جراحی فک، مراقبت‌ها و عوارض آن

هفته نامه سلامت - ترجمه سحر نیکزادی: ما در دوره ای زندگی می کنیم که بیشتر افراد تحت تاثیر رسانه های اجتماعی، هالیوود، مدل های مد و زیبایی و به طور کلی افراد مشهور جهان هستند. برای مثال، یکی از اصلی ترین معیارهای زیبایی در دنیای مدرن امروزی داشتن فک و چانه ای زیباست. عکس هایی که از قبل و بعد از عمل جراحی بازیگران سینما و افراد مشهور دنیا در دسترس است به خوبی بیانگر این موضوع است که تا چه میزان عمل جراحی زیبایی به خصوص در ناحیه صورت کارآمد و پرطرفدار است.

جای تعجب نیست اگر افراد عادی هم با دیدن این تغییرات اساسی اشتیاق بیشتری نسبت به انجام جراحی و رفع نقص در صورت خود پیدا کنند. یکی از جدیدترین جراحی هایی که در زمینه زیبایی انجام می شود و بسیار پرطرفدار هم هست جراحی مَندیبل یا استخوان فک تحتانی است. در حقیقت اصلاح کامل دندان ها و نحوه درست قرار گرفتن آنها روی هم تنها با انجام ارتودنسی عملی نخواهد بود. این موضوع به دلیل عدم تعادل بین استخوان های صورت و فک شماست. انجام جراحی باعث تغییر ارتباط بین فک تحتانی و فک فوقانی خواهد شد و این مشکل را به خوبی رفع خواهد کرد.

۱. جراحی مندیبل یا فک پایین چیست؟

استئوتومی یا برش استخوان فک پایین، نوعی جراحی است که از طریق ایجاد برشی در انتهای دهان به منظور دسترسی به فک پایین، روی لثه جایی که دندان های مولر قرار دارند، انجام می شود در این جراحی به کمک اره کوچک مخصوص جراحی با ایجاد برشی مورب يااریب شکل، نوعی شکستگی به شیوه کنترل شده در فک پایینی ایجاد می کنند. سپس در طول جراحی، فک در حالتی جدید و از پیش تعیین شده ای قرار داده می شود که متناسب با مدل و حالت دندان های شماست.

پس از آن، نوعی قطعه پلاستیکی کوچک به دندان ها متصل می شود تا فک پایینی بتواند در حالت و شکل جدید که مشخص شده هم است، قرار بگیرد و حرکت کند. سپس با استفاده از صفحات کوچک فلزی و پیچ سر جای مقرر ثابت می شود. این صفحات از جنس تیتانیوم هستند و این فلز بسیار ایمن و بی خطر برای استفاده در بدن انسان هاست. در پایان جراحی هم لثه با کمک بخیه های قابل جذب به حالت اولیه بازگردانده می شود.

۲. مراقبت های بعد از عمل کدام اند؟

به طور کلی انجام این نوع جراحی درد چندانی نخواهد داشت اما به هر حال احساس سوزش ناشی از عمل می تواند شما را مجاب به استفاده از داروهای مسکن تجویز شده کند. معمولا این احساس سوزش و درد خفیف تا چند روز متوالی با شما خواهد بود اما تنها ظرف چند هفته به طور کامل از بین خواهد رفت. نکته مهم و قابل توجه درمان و التیام زخم بدون ابتلا به عفونت است. به همین منظور برای شما آنتی بیوتیک هایی تجویز می شود که استفاده از آنها ضروری است.

بلافاصله بعد از عمل صورت شما دچار التهاب و تورم خواهد شد و دچار احساس کشیدگی در ناحیه صورت می شوید، به طوری که باز کردن کامل دهان برایتان کمی سخت خواهد بود. علاوه بر این ممکن است در طول بلعیدن غذا هم احساس ناراحتی داشته باشید و عمل بلع برایتان مشکل باشد اما مطمئن باشید تمامی این موارد زودگذر هستند و ظرف چند روز بهبود پیدا خواهید کرد.

میزان تورم و کبودی متغیر است. معمولا بعد از گذشت 2 تا 3 روز بعد از عمل شرایط کمی بدتر می شود و بعد از آن رفته رفته بهتر می شوید، شما می توانید برای کاهش التهاب تا چند روز از کمپرس سرد استفاده کنید و هنگام خوابیدن هم به حالت صاف و عمودی به پشت بخوابید. اغلب این تورم بعد از 2 هفته از بین خواهد رفت اما در بعضی افراد این التهاب تا ماه ها باقی خواهد ماند.

۳. بعد از عمل جراحی چه بخوریم؟

جای تعجب نیست اگر تا 1 یا 2 روز بعد از عمل به دلیل وجود مشکلات در بلعیدن غذا تمایل به مصرف مایعات داشته باشید اما تنها بعد از چند روز می توانید با استفاده از خوراکی های نرم به تدریج به رژیم غذایی عادی خود باز گردید.

۴. عوارض جانبی احتمالی بعد از عمل کدام اند؟

مطئنا هر نوع عمل جراحی ای می تواند عواقب خاص خود را داشته باشد اما خوشبختانه این نوع جراحی مشکلات خاصی نخواهد داشت. توصیه می شود در صورت مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه و با وی مشورت کنید:

خونریزی: به طور کلی خونریزی خفیف ناشی از محل جراحی در شب اول در دهان طبیعی است. مشاهده خونریزی شدید غیر معمول اما قابل کنترل است. شما می توانید با استفاده از یک گاز استریل یا دستمال کاغذی 10 دقیقه محل زخم را فشار دهید تا خونریزی قطع شود.

بی حسی: بعد از عمل، لب پایینی شما دچار بی حسی و خارش خواهد بود، موردی شبیه تزریق آمپول بی حسی در دندان پزشکی لازم، است بدانید این نوع بی حسی می تواند تا چند ماه ادامه داشته باشد و حتی در مواردی نادر، در برخی افراد تا پایان عمر باقی بماند.

عفونت: معمولا صفحات فلزی کوچک و پیچ های به کار رفته در جراحی که برای نگهداری فک شما در جایگاه و حالت جدید استفاده شده بودند برای همیشه در همان محل باقی خواهند ماند. این قطعات پزشکی به ندرت دچار عفونت می شوند و نیاز به خارج کردن پیدا می کنند اما در صورت ابتلا به عفونت آن هم بعد از گذشت چند ماه بعد از عمل، خارج کردن شان مشکل خاصی ایجاد نخواهد کرد. خوب است بدانید، فلز به کار رفته در این قطعات از جنس تیتانیوم است که به وسیله فلزیاب های موجود در فرودگاه ها هم قابل تشخیص نخواهد بود.

تنظیم و تطبیق دندان ها: در هفته های ابتدایی بعد از عمل، اغلب ضروری است تا از باندهای قابل ارتجاع (فنری) روی پروتز ارتودنسی استفاده کنید تا دندان ها به درستی و به شیوه درست تنظیم و روی هم منطبق شوند.

منبع: www.baoms.org