درمان قطعی اسکار جوش چیست؟

جای جوش به تغییراتی گفته می‌شود که روی پوست پس از بهبود آکنه‌ها باقی می‌مانند و اغلب به دلیل التهاب یا دستکاری آکنه‌های التهابی ایجاد می‌شوند. درمان‌های مختلفی برای کاهش ظاهر آن‌ها وجود دارد.

انواع جای جوش

جای جوش (اسکار آکنه) را می‌توان به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم کرد: اسکار‌های فرورفته و اسکار‌های برجسته. در ادامه انواع اصلی و رایج‌تر آن‌ها توضیح داده شده است:

اسکارهای فرورفته

این نوع اسکارها زمانی ایجاد می‌شوند که کلاژن کافی برای بازسازی بافت پس از التهاب جوش تولید نشده است و باعث فرورفتگی در سطح پوست می‌شود. اسکارهای فرورفته خود دارای انواع مختلفی شامل اسکارهای یخ‌زده (باریک‌ترین و عمیق‌ترین نوع اسکار شبیه به سوراخ‌های ناشی از فرو رفتن میخ کوچک)، اسکارهای جعبه‌ای (دارای پایه‌های پهن و دیواره‌های عمودی شبیه به جعبه یا چاله با لبه‌های مشخص) و اسکارهای گرد یا موج‌دار (شکلی موج‌دار و نامنظم به پوست می‌دهند و باعث می‌شوند که پوست در آن ناحیه به صورت فرورفته و افتاده دیده شود)

اسکارهای برجسته

این نوع اسکار زمانی ایجاد می‌شود که بدن بیش از حد کلاژن تولید می‌کند و بافت اسکار به صورت برجسته و بالاتر از سطح پوست اطراف باقی می‌ماند. این نوع جای جوش هم شامل دو نوع اسکارهای هایپرتروفیک (اسکارهای برجسته و قرمز) و اسکارهای کلوئید است..

چه عواملی موجب ایجاد جای جوش می شوند؟

عوامل متعددی در ایجاد و شدت‌گیری جای جوش نقش دارند. درک این عوامل می‌تواند به پیشگیری و انتخاب بهترین روش درمان جای جوش کمک کند. عامل اصلی و اولیه، التهاب شدید آکنه است، اما شدت آسیب به پوست و نحوه ترمیم آن توسط عوامل زیر تعیین می‌شود:

• شدت و نوع آکنه (عامل اصلی)
• دستکاری و فشار روی جوش
• ژنتیک و ساختار پوست
• روند ترمیم پوست (التیام)
• عوامل ثانویه (قرار گرفتن در معرض نور خورشید)

چگونه می توان از ایجاد جای جوش جلوگیری کرد؟

پیشگیری، بهترین راهکار در برابر جای جوش است، زیرا درمان جای جوش و اسکارهای تثبیت شده معمولاً دشوارتر و پرهزینه‌تر است. جلوگیری از ایجاد جای جوش بر دو محور اصلی استوار است: مدیریت فعال آکنه و محافظت از پوست در طول فرآیند التیام. در زیر با مهم‌ترین روش‌های پیشگیرانه جای جوش آشنا می‌شوید.

مدیریت فعال و صحیح آکنه

هرگز جوش‌ها را دستکاری نکنید. این مهم‌ترین نکته است. از فشردن، ترکاندن یا خاراندن هر گونه جوش خودداری کنید. اجازه دهید بدن فرآیند درمان را به صورت طبیعی طی کند.

محافظت در برابر التهاب و تیرگی

استفاده روزانه از ضد آفتاب حتی در هوای ابری، حیاتی است. اشعه خورشید باعث تیره‌تر شدن لکه‌های پس از آکنه می‌شود و روند محو شدن آن‌ها را طولانی می‌کند.

کمک به روند التیام

پس از بهبودی نسبی جوش (نه زمانی که هنوز فعال است)، محصولاتی که تولید کلاژن را تحریک می‌کنند می‌توانند مفید باشند. رتینوئیدها (مانند ترتینوئین یا رتینول) و ویتامین C به ترمیم بافت و تولید کلاژن کمک می‌کند.

