سکوت معنادار غرب در برابر بگیر و ببند بن سلمان

عصر ایران نوشت: با وجودی که رسانه های غربی اخبار مربوط به تحولات روزهای گذشته در عربستان سعودی را با دقت دنبال کرده و منتشر کرده اند، اما مقامات و سران کشورهای غربی ( اروپای غربی و آمریکای شمالی) تا کنون سکوت تایید آمیزی در قبال دستگیری ها و بگیر و ببندهای روزهای اخیر در عربستان سعودی داشته اند.

در روزهای گذشته بنا به دستور "محمد بن سلمان" ۳۲ ساله ولیعهد جوان سعودی، ۱۱ شاهزاده متنفذ و ۴ وزیر و چند مقام پیشین عربستان به اتهام دست داشتن در فساد مالی دستگیر و در هتلی ۵ ستاره در ریاض تحت بازداشت قرار گرفته اند.

همچنین سقوط مشکوک هلی کوپتر حامل فرزند ولیعهد اسبق سعودی (مقرن بن عبدالعزیز) در مرز یمن به فاصله چند ساعت پس از انتشار خبر بگیرو ببندهای شاهزاده های سعودی، بر ابهامات مربوط به حوادث اخیر عربستان سعودی، افزود.

وقایع روزهای اخیر عربستان همچون شوکی خبری در بسیاری از رسانه های جهانی بازتاب یافت و غالب ناظران و تحلیلگران این اقدامات را در راستای سیاست های تحکیم موقعیت ولیعهد جوان سعودی دانسته اند؛ در حالی که دولت سعودی این اقدامات را در راستای تحقیقات چند ساله در راستای پرونده های مفاسد اقتصادی برخی شاهزاده ها و مقامات سعودی دانسته است.

دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا روز سه شنبه در توییتی از ژاپن، حمایت خود را از اقدامات اخیر دولت سعودی ابراز داشت و نوشت: من به ملک سلمان و ولیعهد سعودی اطمینان کامل دارم و مطمئنم آنها دقیقا می دانند چه می کنند."

سکوت تایید آمیز مقامات کشورهای غربی و حتی تایید و حمایت رییس جمهور آمریکا از بگیر و ببندهای اخیر در عربستان سعودی در حالی است که در صورت انجام اقدامات مشابه در حاکمیت سعودی در برخی دیگر از کشورها، صدای اعتراض مقامات غربی به بهانه هایی چون نقض حقوق بشر، بلند می شود.

نکته دیگر اینکه خبر دستگیری شاهزاده های سعودی، تنها یک گوشه از سیاست بگیر و ببند ولیعهد جوان سعودی است و بنا به گزارش نیویورک تایمز که یک روز پس از دستگیری شاهزاده های سعودی منتشر شده، دولت جدید عربستان در دو سال گذشته دهها تن از روحانیون وهابی سعودی را دستگیر و یا در حصر خانگی قرار داده است.

بگیر و ببندهای برخی روحانیون وهابی حتی می تواند با استقبال کشورهای غربی مواجه باشد، چه آنکه دولت سعودی می تواند در توجیه این کار مقابله با افراط گرایی و حامیان آنها را بهبانه آورده و این کار را در راستای تعهدات خود در زمینه مبارزه با تروریسمم، جلوه دهد؛ انتظاری که به ویژه پس از واقعه تروریستی ۱۱ سپتامبر از سوی بخش اعظمی از جامعه سیاسی و رسانه ای آمریکا و غرب از دولت سعودی، مطرح شده است.

در تحلیلی دیگر دلیل سکوت مقامات کشورهای غربی در قبال تحولات اخیر عربستان سعودی، دستور کار دولت جدید سعودی در راستای تحقق چشم انداز عربستان ۲۰۳۰ و اقتصاد بدون نفت است که توانسته اعتماد برخی کشورهای غربی را به اصلاحات سیاسی- اجتماعی - اقتصادی در عربستان جلب کند؛ اعتمادی که سبب شده حتی رییس جمهور آمریکا از ارایه ۵ درصد از سهام غول نفتی "آرامکو" عربستان در بازار بورس نیویورک استقبال کند.

با این حال " رابرت جردن" سفیر اسبق آمریکا در عربستان سعودی (۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳) در این راستا به خبرگزاری بلومبرگ گفته است: با وجودی که اقدامات اخیر محمد بن سلمان می تواند در کوتاه مدت در راستای اصلاحات اقتصاد بدون نفت و تحکیم موقعیت سیاسی این ولیعهد جوان بر قدرت اعتبار او بیفزاید، اما این بگیرو ببندها در بلند مدت می تواند به موقعیت او و پادشاهی سعودی لطمه بزند."

در جمع بندی موضوع باید به دو نکته تاکید کرد:

۱- برخی از ناظران به ویژه در غرب، بگیر و و ببندهای اخیر محمد بن سلمان را غیر سیاسی و در راستای تحقق چشم انداز عربستان ۲۰۳۰ و مبارزه با فساد اقتصادی می دانند و دلیل سکوت کشورهای غربی حتی در قبال دستگیری شاهزاده های متنفذ و ثروتمندی چون "ولین بن طلال" را در این راستا می دانند.برای مثال ارایه ۵ درصد از سهام شرکت آرامکو در بورس نیویورک، نیازمند شفاف سازی کامل صورت حساب های مالی این شرکت و شرکت های مشابهی است که احتمال دارد در آینده وارد بورس آمریکا شوند.

۲- اما بسیاری از ناظران معتقدند حتی در صورت صحت گزینه نخست، اما با در کنار هم قرار دادن بگیر و ببندها (شاهزاده ها و روحانیون)، اتفاقات مشکوک، و عزل و نصب های دیگر در حکومت سعودی، شاهزاده جوان سعودی قصد تحکیم موقعیت سیاسی خود برای جانشینی پدرش در آینده نزدیک را دارد.