سوپرمارکت‌های آنلاین؛ بقالی‌ها هم تعطیل می‌شوند؟

روزنامه شهروند - پریسا اسلام زاده: سوپرمارکت پشت سوپرمارکت در کوچه و خیابان‌های ایران رشد می‌کند ‏و حالا نوع اینترنتی آن‌ها پدیده تازه بازار ایران هستند. سوپرمارکت‌هایی که تنها عکس تزیینی ‏از کالا‌های مختلف منتشر می‌کنند و شما بدون آن‌که طعم و مزه و حتی تاریخ تولید و انقضا را بدانید، ‏ناچار به خرید آنلاین هستید. البته به جز فروش آنلاین، برخی مارکت‌های ایرانی مدل دیگری از خرید ‏آنلاین را عرضه کرده‌اند که براساس آن می‌توانید به نزدیک‌ترین سوپرمارکت محله‌‏تان، اینترنتی سفارش بدهید. ‏

حالا سوپرمارکت‌های آنلاین ایرانی درحالی یکی پس از دیگری در فضای مجازی تأسیس می‌شوند که ‏پیش از این سوپرمارکت‌ها با رشد قارچ گونه و عجیب و غریب‌شان در خیابان‌های شهر، صدای ‏همدیگر را هم درآورده بودند. جالب است بدانید اتحادیه سوپرمارکت‌داران تهران اعلام کرده است از ‏آن همه سوپرمارکتی که در کوچه به کوچه پایتخت می‌بینید تنها ٥٠٠ تا مجوز دارند. ‏

به این ماجرا چیزی حدود ٢٥٠٠ شعبه و حدود ٧٠ برند فروشگاه زنجیره‌ای را هم اضافه کنید. این ‏موضوع درحالی رخ می‌دهد که سوپرمارکت‌های جهان وضعیتی متفاوت از آشفته بازار آن‌ها ‏در ایران تجربه می‌کنند. ‏

سرنوشت آژانس‌ها در انتظار بقالی‌ها؟

این‌که هر روز سبک زندگی با پیشرفت‌های تکنولوژی تغییر می‌کند، واقعیتی ملموس برای همه ما ‏است. آمدن اپلیکیشن‌های جدید و کاربردی که می‌توانند به تمام نیاز‌های روزمره ما پاسخ دهند، هم ‏سبک زندگی ما را تغییر داده، هم باعث شده رفع این نیاز‌ها راحت‌تر انجام شود. هرچند که این اپلیکیشن‌‏ها با ورود به زندگی ما بازار کار و کاسبی‌های سنتی را کساد کردند. همان طور که با روی ‏کار آمدن اسنپ و تپسی دیگر کسی سراغ آژانس‌ها و تاکسی تلفنی‌ها در اکثر شهر‌ها نمی‌رود، حالا هم ‏نوبت به سوپرمارکت‌های آنلاین و اینترنتی رسیده که با باز شدن پایشان به تلفن‌های همراه، تهدید ‏بزرگی برای سوپرمارکت‌های شهری باشند.

سوپرمارکت‌های اینترنتی ممکن است این ذهنیت را ایجاد ‏کنند که آیا آن‌ها تهدید‌هایی علیه بقالی‌های محله و سوپرمارکت‌های کوچه و خیابان‌مان هستند؟ ‏سوپرمارکت‌هایی که می‌توانند بدون معطل ماندن در ترافیک سنگین روزانه، آلودگی‌های صوتی و ‏کمبود وقت خرید‌های روزمره را به دست مشتریان‌شان برسانند. ‏

سوپرمارکت آنلاین در ایران جا نیفتاده است

سوپر مارکت اینترنتی اُکالا، هایپرکا، اسنپ مارکت، تزول مارکت که درواقع یک سوپرمارکت آنلاین ‏تبریزی با شعب مختلف در ایران است، ازجمله سوپرمارکت‌های آنلاین معروف هستند. ‏

یک فروشنده سوپرمارکت‌های آنلاین به «شهروند» می‌گوید هنوز خرید از سوپرمارکت‌های آنلاین بین ‏مردم جا نیفتاده است. هرچند برند‌های بزرگ فروشگاه‌های زنجیره‌ای هم سوپرمارکت‌های آنلاین راه ‏انداخته‌اند، اما واقعیت این است که کار خیلی برخلاف تصورشان نگرفته است. ‏

یکی از راه‌هایی که اغلب سوپرمارکت‌های آنلاین برای جذب مشتری انجام می‌دهند این است که حداقل ‏خرید برای مشتریان خود درنظر می‌گیرند تا اگر به آن حداقل مورد نظر برسند، ارسال‌های رایگان ‏داشته باشند. مثلا بعضی از این سوپرمارکت‌ها برای حداقل خرید ٣٠‌هزار تومان و برخی برای حداقل ‏خرید ٥٠‌هزار تومان ارسال رایگان دارند. برخی از آن‌ها در طول هفته کالا‌های تخفیف‌دار می‌فروشند ‏و برخی به‌طور ٢٤ ساعته فعال هستند و خدمات دارند. در واقع هرکدام از این فروشگاه‌ها روشی ‏مخصوص به خود را در نظر گرفته‌اند تا بتوانند مشتری جذب کنند و در این عرصه رقابت سرسختانه‌‏ای با هم دارند. ‏

