پایانِ «ممنوعه»؛ ممنوعه‌ای که ممیزی شد!

روزنامه شهروند - پولاد امین: و بالاخره سریال ممنوعه به پایان راه رسید. سریالی که در دو سه قسمت آغازین نوید کاری جذاب و محبوب را می‌داد، با ریتم درست، داستانی- در قیاس با دیگر سریال‌های ایرانی- هیجان‌انگیز و داستانک‌های جذاب، شخصیت‌هایی متفاوت و فضایی که پیش از این در دیگر سریال‌هایمان با این صراحت و روشنی ندیده بودیم، درشرایطی به پایان رسید که کسی فکرش را نمی‌کرد.

انگار بعد از توقیفی که در هفته سوم یا چهارم گریبانگیر این سریال شد، نفس این سریال گرفته شده و گام به گام از آن انرژی و قدرت آغازین فاصله گرفته باشد؛ تا روز آخر که در سکوت منتشر شد و به پایان راه رسید، بی‌آنکه حتی درصدی از توقعاتی را که خودش در قسمت‌های نخستین ایجاد کرده بود، پاسخ گوید. همین هم باعث شد بعد از پایان انتشار ممنوعه فضای مجازی پر شود از پست‌ها و توییت‌هایی که معتقد بودند «تن‌ها برنده ادامه انتشار ممنوعه تهیه‌کننده این سریال بود که به‌خصوص در قسمت‌های پایانی ماجرا را کش داد و آب بست و حداقل چند قسمت اضافه بر ظرفیت داستان ممنوعه به فروش رساند»

پایان پرحاشیه

البته این‌گونه نیست که ممنوعه تنها در قسمت‌های پایانی دچار انتقادات تند و تیز شده باشد. بله؛ درست است در قسمت‌های پایانی دلیل برای انتقاد بیشتر بود. در قسمت‌های پایانی بود که خیلی از دنبال‌کنندگان سریال عقیده داشتند سریال دیگر داستانی برای دنبال‌کردن ندارد و قسمت به قسمت پر شده از کلیپ‌های پشت‌سر هم قطعات مختلف خوانندگان محبوبش. در قسمت‌های آخر بود که بیش از ٢٠دقیقه از انتهای قسمت قبلی را در ابتدای قسمت جدید، تحت عنوان آن‌چه گذشت، می‌دیدیم. در قسمت‌های پایانی بود که مخاطبان انتقاداتشان را بابت بی‌سرانجام‌ماندن بسیاری از کاراکتر‌های قسمت‌های آغازین رسانه‌ای کردند.

بله؛ این اتفاقات بیشتر در قسمت‌های پایانی رخ دادند، اما ممنوعه از همان قسمت‌های اول حاشیه‌ساز بود. گیریم در آن قسمت‌ها انتقادات بیش از این‌که بر زبان مخاطبان جاری شوند، از زبان مدیران و مقامات فرهنگی بیان می‌شدند، اما به هرحال نام این سریال با جنجال و حاشیه سرشته شده و این در قسمت‌های آغازین نیز وجود داشت.

مثل هیچ‌کس

ممنوعه در آغاز شبیه هیچ‌کدام از سریال‌های دیگر نبود. سریال پربازیگری بود درباره گروهی از جوانان که گردهم آمده و لحظاتشان را در کنار هم می‌گذرانند. ماجرا‌های بعدی هم در این دورهمی‌ها شکل می‌گرفت. ماجرا‌هایی بی‌سابقه در سریال‌سازی این مرزوبوم، با بازی‌های ماندنی بازیگرانی، چون میلاد کی‌مرام، نیکی کریمی، هادی حجازی‌فر، امیر جعفری، بهاره افشاری، نیما شعبان‌نژاد و حتی الهه حصاری- که این‌بار باورپذیر بود، اما این جذابیت‌ها دیری نپایید.

آغاز افول

ممنوعه وقتی در هفته‌های آغازین هدف انتقادات و سوءتفاهم‌ها قرار گرفت و حتی بخش خبری ٢٠:٣٠ هم از خجالتش درآمد، توقیف شد. توقیفی که خود از سوی رسانه‌ها مورد انتقاد قرار گرفت و همگان عنوان داشتند وقتی سریالی با مجوز ارشاد ساخته می‌شود، توقیف آن به خاطر انتقادات صورت‌گرفته جز بازی با امنیت سرمایه‌گذاری در حیطه هنر و فرهنگ نخواهد بود.

