چگونه کودکانمان را به کتاب خواندن عادت دهیم؟

برترین‌ها: همه افراد دوست دارند که وقتی صحبت از فرزندشان می‌شود، بگویند که او کتابخوان و اهل مطالعه است و کمتر به سراغ وسایل تکنولوژیکی و... می‌رود، اما شاید وقتش رسیده با این واقعیت روبه‌رو شویم که کتاب خواندن ارثی و ذاتی نیست و بنابراین عادت به آن، احتیاج به تمرین و تکرار دارد. تقریباً بیشتر کودکان از مطالعه کردن لذت می‌برند، اما برخی از آن‌ها برای این کار احتیاج به تشویق بیشتری دارند.

به طور کلی می‌توان با راه‌حل‌هایی هوشمندانه کودکان را در هر سنی که هستند بیشتر به سمت مطالعه سوق داد و آن‌ها را به گونه‌ای بار آورد که به معنای کامل کلمه «اهل مطالعه» باشند! در این مطلب همراه ما باشید تا بیشتر در رابطه با این موضوع صحبت کنیم.

مزایایی فراتر از جریان ذهنی

امروزه ثابت شده است که مطالعه کردن علاوه بر ایجاد یک روند طبیعی در جریان ذهن، می‌تواند تاثیرات دیگری نیز داشته باشد، چیز‌هایی مانند تقویت تفکر و استدلال، افزایش قدرت تخیل، افزایش پیشرفت آکادمیک، بهبود مهارت‌های زبانی و...

بر اساس مطالعات صورت گرفته بر روی ۲۰۰۰ مادری که برای فرزندان ۱، ۳ و ۵ ساله خود کتاب می‌خواندند مشخص شده است که فرزندان بیش‌فعال و یا خشن آن‌ها به مرور آرام‌تر شده و اختلالات احتمالی در آن‌ها کاهش پیدا کرده است. در نتیجه این بررسی، مشخص شد که عادت به خواندن کتاب برای فرزندان و کودکانی با محدوده سنی پایین‌تر باعث می‌شود که تعالی ذهنی و فکری آن‌ها بهتر و زودتر رخ دهد.

اگر والدین با صدای بلندی برای کودکانشان کتاب بخوانند می‌توانند در بهبود روابط عاطفی‌شان با فرزند خود، ساخت مدار‌های مغزی رشدیافته، افزایش یادگیری زبان و مهارت‌های زبان‌آموزی و... بسیار تاثیرگذار باشند، پس اولین قدم آن است که برای فرزند خود با صدای بلند کتاب بخوانید و او را به این فرآیند عادت دهید.

بررسی و مطالعه دیگری که بر روی ۷۰ کودک ۶ و ۷ ساله و والدین آن‌ها انجام شده است نشان می‌دهد که عادت به مطالعه در کودکانی در این گروه سنی چیزی بیش از یک سطح ابتدایی مطالعه است. برخی والدین در زمانی که کودکشان واژه‌ای را اشتباه بخواند و یا مشکلی در مطالعه داشته باشد کمتر از آن‌ها انتقاد می‌کنند و نتیجه این مسئله هم میزان ستایش و تشویق به مطالعه را در این کودکان که درصد بالاتری مطالعه دارند افزایش می‌دهد. این والدین سعی می‌کنند در زمانی که فرزندشان کتابی را با صدای بلند می‌خواند توجه بیشتری از خود نشان داده و آن‌ها را به ادامه مطالعه تشویق کنند.

این در صورتی است که بسیاری از والدین تمایل دارند خود را به بی‌توجهی زده و بلند بلند کتاب خواندن فرزند خود را مسئله‌ای بی‌اهمیت جلوه دهند! وقتی به فرزند خود گوش می‌دهید در وهله اول ابزار برقراری ارتباطی دوستانه با او را فراهم می‌کنید و در کنار آن می‌توانید مهارت خواندن و پیشرفت ذهنی او را افزایش دهید.