برخی مشتریان سوپرمارکت‌های آنلاین در کامنت‌هایی که گذاشته‌اند، نوشته‌اند که پیش آمده است که ‏اجناس تاریخ مصرف گذشته را از برخی فروشگاه‌های آنلاین گرفته‌اند، برخی دیگر هم به پیک‌های ‏پولی این فروشگاه‌ها انتقاد کرده و برخی نوشته‌اند وقتی می‌شود کالایی را ظرف یک ربع تا ٢٠ دقیقه ‏از سوپرمارکت محله‌مان بخریم، چرا باید ٤٥ دقیقه تا یک ساعت و بلکه بیشتر منتظر گرفتن سفارش‌‏هایمان از سوپرمارکت‌های آنلاین باشیم؟ ‏

در این میان سوپرمارکت‌های آنلاین برای این‌که مشتریان بیشتری جذب و آن‌ها را وادار کنند به جای ‏خرید از سوپر سر کوچه، به صورت اینترنتی کالا‌های مورد نظرشان را سفارش دهند، همیشه تخفیفات ‏ویژه‌ای هم در نظر می‌گیرند، تا مشتریان خود را برای خرید اینترنتی قانع کنند. آن‌ها در تلاش هستند که ‏زمان ارسال سفارش به مشتری چندان هم طولانی نشود و در مجموع رضایت آن‌ها جلب شود. ‏

در واقع تنوع کالا در سوپرمارکت‌های آنلاین بیشتر است و آن‌ها برخلاف سوپرمارکت‌های محله تخفیف‌های بیشتری به مشتریان می‌دهند. البته سوپرمارکت‌داران سنتی هم این موضوع را تایید می‌کنند و می‌‏گویند به دلیل فضای کوچک نمی‌توانند کالا‌های زیادی بیاورند و تخفیف‌های زیاد برای فروشگاه‌های ‏بزرگتر به‌صرفه است. ‏ نکته دیگری که سوپرمارکت‌های آنلاین را متمایز می‌کند این است که برخی از این فروشگاه‌ها ٢٤ ‏ساعته فعال هستند. ‏

فقط ٥٠٠ سوپرمارکت تهران مجاز هستند

‏ با این حال بازار اشباع سوپرمارکت‌ها موجب شده آن‌ها دل خوشی از این وضع نداشته ‏باشند. حالا سوپرمارکت‌ها در خیلی از خیابان‌ها و محله‌های تهران به صورت قارچ‌گونه رشد کرده‌‏اند. در هر محله و خیابان تهران ده‌ها سوپرمارکت وجود دارد، اما اتحادیه سوپرمارکت‌داران اعلام ‏کرده است که فقط حدود ٥٠٠سوپرمارکت پایتخت مجوز دارند و بقیه بدون مجوز کار می‌کنند. ‏

سعید درخشانی، رئیس اتحادیه سوپرمارکت‌داران به ایسنا می‌گوید حداقل فضایی که برای احداث ‏سوپرمارکت مورد نیاز است، ٧٠ متر است، اما در تهران در هر خیابانی که می‌بینید، ١٠مکان با عنوان ‏سوپرمارکت مشغول فعالیت است که مجوز ندارند و مساحت آن‌ها بسیار کمتر از ٧٠ متر است. ‏

او توضیح داده که برخورد با غیرمجاز‌ها تقریبا غیرممکن است و نه اتحادیه و نه اتاق اصناف با ‏توجه به شمار بالای غیرمجاز‌ها توان برخورد با آن‌ها را ندارد. ‏

سوپرمارکت بدون فروشنده در آمازون

این موضوع درحالی رخ می‌دهد که در خارج از ایران فروش اقلام سوپرمارکتی بیشتر در فروشگاه‌‏های زنجیره‌ای بزرگ انجام می‌شود و سوپرمارکت‌های محلی اجناسی را می‌آورند که نیاز‌های فوری‌‏تر به آن‌ها وجود دارد. مثلا در سوپرمارکت‌های محلی کمتر مربا و کیک وسایر کالا‌های غیر ضروری ‏فروخته می‌شود. البته کارشناسان اقتصادی هم می‌گویند خرید از فروشگاه‌های بزرگتر و زنجیره‌ای به ‏نفع مشتریان است، زیرا آن‌ها با حجم فعالیت‌شان اقتصادی‌تر هستند و علت تخفیف‌های بزرگ‌شان ‏همین موضوع است.

‏جالب است بدانید فروش کاملا اینترنتی کالا‌های سوپرمارکتی در سایر کشور‌های دنیا هم چندان رایج ‏نیست. براساس اعلام اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای ایران درحال حاضر در کشور‌های جهان ‏تن‌ها بین ٢,٥ تا ٥‌درصد اقلام سوپرمارکتی به صورت آنلاین فروخته می‌شود. این موضوع درحالی ‏رخ می‌دهد که سوپرمارکت‌های جهان پدیده‌ای فراتر از سوپرمارکت‌های آنلاین آن هم به صورتی که ‏در ایران است، تجربه می‌کنند. حالا چند وقتی است که آمازون سوپرمارکت بدون فروشنده راه انداخته ‏است و شما با تماس گوشی‌تان با درگاه‌های ویژه‌ای اجازه ورود می‌گیرید. اجازه ورود تنها به ‏مشتریانی داده می‌شود که حساب اعتباری کافی دارند و خرید‌ها از دوربین‌ها رصد و فاکتور ‏آن بعدا از حساب اعتباری مشتریان کسر می‌شود. ‏

درباره فروشگاه‌های زنجیره‌ای هم خوب است بدانید از بین ٢٥٠برند اول جهان بیشتر از ٦٥ ‏درصد آن‌ها شعبه‌های بین‌المللی دارند و تنها در کشور مادر منحصر نشده‌اند و چیزی حدود یک‌چهارم ‏درآمد آن‌ها از فروش‌های خارج از مرزشان به دست می‌آید. ‏