به هرحال بعد از حدود دوماه ممنوعه برگشت، اما با شکل و شمایلی دیگر. کم‌کم یک‌سری از بازیگران به حاشیه رفتند، که این صدای نیما شعبان‌نژاد را درآورد، و بعدتر هم این روند از سوی بهاره افشاری مورد انتقاد و اعتراض قرار گرفت. این روند کم‌کم به خط داستانی کار هم کشید؛ و دیدیم که سریال مخاطبانی را که با دشواری به دست آورده بود، با سرعتی بیش ازپیش از دست داد. این آغاز شکست ممنوعه بود.

ممیزی علیه ممنوعه

شنیده‌ها حکایت از این می‌کند که سریال ممنوعه به‌خصوص در قسمت‌های پایانی اصلاحات بی‌شماری را پشت‌سر گذاشته و همین هم صدای مخاطبان را درآورده است. سریال ممنوعه که از دوشنبه ٥ شهریور ۱۳۹۷ در شبکه نمایش خانگی توزیع شد، از همان ابتدا مواجه شد با انتقادات و واکنش‌های منفی رسانه‌هایی خاص نسبت به داستان و شخصیت‌های به ادعای این رسانه‌های غیراخلاقی ممنوعه. انتقاداتی که حتی وزیر ارشاد و رئیس سازمان سینمایی را نیز به پاسخگویی کشاند. توجیه نمایش روابط خاص در این سریال هم چیزی نبود جز این توضیح منطقی محمدمهدی حیدریان، که «پرداختن به یک آسیب اجتماعی در یک سریال الزاما به معنای اشاعه آن نیست».

توجیهی که کارگردان سریال، امیر پورکیان نیز بر آن انگشت گذاشت: «من درمیان مردم بوده‌ام و دغدغه‌مند هستم. این اثری که من ساخته‌ام، هزار برابر موارد بدترش را در اطرافمان دیده‌ایم، اما من نمی‌دانم تا کی می‌خواهیم پنهان‌کاری کنیم». موضوعی که تا آخر نیز حل نشد؛ تا ممنوعه از اولین تا آخرین قسمت با بدفهمی‌ها و سختگیری‌های نفسگیری مواجه باشد. چنین شد که سریالی که در اولین قسمت‌ها یکی از بهترین‌های نمایش خانگی لقب گرفته بود، در قسمت‌های پایانی تنها به بازار می‌آمد تا آمده باشد. با تکرار قسمت‌های پیشین و کلیپ‌های آرش و مسیح و شخصیت‌های پادرهوای ناتمام.

ممنوعه بی‌ممنوعه

در این بین در این روز‌ها شایعه‌ای در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود که حکایت از امکان ادامه تولید این سریال دارد. شایعه‌ای باورنکردنی با این مضمون که «ممنوعه ٢ در راه است»؛ و این اگرچه با توجه به شنیده‌ها و اشتغال بازیگران این سریال در کار‌هایی دیگر کمی دور از ذهن به نظر می‌رسد، ولی ارزش این را دارد که صحت یا سقم آن را با تهیه‌کننده ممنوعه درمیان بگذاریم. صادق یاری تهیه‌کننده ممنوعه، اما امکان ادامه ممنوعه را با صراحت تکذیب می‌کند: «نه‌تن‌ها ممنوعه‌ای دیگر در کار نخواهد بود، بلکه دیگر دلم نمی‌خواهد دوروبر چنین فضا و کار‌هایی بروم» ...

بله؛ ظاهرا ممنوعه روز‌های دشواری برای سازندگانش رقم زده. روز‌هایی پر از درگیری با ارشاد؛ و درعین حال مخاطبانی که در قسمت‌های آغازین با امید تماشای یک سریال درجه یک پای ممنوعه نشستند، اما حجم اصلاحات قسمت به قسمت نفس ممنوعه را گرفت و امید مخاطبان را ناامید کرد.