«گداگرام» چیست و چگونه کار می کند؟

روزنامه جام جم: تعدادشان اصلا كم نیست، حداقل آمار و ارقام پلیس فتا این را می‌گوید. مجرمانی كه به جای زورگیری، سرقت یا كیف‌قاپی با اندكی بهره هوشی دست به سرقت‌هایی از نوع مدرن‌تر می‌زنند و به‌راحتی پشت شیشه‌هایی از جنس مجازی بودن پنهان می‌شوند.

تكدیگری‭ ‬مجازی

در‭ ‬دنیای‭ ‬امروز‭ ‬دیگر‭ ‬برای‭ ‬كلاهبرداری‭ ‬یا‭ ‬تكدیگری‌های‭ ‬با‭ ‬قصد‭ ‬و‭ ‬غرض،‭ ‬نیازی‭ ‬به‭ ‬پوشیدن‭ ‬لباس‭ ‬چركمرده‭ ‬و‭ ‬حضور‭ ‬فیزیكی‭ ‬در‭ ‬معابر‭ ‬نیست‭. ‬برای‭ ‬این‭ ‬كار،‭ ‬حالا‭ ‬تنها‭ ‬یك‭ ‬گوشی‭ ‬دست‭ ‬دوم‭ ‬هم‭ ‬كفایت‭ ‬می‌كند‭! ‬كلاهبردارانی‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬تحریك‭ ‬حس‭ ‬نوعدوستی‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬تنها‭ ‬با‭ ‬یك‭ ‬تلفن‭ ‬همراه‭ ‬روزانه‭ ‬تا‭ ‬چند‭ ‬صد‭ ‬میلیون‭ ‬تومان‭ ‬از‭ ‬حساب‭ ‬مردم‭ ‬بر‭ ‬می‌دارند‭ ‬و‭ ‬به‌سادگی‭ ‬به‌جیب‭ ‬می‌زنند‭. ‬اتفاقی‭ ‬كه‭ ‬فقط‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬ما‭ ‬هم‭ ‬نمی‌افتد‭ ‬و‭ ‬یك‭ ‬معضل‭ ‬جهانی‭ ‬است‭. ‬

جدیدترین‭ ‬نمونه‭ ‬آن‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬ایران‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاد‭ ‬و‭ ‬حاشیه‌ساز‭ ‬شد،‭ ‬ماجرای‭ ‬مرد‭ ‬بی‌خانمانی‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬تمامی‭ ‬دارایی‭ ‬خود‭ - ‬كه‭ ‬20‭ ‬دلار‭ ‬بود‭ - ‬را‭ ‬برای‭ ‬كمك‭ ‬به‭ ‬یك‭ ‬دختر‭ ‬بی‌سرپناه‭ ‬داده‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬كمك،‭ ‬آن‭ ‬دختر‭ ‬و‭ ‬دوستش‭ ‬كمپینی‭ ‬برای‭ ‬مرد‭ ‬بی‌خانمان‭ ‬ایجاد‭ ‬می‌كنند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬حس‭ ‬نوعدوستی‭ ‬مردم‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬400‭ ‬هزار‭ ‬دلار‭ ‬شده‭ ‬بودند‭ ‬كه‭ ‬پلیس‭ ‬متوجه‭ ‬شد‭ ‬هر‭ ‬سه‭ ‬این‭ ‬افراد‭ ‬همدست‭ ‬بوده‌اند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬را‭ ‬تنها‭ ‬برای‭ ‬تحریك‭ ‬احساسات‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬كار‭ ‬بسته‭ ‬بودند‭!‬

