سلیمی‌نمین: حوادث آبان، تاثیری بر انتخابات ندارد

روزنامه اعتماد با عباس سلیمی‌نمین روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی مصاحبه‌ای درباره انتخابات انجام داده است.

بخش‌هایی از مصاحبه را بخوانید:

* تصور من این است که حوادث رخ داده تاثیر منفی بر انتخابات نخواهد داشت. مسیری در انتخابات طی می‌شود که تعیین‌کننده است و موجب تشویق و ترغیب جامعه برای استفاده از این امکان می‌شود. این مسیر به گونه‌ای است که ابتدا نخبگان بر آن تاکید می‌کنند یا به تعبیری بر آن صحه می‌گذارند. یعنی ابتدا نخبگان در مسیری قرار می‌گیرند تا از این امکان برای تاثیرگذاری در قدرت استفاده کنند. به تدریج این نگاه در اقشار مختلف جامعه گسترش پیدا می‌کند. وقتی نخبگان این اعتماد و باور را دارند که می‌توان از طریق انتخابات و صندوق رای در تصمیم‌سازی‌ها تاثیر بگذارند، این باور به دیگران هم انتقال پیدا می‌کند؛ چرا که نخبگان خیلی زودتر از دیگران به این پرسش پاسخ می‌دهند و به این جمع‌بندی می‌رسند که آیا ساختار به گونه‌ای هست که فرصت تاثیرگذاری را به آحاد جامعه بدهد؟

* اگر به این جمع‌بندی برسند که این انتخابات فرصت تاثیرگذاری نمی‌دهد، هرگز وقت خودشان را به عنوان سرمایه‌ای مهم تلف نکرده و به این موضوع اختصاص نمی‌دهند. اینکه بیش از یک سال قبل از انتخابات نخبگان در قالب احزاب و گروه‌های سیاسی و اقتصادی در این زمینه سرمایه‌گذاری می‌کنند، این پیام را برای مردم دارد که منطقی نیست از این فرصت استفاده نکرد.

* از منظری دیگر در جریان اعتراض‌های آبان قشر آسیب‌پذیر جامعه تحرکاتی داشت و برخی زخم‌هایی که بر این قشر وارد شده‌بود یا از گذشته وجود داشت و کمتر مورد توجه قرار گرفته‌بود، سر باز کرد. این موضوع البته ممکن است باعث بی‌توجهی به انتخابات شود. باید توجه داشت که حوادث اخیر دو بخش داشت. اول تحریک زخم‌ها با یک تصمیم که از درست بودن یا نبودن آن صرف نظر می‌کنم. برخی نارسایی‌ها در جامعه وجود دارد که با برخی تصمیم‌گیری‌های مهم و اثرگذار در وجوه مختلف زندگی مردم، فعال می‌شود و البته همزمان فرصتی را هم برای بدخواهان و دشمنان کشور فراهم می‌کند تا آنها با یک انگیزه و مردم هم با انگیزه‌ دیگری وارد میدان اعتراض شوند. اینکه بتوانیم این دو گروه را از هم تفکیک و به کسانی که زخم‌های‌شان سر باز کرده، توجه و رسیدگی بیشتری کنیم و با بدخواهان به‌شدت برخورد کرده و به آنها فرصت ندهیم در سیاست ایران نقش‌آفرینی کنند؛ هنرمندی خاصی را می‌طلبد.

* مردم وقتی می‌بینند قشری که اطلاعات جامع و بر مسائل سیاسی اشراف دارد، از فرصت انتخابات حداکثر استفاده را می‌کند، به این جمع‌بندی می‌رسند که قطعا انتخابات، انتخاباتی است که تاثیرگذار خواهد بود؛ وگرنه این قشر در این زمینه سرمایه‌گذاری نمی‌کرد. کسانی که در عرصه سیاسی و سیاست‌ورزی حضور و فرصت بررسی و تحقیق ندارند، وقتی می‌بینند که مطلعان در این زمینه سرمایه‌گذاری جدی کرده‌اند، به این سمت سوق پیدا می‌کنند. اول قشر نخبه در این وادی تلاش می‌کند و بعد به صورت غیرمستقیم این رویکرد را به باقی جامعه نیز انتقال می‌دهد. این به معنای پیروی و تابعیت نیست؛ بلکه مردم استنباط می‌کنند که اگر تاثیری وجود نداشته‌باشد یا تاثیرگذاری ناممکن باشد، هرگز این قشر سرمایه‌گذاری سیاسی و فکری جدی در زمینه انتخابات نخواهند داشت.

* من باور دارم که اتفاقات آبان لطمه‌ای سیاسی به قشر محروم و آسیب‌پذیر وارد کرد اما درنهایت این بحث خاتمه یافته و مردم خودشان را از این امکان محروم نمی‌کنند. در عین حال یکی از ابزارهایی که پیش‌روی همه مردم وجود دارد، صندوق رای است. مردم می‌توانند در انتخابات حرف خود را بزنند و پیام خود را از طریق صندوق منتقل کنند؛ پس چرا باید خود را از این امکان محروم کنند. به‌ویژه که در تجربه اخیر توده‌های مردم دریافتند با اعتراض خیابانی فرصت جدی برای بدخواهان ایجاد می‌کنند و قطعا کسی مایل نیست، امکانات خود را به آتش بکشد یا به جای بیان خواسته‌ها از سلاح استفاده کند. با این حال من نفی نمی‌کنم که اعتراض‌های آبان هم در مشارکت مردم تاثیرگذار خواهد بود.

* همواره مردم صندوق رای را به اعتراض‌های خیابانی ترجیح داده‌اند. مردم فرصت انتخابات را از دست نمی‌دهند. در واقع همیشه تغییرات این‌گونه صورت گرفته است و الان هم گاهی مردم به صورت غضب‌آلود وارد صحنه می‌شوند اما بلافاصله به این نتیجه می‌رسند که این نوع بیان خواسته‌ها تبعات جانبی زیادی دارد چرا که طرح خواسته‌ها از طریق حرکت‌های خیابانی فرصت‌سازی برای بدخواهان می‌کند و هزینه‌های مالی و جانی آن برای مردم به بار می‌آید؛ کما اینکه عناصر وابسته به بیگانگان در جریان اعتراض‌های اخیر اعلام کردند در این حوادث حضور و تاثیر داشته‌اند، خصوصا گروه‌هایی چون الاهوازیه، منافقین و گروه‌های مسلح دیگر. درست است که مردم گاهی عصبانی می‌شوند و واکنش شتاب‌زده‌ای نشان می‌دهند اما در جمع‌بندی به این نتیجه می‌رسند که انتخابات بهترین ابزار بیان نظرات است و تالی فاسد آن هم اندک است.

* فکر می‌کنم در این قضیه و بررسی اعتراض‌ها باید ملی برخورد کرد و دنبال نگاه جناحی و جریانی نبود. در این شرایط نباید هر کس مدعی شود که مصایب و مسائل متوجه جریان رقیب است و از مسوولیت خود غافل شود. همه ما، چه در جایگاه اقلیت و چه در جایگاه اکثریت مسوولیتی بر گردن داریم. اما آنچه مسلم است جریان اکثریت که دولت را در دست دارد نقش تعیین‌کننده‌تری ایفا می‌کند.