چگونه فرزند خود را کتابخوان کنیم؟

قبل از هر چیز شما می‌توانید زمان استفاده از وسایل الکترونیک مثل تبلت، موبایل، لپ تاب و... را برای فرزند خود محدود کنید، اما باید این را بدانید که عادت به مطالعه کتاب در فرزندان چیزی فراتر از اینهاست و دقیقاً از درون فرزند شما ناشی می‌شود. بهتر است سعی کنید تنوع کتاب‌های پیش‌روی فرزند خود را بیشتر کنید. معمولاً کودکان در گروه‌های سنی مختلف گرایشات متفاوتی نسبت به کتاب‌ها نشان می‌دهند، برای مثال ممکن است کودک نوپای شما به یک کتاب خاص بچسبد و آن را رها نکند.

در چنین شرایطی معمولاً والدین آن کتاب را به شکل ناگهانی ناپدید می‌کنند! در صورتی که راه حل بهتری نیز برای این مسئله وجود دارد. بهتر است در چنین شرایطی به سراغ کتاب‌هایی بروید که بیشترین شباهت را به آن کتاب دارد، مثلا اگر فرزند شما کتابی با مضمون و تصاویر حیوانات جنگل را بیشتر از هر چیز دیگری دوست دارد، به دنبال کتاب‌هایی با همین مضمون بروید و تنوع کتاب‌های در دسترس او را افزایش دهید.

با این حال، نکات بسیاری وجود دارد که می‌تواند در علاقه‌مند کردن فرزندتان به کتابخوانی تاثیرگذار باشد، برای مثال باید این را بدانید که شما باید یک کتاب را با صدای بلند «همراه فرزندتان» بخوانید، نه اینکه آن را فقط برای او بخوانید!

بهتر است برای آموزش اینکه نام نویسنده اثر و تمامی عوامل آن نیز ارزشمند است در زمان آغاز مطالعه کتاب از صفحات اول توضیحات آن شروع کنید. کار دیگری که می‌توانید در زمان مطالعه کتاب با فرزندتان انجام دهید آن است که در صورت مواجهه با واژه‌ای که فرزندتان معنای آن را نمی‌داند، روند داستان را با کوتاه کردن آن پاراگراف و قابل‌فهم کردن محتوا برای فرزندتان ادامه دهید.

یادتان باشد که ایجاد وقفه در زمان مطالعه به فرزند شما اجازه تفکر و تحلیل بیشتری می‌دهد، پس حتماْ در زمان مطالعه از فرزند خود سوال و نظر بپرسید و بگذارید قدرت تحلیل خود را به کار بیندازد.

توصیه می‌کنیم که اجازه دهید ورق زدن صفحات را فرزندتان بر عهده بگیرد. این کار می‌تواند او را به مشارکت در مطالعه تشویق کند. علاوه بر این باید این را بدانید که شما عجله‌ای برای به پایان رساندن کتاب ندارید، پس بهتر است که آن را شمرده‌شمرده و کاملاً طبیعی بخوانید.

در زمان مواجهه با کتاب‌های دارای تصویرسازی، موضوع جالبی رخ می‌دهد، آن هم این است که فرزند شما لزوماً آن چیزی که شما از داستان می‌خوانید را در ذهن خود نمی‌پروراند؛ بلکه توجه ویژه‌ای به تصویرسازی‌ها نیز دارد، به همین دلیل بهتر است که در میان مطالعه از او بپرسید که چه چیزی در تصویر می‌بیند و درباره آن چه فکری می‌کند؟ وسایل و اجزای موجود در صفحه کتاب را به او نشان دهید و بپرسید که آن‌ها چه هستند و باعث رخ دادن چه اتفاقی در داستان می‌شوند؟

یادتان باشد که شما به عنوان پدر و مادر، بیشترین تاثیر را در کتابخوان کردن فرزندتان دارید، پس با هوشمندی و داشتن اطلاعات کافی در این زمینه هر چه زودتر دست به کار شوید!

منبع: psychologytoday