اتهام‌افکنی آمریکا علیه نقش ایران در تحولات عراق

قاسم محبعلی؛ مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه در روزنامه ایران نوشت: ماجرای حمله امریکا به نیروهای حشدالشعبی عراق و پیامدهای آن از جمله حمله به سفارت امریکا در این کشور نقطه عطفی در تاریخ حضور نظامی امریکا در عراق بعد از سقوط صدام در این کشور از سال ۲۰۰۳ است. عراق به سرزمینی تبدیل شده است که در آن قدرت‌های بزرگ منطقه‌ای و بین‌المللی با یکدیگر به طور مستمر رقابت می‌کنند.

امریکا و همپیمانان منطقه‌ای‌اش همواره نسبت به جایگاه جمهوری اسلامی ایران در صحنه سیاسی عراق بدبین بوده و در بزنگاه‌های مهم کوشیده‌اند زمینه این نفوذ و نقش‌آفرینی را محدود کنند. چه متحدان منطقه‌ای عراق همچون عربستان همواره بعد از سقوط صدام این انتقاد را به امریکا داشتند که عراق را در سینی طلا گذاشت و تقدیم ایران کرد.

تردیدی نیست که در حوادث چندی پیش در عراق که در ادامه اعتراضات مردمی به دولت بغداد شکل گرفت، جریان‌هایی تلاش کردند نوک پیکان اعتراضات را که بیشتر در شهرهای شیعه‌نشین رخ داد، به سمت ایران نشانه بروند. حمله به کنسولگری ایران در بصره در امتداد چنین تلاش‌هایی صورت گرفت.

این در حالی است که ادامه ناآرامی‌ها و اعتراضات در مناطق جنوبی و مرکزی عراق و خلأ سیاسی به وجود آمده، وضعیت را در این کشور ملتهب‌‌تر کرده و باعث شد امریکایی‌ها باز هم از فرصت به دست آمده استفاده کنند. چنانکه ماجرای اخیر حمله امریکایی‌ها به یکی از پایگاه‌های حشدالشعبی به بهانه کشته شدن نیروی امریکایی، فرصتی برای امریکا فراهم کرد تا این بار گروه حشدالشعبی را به عنوان یک جریان نظامی مورد حمایت جمهوری اسلامی تضعیف کند.

امریکا در این چارچوب تلاش می‌کند نیروهای طرفدار ایران را در عراق تضعیف و بتدریج نفوذ ایران را در عراق زائل کند. در واقع امریکایی‌ها عراق را به عنوان حوزه‌ای برای تضعیف موقعیت ایران هدف قرار داده‌اند که در سال‌های گذشته بیشترین ضربات و شکست‌ها را از آن متحمل شده‌اند و تغییر نقش آن، بر معادلات قدرت در منطقه خاورمیانه تأثیرگذار است.

این فشار باعث می‌شود امریکا در کنار سیاست تحریم‌های اقتصادی با هدف تکمیل محاصره ایران به دنبال افزایش فشار سرزمینی آن هم باشد و از آنجایی که عراق جزو اتحادیه عرب به شمار می‌آید، چرخاندن سمت و سوی اتهامات به ایران مبنی بر نقش آن در ایجاد تقابل نظامی با امریکا باعث می‌شود سایر کشورهای عربی که علاقه‌مند به تضعیف موقعیت ایران درعراق هستند، در روند کمک به فشار علیه ایران مشارکت کنند.

تلاش امریکا برای متهم کردن ایران به نقش‌آفرینی در تقابل نظامی اخیر میان نیروهای نظامی عراق و امریکا در حالی است که حمله به پایگاه‌های نظامی امریکا در عراق و ایجاد رودررویی نظامی میان نیروهای این دو کشور از منظر منافع ملی به سود جمهوری اسلامی ایران نیست.

وقوع هرگونه درگیری نظامی در عراق که اینک با از هم پاشیدگی در صحنه اجتماعی روبه‌رو شده است، باعث ایجاد بحران‌های دیگری ازجمله استقلال خواهی جریان‌هایی چون کردها در این کشور می‌شود. وقوع این تقابل می‌تواند هم تمامیت ارضی عراق را نقض کند و هم به یک مناقشه نظامی تمام عیار میان ایران و امریکا تبدیل شود. به همین دلیل جمهوری اسلامی باید مانع از شائبه افکنی از سوی امریکایی‌ها مبنی بر نقش داشتن ایران در حوادث اخیر باشد.

از طرف دیگر امریکا نباید فراموش کند که این جمهوری اسلامی بود که در روند مبارزه با داعش و جریان‌های تکفیری در عراق نقش بی بدیلی داشت و خلأ حضور ایران و به درگیری کشاندن آن با امریکا می‌تواند به بازگشت جریان‌های تروریستی و آشوب‌افکنی این گروه‌ها در عراق منجر شود.