چرایی سفر ناگهانی «یوسف بن علوی» به تهران

روزنامه ایران: «یوسف بن علوی» وزیر خارجه عمان در سفری از پیش اعلام نشده به ایران آمد. دیدار با محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان و تبادل نظر دو وزیر پیرامون روابط دو جانبه و مهمترین مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی برنامه سفر او در تهران اعلام شد.

برنامه عادی که ظریف و بن علوی در شش سال گذشته پیگیری کرده‌اند و به عنوان مسئولان سیاست خارجی دو کشور که سابقه تاریخی روابط نزدیکشان در منطقه غرب آسیا زبان زد است رفت و آمدهای مستمری را انجام داده‌اند.

با این حال آمدن وزیر امور خارجه عمان به ایران را در شرایطی که پای تنش میان ایران و امریکا به خلیج فارس رسیده است نمی‌توان جدا از رویداد‌های اخیر تفسیر کرد. کما این‌که در گذشته نیز سابقه داشته در ضمن مذاکرات عادی طرف عمانی میانجی گری را برای حل برخی مسائل پیش آمده میان ایران و امریکا آزادی زندانیان دو کشور پیش برده است.

سفر بن علوی در حالی است که «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه امریکا، چهارشنبه هفته قبل در تماس تلفنی با سلطان قابوس، پادشاه عمان، درباره ایران و موضوعات دیگر گفت‌و‌گو کرد و وزارت خارجه امریکا با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد پمپئو در این تماس درباره آنچه «تهدید‌های ایران در منطقه» می‌خواند، با پادشاه عمان گفت‌و‌گو کرده است.

در کنار این گفت‌و‌گو باید به اظهارات اخیر «حنینه المغیری» سفیر عمان در امریکا اشاره کرد که به پایگاه خبری المانیتور گفت: «اگر تهران و واشنگتن به میانجی‌گری باور داشته باشند، ما آماده کمک به حل این بحران هستیم».

موضوع میانجی گری مسقط میان تهران و واشنگتن مرداد سال گذشته در آغاز خروج امریکا از برجام و در آستانه وضع مجدد تحریم‌های یک جانبه این کشور علیه ایران نیز زمانی مطرح شد که بن علوی به امریکا سفر کرد. اما در حالیکه روزنامه العرب مدعی شد تهران درخواست میانجی گری عمان را مطرح کرده، شخص بن علوی که اتفاقا در فاصله کمی از سفرش به واشنگتن راهی ایران شد، تأکید کرد که از هیچ کدام از طرف ها چنین درخواستی دریافت نکرده است. با این وجود سابقه آغاز مذاکرات ایران و امریکا درباره پرونده هسته‌ای پیش از آغاز به کار دولت یازدهم و مذاکرات علنی و رسمی میان ایران و 1+5 زمینه ساز آن شده است که همواره گمانه‌هایی درباره این میانجی گری مطرح کنند.

با چنین پیشینه‌ای طبیعی است که سفر روز گذشته وزیر خارجه عمان به تهران زیر سایه بالاگرفتن تنش‌های کلامی میان امریکا و ایران، تغییر آرایش نظامی دو کشور در خلیج فارس و رویدادهایی باشد که به نظر می‌رسد برخی کشورهای خواهان بروز جنگ میان ایران و امریکا در منطقه با هدف دست‌یابی به خواست شان رقم می‌زنند. رویدادهایی نظیر حمله به چند کشتی در بندر فجیره امارات، حمله پهپادی به خط لوله عربستان و در آخرین آنها حمله راکتی به سفارت امریکا در منطقه سبز بغداد.

در این میانه عمان به عنوان کشوری که مسئول تأمین امنیت آب راه خروجی کشتی‌ها در تنگه هرمز است و رهبران‌اش همواره به ضرورت تأمین امنیت و ثبات منطقه به عنوان پیش نیازهای اساسی رشد و توسعه کشورشان اعتقاد دارند و از همه مهمتر به امنیت منطقه به عنوان یکی از کشورهای صادر کننده نفت نیازمند است.

طبیعی است که نخواهند صرفاً با نگرانی شاهد تحولات و تنش‌ها باشند و بخواهند با رایزنی‌های رو در رو در حد تأثیرگذاری خود برای کاستن از احتمال هرگونه درگیری اقدام کند.هر چند به نظر می‌رسد در این بزنگاه آن کشوری باید مخاطب اصلی رایزنی‌های عمان باشد که رئیس جمهوری‌اش دیگران را تهدید به نابودی می‌کند و با وجود اعزام ناوهواپیمابر به منطقه مدعی آمادگی برای گفت‌و‌گو با ایران است.