روش های درمان جای جوش

درمان جای جوش به نوع و شدت اسکار بستگی دارد؛ برای اسکارهای فرورفته مانند اسکارهای یخ‌زده و جعبه‌ای، روش‌هایی مانند میکرونیدلینگ، سابسیژن (برای آزاد کردن بافت اسکار)، و لیزرهای لایه‌بردار (مانند فرکشنال) برای تحریک کلاژن‌سازی و پر کردن فرورفتگی‌ها به کار می‌روند، در حالی که برای اسکارهای هایپرتروفیک و کلوئید، درمان‌هایی مانند تزریق کورتیکواستروئید، کرایوتراپی یا استفاده از ورقه‌های سیلیکونی جهت صاف کردن و کاهش حجم بافت برجسته متداول هستند؛ همچنین، برای درمان تیرگی‌های پس از التهاب اغلب از محصولات روشن‌کننده حاوی هیدروکینون، آزلائیک اسید یا رتینوئیدها استفاده می‌شود.

بهترین روش های درمان جای جوش

درمان جای جوش از طریق چند روش امکان پذیر است. این روش‌ها در بالا معرفی شده‌اند. برای آشنایی بیشتر با 3 مورد از مهمترین آنها در ادامه همراه باشید:

میکرونیدلینگ

میکرونیدلینگ یک روش کم‌تهاجمی برای درمان جای جوش و بازسازی پوست است که برای درمان انواع اسکارهای فرورفته (آتروفیک) مانند اسکارهای یخ‌زده، جعبه‌ای و موج‌دار بسیار مؤثر است. در این روش، دستگاهی مجهز به سوزن‌های بسیار ریز استریل، با سرعت بالا بر روی سطح پوست حرکت داده می‌شود تا صدها یا هزاران میکروکانال یا سوراخ‌های بسیار کوچک در لایه اپیدرم و درم ایجاد کند؛ این آسیب کنترل‌شده، بدن را تحریک می‌کند تا فرآیند ترمیم طبیعی خود را آغاز کند، که شامل تولید مقادیر زیادی کلاژن و الاستین جدید در ناحیه آسیب‌دیده است؛ این کلاژن‌سازی مجدد به مرور زمان باعث بهبود بافت پوست، کاهش عمق اسکارها، و افزایش صافی و انعطاف‌پذیری کلی پوست می‌شود.

مزایای میکرونیدلینگ برای درمان جای جوش

• تحریک قوی کلاژن‌سازی
• مناسب برای انواع پوست
• بهبود جذب مواد فعال
• دوره نقاهت نسبتاً کوتاه
• ایمنی کلی

معایب و ملاحظات میکرونیدلینگ

• نیاز به جلسات متعدد
• عدم اثربخشی کامل بر اسکارهای عمیق
• درد و ناراحتی حین عمل
• ریسک عفونت و انتقال بیماری
• قرمزی و تورم موقت
• محدودیت پس از درمان

سابسیژن

سابسیژن یک روش درمانی بسیار مؤثر، به ویژه برای اسکارهای فرورفته موج‌دار است، اما می‌تواند برای برخی از اسکارهای جعبه‌ای نیز به کار رود. سابسیژن یک روش درمانی تخصصی است که مستقیماً با مکانیسم اصلی ایجاد اسکارهای فرورفته مقابله می‌کند. اسکارهای موج‌دار و برخی جعبه‌ای زمانی ایجاد می‌شوند که بافت فیبروز (بافت همبند ضخیم) زیر اسکار، پوست را به سمت پایین می‌کشد و باعث ایجاد فرورفتگی می‌شود.

نحوه عملکرد سابسیژن

روش انجام و نحوه عملکرد آن به این صورت است که پزشک از یک سوزن مخصوص که به آن کانولای کند یا سوزن نوکور می‌گویند، استفاده می‌کند. سوزن با زاویه‌ای خاص وارد پوست شده و دقیقاً زیر بافت اسکار قرار می‌گیرد. پزشک سوزن را به جلو و عقب حرکت می‌دهد یا آن را به سمت بالا و پایین جابجا می‌کند. این عمل باعث قطع کردن و آزاد کردن نوارهای فیبروز یا رشته‌های چسبنده‌ای می‌شود که پوست را به لایه‌های زیرین متصل کرده و فرورفتگی را ایجاد کرده‌اند. با قطع شدن این رشته‌ها، فضای خالی یا هماتوم (لخته خون کوچک) در زیر اسکار ایجاد می‌شود. این فضا به پوست اجازه می‌دهد تا به سطح بازگردد و فرورفتگی پر شود. خونریزی کنترل‌شده‌ای که در زیر پوست ایجاد می‌شود، به طور طبیعی شروع به لخته شدن کرده و این لخته خون محرک قدرتمندی برای تولید کلاژن جدید در آن ناحیه خواهد بود و به طور دائمی اسکار را تثبیت می‌کند.