به‭ ‬خاطر‭ ‬انسان‭ ‬بودن‭ !‬

به‭ ‬گفته‭ ‬پلیس‭ ‬فتا،‭ ‬این‭ ‬روزها‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬روش‌هایی‭ ‬كه‭ ‬مجرمان‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬كلاهبرداری‭ ‬از‭ ‬مردم‭ ‬استفاده‭ ‬می‌كنند،‭ ‬تحریك‭ ‬احساسات‭ ‬و‭ ‬عواطف‭ ‬آنها‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬شرایط‭ ‬كلاهبرداران‭ ‬و‭ ‬مجرمان‭ ‬سایبری‭ ‬با‭ ‬برانگیختن‭ ‬حس‭ ‬ترحم‭ ‬و‭ ‬تحریك‭ ‬نمودن‭ ‬حس‭ ‬كنجكاوی‭ ‬افراد‭ ‬با‭ ‬شیوه‌هایی‭ ‬همچون‭ ‬ارسال‭ ‬ایمیل،‭ ‬قرار‭ ‬دادن‭ ‬مطلب‭ ‬در‭ ‬شبكه‌های‭ ‬اجتماعی،‭ ‬تماس‭ ‬تلفنی‭ ‬و‭ ... ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬فریب‭ ‬مردم‭ ‬می‌كنند‭. ‬آنها‭ ‬با‭ ‬ساخت‭ ‬سایت،‭ ‬گروه‭ ‬و‭ ‬كانال‭ ‬تحت‭ ‬عنوان‭ ‬موسسات‭ ‬خیریه‭ ‬برای‭ ‬دریافت‭ ‬كمك‌های‭ ‬مالی‭ ‬برای‭ ‬افرادی‭ ‬كه‭ ‬مشكلات‭ ‬زیادی‭ ‬دارند‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬زندانیان،‭ ‬بیماران‭ ‬و‭ ... ‬اقدام‭ ‬می‌كنند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬شما‭ ‬می‌خواهند‭ ‬فرم‌های‭ ‬خاصی‭ ‬را‭ ‬پر‭ ‬كنید‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬سوالات‭ ‬فرم‭ ‬تعدادی‭ ‬سوال‭ ‬شخصی‭ ‬و‭ ‬اطلاعات‭ ‬محرمانه‭ ‬نیز‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭. ‬

مجرمین‭ ‬با‭ ‬ارسال‭ ‬ایمیل‭ ‬و‭ ‬پیامك‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬موبایل،‭ ‬مدعی‌‭ ‬می‌شوند‭ ‬كه‭ ‬دچار‭ ‬مشكل‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬تقاضای‭ ‬كمك‌های‭ ‬مالی‭ ‬دارند‭. ‬همچنین‭ ‬با‭ ‬ارسال‭ ‬ایمیل‌های‭ ‬به‭ ‬ظاهر‭ ‬رسمی،‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬نماینده‭ ‬سازمان‭ ‬خیریه‭ ‬معرفی‭ ‬می‌كنند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬قرار‭ ‬‌دادن‭ ‬فرم‌هایی‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬ظاهر‭ ‬حمایتی‭ ‬است،‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬جمع‌آوری‭ ‬اطلاعات‭ ‬محرمانه‭ ‬از‭ ‬كاربران‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬سرقت‭ ‬اطلاعات‭ ‬می‌كنند‭. ‬این‭ ‬مساله‭ ‬برای‭ ‬كلاهبرداران‭ ‬امری‭ ‬عادی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬شرایطی‭ ‬به‭ ‬سوء‌استفاده‭ ‬از‭ ‬احساسات‭ ‬مردم‭ ‬بپردازند‭.‬

هشدار‭ ‬پلیس‭ ‬بین‌الملل

چند‭ ‬وقت‭ ‬پیش‭ ‬عكسی‭ ‬از‭ ‬مردم‭ ‬یمن‭ ‬و‭ ‬نیجریه‭ ‬در‭ ‬شبكه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬پخش‭ ‬شد‭ ‬كه‭ ‬موجب‭ ‬تحریك‭ ‬احساسات‭ ‬مردم‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬كار‭ ‬به‭ ‬جایی‭ ‬رسید‭ ‬كه‭ ‬پلیس‭ ‬بین‌الملل‭ ‬و‭ ‬كارشناسان‭ ‬اینترنتی‭ ‬درباره‭ ‬آنها‭ ‬هشدار‭ ‬دادند‭. ‬پلیس‭ ‬بین‌الملل‭ ‬هشدار‭ ‬داد‭ ‬كه‭ ‬مردم‭ ‬مراقب‭ ‬نام‭ ‬دو‭ ‬شیوه‭ ‬كلاهبرداری‭ ‬با‭ ‬عنوان‌های‭ ‬اكمك‌های‭ ‬خیرخواهانهب‭ ‬و‭ ‬اسوءاستفاده‭ ‬از‭ ‬انسان‌دوستیب‭ ‬باشند‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬هركسی‭ ‬اعتماد‭ ‬نكنند،‭ ‬زیرا‭ ‬كلاهبرداران‭ ‬بین‌المللی‭ ‬با‭ ‬ارسال‭ ‬ایمیل‌هایی‭ ‬از‭ ‬افراد‭ ‬می‌خواهند‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬مردم‭ ‬كشورهای‭ ‬فقیر‭ ‬مانند‭ ‬نیجریه‭ ‬كمك‭ ‬كنند‭ ‬یا‭ ‬هنگام‭ ‬بلایای‭ ‬طبیعی‭ ‬مانند‭ ‬سیل‭ ‬و‭ ‬زلزله‭ ‬به‭ ‬بهانه‭ ‬كمك‭ ‬به‭ ‬آسیب‌دیدگان‭ ‬از‭ ‬مردم‭ ‬به‭ ‬شیوه‭ ‬مجازی‭ ‬اخاذی‭ ‬می‌كنند.

یكی‭ ‬از‭ ‬‌راه‌‌های‭ ‬كلاهبرداری‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬افراد‭ ‬با‭ ‬انتشار‭ ‬عكس‌های‭ ‬دلخراش‭ ‬از‭ ‬آسیب‌دیدگان‭ ‬اجتماعی‭ ‬یا‭ ‬بیماران‭ ‬نیازمند‭ ‬در‭ ‬شبكه‌های‭ ‬اجتماعی‭ ‬مانند‭ ‬فیسبوك،‭ ‬توییتر‭ ‬یا‭ ‬اینستاگرام‭ ‬از‭ ‬كاربران‭ ‬این‭ ‬شبكه‌ها‭ ‬می‌خواستند‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬افراد‭ ‬كمك‭ ‬كنند‭.‬

این‭ ‬روش‌ها‭ ‬را‭ ‬بشناسید

فیشینگ: ‬در‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬كلاهبرداران‭ ‬با‭ ‬ساختن‭ ‬صفحات‭ ‬جعلی‭ ‬مشابه‭ ‬درگاه‭ ‬اصلی‭ ‬بانك‌ها‭ ‬یا‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬خرید‭ ‬اینترنتی‭ ‬دست‭ ‬به‭ ‬سرقت‭ ‬می‌زنند‭. ‬مجرمان‭ ‬با‭ ‬ساختن‭ ‬صفحه‌ای‭ ‬جعلی‭ ‬مشابه‭ ‬صفحه‭ ‬اصلی‭ ‬بانك‌ها‭ ‬شماره‭ ‬كارت،‭ ‬رمز‭ ‬دوم‭ ‬و‭ ‬كد‭ ‬cvv2‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آورده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬فرصتی‭ ‬مناسب‭ ‬اقدام‭ ‬به‭ ‬برداشت‭ ‬از‭ ‬حساب‭ ‬كاربر‭ ‬می‌كنند‭. ‬رضا‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬افرادی‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬ماجرای‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آوردن‭ ‬900‭ ‬میلیون‭ ‬تومان‭ ‬تنها‭ ‬با‭ ‬داشتن‭ ‬دو‭ ‬كارت‭ ‬بانكی،‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬پربازدیدهای‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬بود‭!‬

اسكیمر:‬‭ ‬ مجرمان‭ ‬با‭ ‬قرار‭ ‬دادن‭ ‬مدارهای‭ ‬مغناطیسی‭ ‬در‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬كارتخوان‭ ‬فروشگاه‌ها‭ ‬اطلاعات‭ ‬كارت‌های‭ ‬بانكی‭ ‬مشتریان‭ ‬را‭ ‬ذخیره‭ ‬می‌كنند‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬تخلیه‭ ‬اطلاعات‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬رمز‭ ‬دوم،‭ ‬كارت‭ ‬بانكی‭ ‬جعلی‭ ‬ساخته‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬حساب‭ ‬مشتری‭ ‬سرقت‌های‭ ‬میلیونی‭ ‬می‌كنند؛‭ ‬البته‭ ‬براساس‭ ‬آمار‭ ‬پلیس‭ ‬فتا‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬فراگیر‭ ‬شدن‭ ‬است،‭ ‬مجرمان‭ ‬ممكن‭ ‬است‭ ‬دستگاه‭ ‬اسكیمر‭ ‬را‭ ‬داخل‭ ‬كارتخوان‌های‭ ‬فروشگاه‌ها‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬اطلاع‭ ‬صاحب‭ ‬مغازه‭ ‬اطلاعات‭ ‬مشتریان‭ ‬آنها‭ ‬را‭ ‬سرقت‭ ‬كنند‭.‬

