مروری بر یک درگیری عجیب در جام جهانی

 درست سه ماه بعد از اظهارات یورگن کلینزمن در نقد نمایش ایران مقابل ولز، نام او پیرامون نیمکت تیم‌ملی کره جنوبی شنیده می‌شود. او به عنوان گزینه نخست جانشینی پائولو بنتو مطرح شده که بعد از سال‌ها ببرهای تائجو را مقابل ایران به پیروزی رساند و در جام جهانی نیز مأموریت صعود به مرحله بعدی را با موفقیت پشت سر گذاشت.

اما حضور او روی صندلی سرمربی‌گری کره‌جنوبی، ارزش خبری‌ای فراتر از سایر حریفان ایران دارد. یورگن کلینزمن همیشه یک چهره مهم در فوتبال ایران بوده و این اهمیت در جام جهانی اخیر به اوج خود هم رسید. از کمک به زلزله‌زدگان رودبار در حین برگزاری جام جهانی ۱۹۹۰ تا خوشحالی عجیب و غریب پس از گلزنی به ایران در جام جهانی ۱۹۹۸ و سپس سفر به ایران برای دیدار خیریه بعد از زلزله بم که فراز و نشیب یک چهره مهم فوتبال جهان در ذهن طرفداران ایرانی را به وضوح نشان می‌دهد.

در سال‌های گذشته البته کلینزمن به واسطه خروج از سطح اول فوتبال دنیا، کمتر موردتوجه نسل جدید قرار داشت تا اینکه این بار در نقش مفسر تلویزیونی جملاتی را در مورد تیم ملی ایران و کارلوس کی‌روش به زبان آورد که واکنش تند این سرمربی پرتغالی و به متعاقب آن فدراسیون فوتبال ایران را به دنبال داشت. کی‌روش در پستی اینستاگرامی به تندی کلینزمن را مورد خطاب قرار داد.

کی‌روش در پست اینستاگرامی خود حتی به هویت دوملیتی کلینزمن نیز اشاره کرد و در جمله عجیبی نوشت: «ما متوجه‌ایم که به عنوان آمریکایی-آلمانی حمایت خود را از ما دریغ کرده‌ای. مشکلی نیست.» اما شاید جمله بعدی کی‌روش عجیب‌تر هم بود: «به تو قول می‌دهیم بدون آنکه قضاوتی درباره فرهنگ، ریشه و سابقه تو داشته باشیم همواره از حضورت در جمع خود استقبال کنیم.»

این سرمربی کهنه‌کار همچنین با لحنی کنایه‌آمیز از فیفا درخواست کرد که در مورد پست سازمانی کلینزمن به عنوان کمیته فنی جام جهانی تصمیم جدیدی بگیرد و با صراحت از سرمربی سابق آلمان خواست تا از پست خود در فیفا استعفا بدهد و سپس به اردوی تیم ملی ایران برود!

در همین حال، فدراسیون فوتبال ایران نیز با بیانیه قابل انتظار موضع مشابه سرمربی تیم ملی را گرفت و از یورگن کلینزمن خواست تا از عضویت گروه مطالعات فنی فیفا استعفا بدهد. اگرچه شاید در ظرف زمانی حین برگزاری جام جهانی، این بیانیه قابل انتظار و نه چندان تعجب‌آور بود، اما حالا بازخوانی کلمه به کلمه این بیانیه، حیرت هر فوتبال‌دوستی را به دنبال خواهد داشت.

این بخشی از بیانیه فدراسیون فوتبال ایران است: «از آنجایی که کلینزمن یک آلمانی است، به او قول داده می‌شود که برای شرم‌آورترین قسمت تاریخ جام جهانی، «ننگ گیخون ٨٢»، زمانی که آلمان غربی و اتریش نتیجه را رقم زدند، مورد قضاوت قرار نگیرد و او به عنوان یک بازیکن سابق، با شیرجه‌های دراماتیک معروفش قضاوت نخواهد شد. مطمئناً او به عنوان یک بازیکن حرفه‌ای فوتبال برای هیچ موضوع سیاسی و تاریخی دیگری که مربوط به کشورش باشد مورد قضاوت قرار نخواهد گرفت.»

اما شاید همین حالا نیز هر فوتبال‌دوستی از خود بپرسد که یورگن کلینزمن دقیقا در برنامه مچ آف د دی چه گفت که این واکنش تند سرمربی تیم ملی و یکی از عجیب‌ترین بیانیه‌های تاریخ فدراسیون فوتبال ایران را به دنبال داشت؟ این انتقاد کلینزمن در تفسیر بازی ایران - ولز است:

* متاسفانه خطاهای زیاد و قضاوت‌های زیادی علیه ولز شد و می‌شود در این باره هم حرف زد.
* بازیکنان ایران داور را کنترل می‌کردند، بازیکنان ولز را همین‌طور. پشت داور خطا می‌کردند و بلد بودند که چه کار کنند.
* این بخشی از فرهنگ آنهاست؛ می‌دیدید داور را فریب می‌دادند و نیمکت آنها مدام شلوغ می‌کرد و کنار زمین به داور چهارم شکایت می‌کردند.
* کی‌روش با کلمبیا نتوانست صعود کند و مصر را هم به جام جهانی نرساند و قبل از جام جهانی به ایران برگشت.
* این بخشی از فرهنگ آنهاست؛ کاری می‌کنند که تمرکزت را از دست بدهی و ندانی چه چیزی برایت مهم است.

این جملات یورگن کلینزمن از مصاحبه نسبتا طولانی او پس از بازی ایران - ولز استخراج شده که البته جملات مثبت و تمجیدآمیزی هم نسبت به تیم ملی در خود داشت، اما در مجموع شاید هرگز سزاور واکنش تند از سوی طرف ایرانی نبود. در واقع بیشتر اشاره کلینزمن در این بخش از صحبت‌هایش به رفتار نیمکت تیم ملی ایران در طول بازی و فرهنگ فوتبالی ناشی از حضور کارلوس کی‌روش روی نیمکت ایران اشاره داشت که همیشه مورد بحث منتقدان این سرمربی پرتغالی بوده است.

البته کلینزمن در ادامه برداشت‌های به زعم خود ناصحیح از اظهاراتش را اصلاح کرد و تاکید داشت که خصومتی با تیم ملی ایران ندارد و حتی در مصاحبه بعدی نیز بیشتر در مورد کارلوس کی‌روش و «برخورد احساساتی» او در کنار زمین صحبت کرد و به نظر هدف اصلی کلینزمن در اظهارات اولیه نیز نقد شخصیت کی‌روش به عنوان یک سرمربی بود. اما کی‌روش به بهترین شکل ممکن، درگیری خود با کلینزمن را تبدیل به یک جنگ تمام‌عیار بین فدراسیون فوتبال ایران و این مهاجم سابق تیم ملی آلمان کرد.

نکته جالب اینکه بیانیه فدراسیون و موضع کارلوس کی‌روش در حین برگزاری جام جهانی همراهی گروهی از هواداران فوتبال را هم به دنبال داشت اما شاید حالا با بازخوانی و مرور ماجرا، این گروه از طرفداران فوتبال نیز قضاوتی متفاوت نسبت به این تنش عجیب و باورنکردنی در حین جام جهانی داشته باشند.

البته شاید این هم جزء تاکتیک‌های روانی کارلوس کی‌روش بود که به نوعی تلاش می‌کرد هواداران فوتبال را پشت تیمش بسیج و آنها را علیه یک نیروی بیرونی متحد کند.

با این حال، اکنون که کارلوس کی‌روش هدایت قطر را پذیرفته، یورگن کلینزمن نیز برای حضور روی نیمکت کره‌جنوبی باید قید شغل مشورتی خود در فیفا را بزند و آنطور که کی‌روش از او خواسته بود، از سمت کمیته فنی فیفا استعفا بدهد. در این صورت حضور او در کره جنوبی، یک جنگ جذاب را در جام ملت‌های آسیا و مقدماتی جام جهانی پدید خواهد آورد که ایران نیز احتمالا به صورت ناخواسته در آن مشارکت خواهد کرد.