مزایای سابسیژن برای درمان جای جوش

• بهترین گزینه برای اسکارهای موج‌دار
• تکمیل کننده روش‌های دیگر

معایب و ملاحظات سابسیژن

• نیاز به بی‌حسی
• کبودی و تورم
• محدودیت در اسکارهای برجسته

آر اف فرکشنال

آر اف فرکشنال یک تکنیک بازسازی پوست است که از انرژی امواج رادیویی برای گرم کردن لایه‌های عمیق‌تر پوست (درم) استفاده می‌کند، در حالی که پوست سطحی (اپیدرم) تا حد امکان دست‌نخورده باقی می‌ماند.

نحوه عملکرد آر اف فرکشنال برای جای جوش

دستگاه آر اف فرکشنال از طریق پروب‌هایی که دارای سوزن‌های بسیار ظریف هستند (در نوع سوزنی) یا بدون سوزن (در نوع غیرتهاجمی)، انرژی رادیوفرکانسی را به عمق پوست هدایت می‌کند. انرژی گرمایی که به بافت درم می‌رسد، باعث انقباض فوری کلاژن‌های موجود می‌شود که منجر به سفت شدن و لیفت خفیف پوست می‌شود. مهم‌تر از انقباض، این گرمای کنترل‌شده باعث ایجاد شوک حرارتی به بافت می‌شود که بدن را تحریک می‌کند تا تولید کلاژن و الاستین جدید را به شدت آغاز کند. این کلاژن جدید به مرور زمان، بافت فرورفته اسکار را پر کرده و سطح پوست را صاف‌تر می‌کند.

مزایای آر اف فرکشنال برای درمان جای جوش

• کارایی بالا
• قابلیت تنظیم عمق بر اساس نوع اسکار
• ایمنی برای پوست‌های تیره‌تر
• بهبود همزمان اسکار، سفت شدن کلی پوست و کاهش منافذ باز

معایب آر اف فرکشنال

• هزینه بالا
• دوره نقاهت
• نیاز به تکرار
• ریسک آسیب حرارتی

درمان قطعی جای جوش کدام روش است؟

پاسخ صادقانه این است که درمان قطعی (به معنای از بین بردن ۱۰۰ درصدی و کامل) برای همه انواع جای جوش، به خصوص اسکارهای عمیق، وجود ندارد. با این حال، در پزشکی پوست، پیشرفت‌های چشمگیری حاصل شده است و می‌توان با استفاده از ترکیب روش‌ها، بهبود بسیار چشمگیر و رضایت‌بخشی در ظاهر جای جوش ایجاد کرد که بسیاری از افراد آن را معادل درمان قطعی می‌دانند. بهترین نتایج درمان جای جوش زمانی حاصل می‌شود که روش‌ها بر اساس نوع و شدت اسکار ترکیب شوند:

نکته مهم برای درمان قطعی جای جوش: بهترین درمان، برنامه درمانی شخصی‌سازی شده است که توسط متخصص پوست پس از ارزیابی دقیق نوع، عمق و رنگ پوست شما طراحی می‌شود و احتمالاً شامل ترکیبی از روش‌هایی مانند: سابسیژن، TCA Cross یا اسید تری‌کلرو استیک متمرکز، میکرونیدلینگ با RF، و لیزرهای فرکشنال خواهد بود.

هزینه درمان جای جوش با هر کدام از روش ها چقدر است؟

در این متن 3 روش مهم و موثر در درمان جای جوش معرفی شدند. در ادامه با هزینه انجام هر کدام از این روش ها بیشتر آشنا می‌شوید: