تنش فعلی ایران و آمریکا تقصیر ترامپ است

انتخاب: الکس وارد در وبسایت وکس نوشت: این هفته مقامات ایرانی اعلام کردند که محدودیت های تحقیق و توسعه در حوزه برنامه هسته ای خود را کنار می گذارند و هشدار دادند که شاید با سرعت بالاتری غنی سازی اورانیوم را انجام دهند. واشنگتن خواستار توقف برنامه توسعه موشک های بالستیک ایران شده است.

در ادامه این مطلب آمده است: تردیدی وجود ندارد که ایرانی ها در مقایسه با گذشته استراتژی تهاجمی تری را در پیش گرفته اند. اما تحولات اخیر نباید برای ما غافل گیرکننده باشند. کارشناسان آمریکایی هشدار داده بودند که خروج ترامپ از توافق هسته ای به بروز بحران کنونی منجر خواهد شد.

توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ بین ایران، آمریکا، قدرت های اروپایی و چین در ازای برداشتن تحریم های اقتصادی محدودیت های سختگیرانه ای را بر برنامه هسته ای این کشور اعمال کرد. دولت باراک اوباما تمایلی به استفاده از گزینه نظامی نداشت و قصد داشت از طریق دیپلماتیک مسیر دست یابی ایران به بمب هسته ای را مسدود کند. دولت اوباما برای قانع کردن رهبران ایران چاره ای جز استفاده از مشوق های مالی نداشت.

اما ترامپ در ماه مه 2018 کشورش را از توافق هسته ای خارج و دوباره تحریم های اقتصادی فلج کننده را علیه ایران وضع کرد. شرکت های اروپایی بعد از اعمال تحریم ها از بازار ایران خارج شدند.

در نتیجه، ایرانی ها دو گزینه پیش روی خود داشتند: 1- همچنان به توافق هسته ای پایبند بمانند و از جامعه بین المللی بخواهند که دولت ترامپ را برای متوقف کردن کمپین فشار حداکثری خود قانع کند.2-برای تشدید فشار بر آمریکا و قدرت های اروپایی دوباره فعالیت های هسته ای و موشکی خود را از سر بگیرد.

تهران در نهایت گزینه دوم را انتخاب کرد، اما دولت ترامپ باید از قبل خود را برای اقدامات احتمالی ایران آماده می کرد. اخیرا روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی فاش کرد که کارشناسان سازمان سیا گام های بعدی ایران را به طور دقیق پیش بینی کرده بودند. در بخشی از این گزارش آمده است:

«سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا یک سال پیش از خروج ترامپ از توافق هسته ای یک ارزیابی محرمانه را در اختیار مقامات ارشد کشور قرار می دهد که در آن گام های احتمالی ایران در آینده پیش بینی شده بودند. مطابق با این ارزیابی، عناصر تندرو در ایران قدرتمندتر می شوند و سیاست مداران میانه رو به حاشیه کشانده خواهند شد. ایران همچنین شاید دست به حملاتی در خلیج فارس یا نقاط دیگر در خاورمیانه بزند».

بنا براین، تحلیلگران سیا می دانستند که ایران احتمالا رفتار پرخاشگرانه ای را نسبت به خروج آمریکا از توافق هسته ای نشان خواهد داد. آن ها بروز بحران کنونی در خاورمیانه را پیش بینی کرده بودند.

با نگاهی به تاریخ ایران متوجه می شویم که آن ها هیچ وقت در مقابل فشارها و تهدیدات خارجی تسلیم نشده اند. افشین استوار، کارشناس مسائل ایران در مصاحبه با وبگاه ما گفت: «رهبران ایران از سال 2005 چندین بار نشان داده اند که در مقابل فشارهای بین المللی مقاومت می کنند. تهران کمپین فشار ترامپ را با رفتارهای تهاجمی یا تحریک آمیز در منطقه پاسخ داده است، اگرچه این استراتژی احتمال درگیری نظامی بین دو کشور را افزایش داد».

البته تهران می توانست روش های دیگری را برای افزایش فشار بر دولت ترامپ و مقابله با تحریم های اقتصادی دنبال کند. مقامات ایرانی برای یافتن یک راه حل بهتر می توانستند روابط نزدیک تری را با کشورهای اروپایی برقرار کنند یا اینکه پیشنهاد ترامپ برای بازگشت به میز مذاکره را می پذیرفتند.