برنده‭ ‬شدن‭ ‬در‭ ‬قرعه‌كشی: این‭ ‬روش‭ ‬جزو‭ ‬قدیمی‌ترین‭ ‬روش‌های‭ ‬كلاهبرداری‭ ‬است،‭ ‬ولی‭ ‬با‭ ‬وجود‭ ‬تذكرهای‭ ‬بسیار،‭ ‬هنوز‭ ‬هم‭ ‬قربانیان‭ ‬زیادی‭ ‬می‌گیرد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬روش‭ ‬كلاهبرداران‭ ‬سایت‌های‭ ‬قرعه‌كشی‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬كرده‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬فردی‭ ‬را‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬سایت‭ ‬مراجعه‭ ‬كند،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬برنده‭ ‬اعلام‭ ‬می‌كنند‭. ‬سپس‭ ‬كلاهبرداران‭ ‬در‭ ‬تماس‭ ‬با‭ ‬قربانی‭ ‬خود‭ ‬مدعی‭ ‬می‌شوند‭ ‬او‭ ‬برنده‭ ‬صدها‭ ‬هزار‭ ‬تومان‭ ‬پول‭ ‬نقد‭ ‬در‭ ‬قرعه‌كشی‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬گرفتن‭ ‬شماره‭ ‬كارت‭ ‬مدعی‭ ‬می‌شوند‭ ‬پول‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬فرد‭ ‬واریز‭ ‬می‌شود‭. ‬ولی‭ ‬این‭ ‬اتفاق‭ ‬نمی‌افتد‭ ‬و‭ ‬قربانیان‭ ‬با‭ ‬مراجعه‭ ‬به‭ ‬بانك‭ ‬و‭ ‬دستگاه‭ ‬خودپرداز،‭ ‬تمامی‭ ‬پول‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬دودستی‭ ‬تقدیم‭ ‬مجرمان‭ ‬می‌كنند‭!‬

پلیس‭ ‬فتا‭ ‬را‭ ‬دریابید

اگر‭ ‬متوجه‭ ‬شدید‭ ‬روزی‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬قربانیان‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬شده‌اید،‭ ‬می‌توانید‭ ‬به‌صورت‭ ‬قانونی‭ ‬دنبال‭ ‬حق‌تان‭ ‬باشید‭ ‬و‭ ‬مجرم‭ ‬را‭ ‬پیدا‭ ‬كنید‭. ‬پلیس‭ ‬فتا،‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬ارائه‭ ‬شكایت‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬شاكی‭ ‬خصوصی‭ ‬‌یا‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬شكایت‭ ‬مدعی‌العموم‭ ‬این‭ ‬امكان‭ ‬را‭ ‬خواهد‭ ‬یافت‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬درخواست‭ ‬آنها‭ ‬رسیدگی‭ ‬كند‭. ‬بهترین‭ ‬و‭ ‬قانونی‌ترین‭ ‬راه‭ ‬برای‭ ‬ارائه‭ ‬شكایت،‭ ‬مراجعه‭ ‬به‭ ‬دادسرای‭ ‬جرایم‭ ‬رایانه‌ای‭ ‬است‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬مراجعه‭ ‬به‭ ‬دادسرای‭ ‬جرایم‭ ‬رایانه‌ای،‭ ‬پرونده‭ ‬تشكیل‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬رسیدگی‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬طبق‭ ‬روال‭ ‬قانونی‭ ‬به‭ ‬جریان‭ ‬می‌افتد‭. ‬

یا‭ ‬اگر‭ ‬جرمی‭ ‬علیه‭ ‬شما‭ ‬در‭ ‬فضای‭ ‬مجازی‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاد،‭ ‬می‌توانید‭ ‬به‭ ‬سایت‭ ‬اینترنتی‭ ‬پلیس‭ ‬فضای‭ ‬تولید‭ ‬و‭ ‬تبادل‭ ‬اطلاعات‭ (‬فتا‭) ‬به‭ ‬نشانی‭ ‬WWW.cyberpolice.ir‭ ‬مراجعه‭ ‬و‭ ‬روی‭ ‬آیكون‭ ‬ارتباطات‭ ‬مردمی‭ ‬كلیك‭ ‬كنید‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش،‭ ‬مشخصات،‭ ‬نشانی‭ ‬و‭ ‬شماره‭ ‬تلفن‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬موضوع‭ ‬شكایت‭ ‬شما‭ ‬به‭ ‬ثبت‭ ‬می‌رسد‭ ‬و‭ ‬پلیس‭ ‬فتا‭ ‬در‭ ‬كمترین‭ ‬زمان‭ ‬ممكن‭ ‬با‭ ‬شما‭ ‬تماس‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬پیگیری‭ ‬خواهد‭ ‬كرد‭.‬