«یارانه‌نگیرها» در سردرگمی ثبت درخواست کالابرگ

ایسنا: با اجرای طرح کالابرگ الکترونیک تعداد قابل توجهی از شهروندان در مراجعه به سامانه‌های شمیم برای ثبت درخواست کالابرگ با خطاهایی مواجه شدند، موضوعی که اگرچه وزارت رفاه نسبت به این ابهامات پاسخ داد، اما نظرات مخاطبان نشان می‌دهد که مشکلات حتی فراتر از ثبت درخواست بوده به طوریکه «تناقض اطلاعات خانوار بین سامانه‌ها» و «اختلال فنی»، بسیاری را در دریافت کالابرگ همچنان بلاتکلیف گذاشته است.

درحالی بیش از ۲۰ روز از اجرای سیاست جدید طرح کالابرگ الکترونیک می‌گذرد که در حال حاضر مجموعاً چهار میلیون تومان برای چهار ماه دی، بهمن، اسفند سال جاری و فروردین سال آینده به صورت یکجا و اعتباری برای هر نفر به حساب سرپرست خانوار واریز شده و خانوارها می‌توانند اقلامی مانند مرغ، تخم‌مرغ، گوشت قرمز، حبوبات، قند و شکر، روغن، ماکارونی، برنج، شیر کم چرب، ماست کم چرب و پنیر را متناسب با نیاز خود از میان ۲۶۰ هزار فروشگاه (شامل فروشگاه‌های عمده و خرد) و ۱۱ فروشگاه زنجیره‌ای (افق کوروش، اتکا، جانبو، دیلی‌مارکت، رفاه، گندم، مینومارت، هایپر فامیلی، هفت، شیرین عسل و وال‌مارکت) خریداری کنند.

البته در این مرحله ارائه کالابرگ به خانوارها ارتباطی با وضعیت دهک‌بندی آنها ندارد و تمامی یارانه‌بگیران فعلی، حذف‌شدگان یکسال اخیر، بازنشستگان و کارمندان به صورت خودکار مشمول این طرح هستند و نیازی به درخواست و مراجعه به سامانه‌ها نیست. اما سایر افرادی که جزو این گروه‌ها نیستند با مراجعه به سامانه hemayat.sfara.ir تا ۲۲ بهمن‌ماه می‌توانند درخواست خود را برای دریافت کالابرگ ثبت کنند.

براساس آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت رفاه، از ۶ میلیون نفری که یارانه نمی‌گرفته‌اند تاکنون یک میلیون نفر با مراجعه به دفاتر ثبت احوال، ثبت درخواست کرده‌اند و اعتبار درخواست کالابرگ این متقاضیان شارژ شده است.

در این میان اما برخی مخاطبان درباره نحوه ثبت درخواست دریافت کالابرگ، نحوه اصلاح ساختار خانوار برای دریافت کالابرگ و... با مشکلاتی مواجه شدند که معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت رفاه درباره افرادی که هرگز یارانه نگرفته یا انصراف داده‌اند (دهه ۹۰ و قبل‌تر)، به ایسنا توضیح داد که ممکن است این خانوارها به دلیل نامشخص بودن ساختار خانوادگی در سیستم‌ها، با خطای "سرپرست خانوار نمی‌باشید" مواجه شوند؛ این افراد باید به سامانه ncr.ir (ثبت احوال) مراجعه کرده و در بخش خانوار، با استفاده از کد ملی و سیم‌کارت سرپرست خانوار، مشخصات اعضای خانواده خود را مشاهده و در صورت لزوم، تغییرات را اعمال و حتماً دکمه "تأیید" را فشار دهند. پس از تأیید ساختار خانوار در ثبت احوال، اطلاعات برای شارژ کالابرگ ارسال می‌شود و دهم هرماه برای آنها اعمال می‌شود. پس از چهار نوبت شارژ کالابرگ، این افراد می‌توانند وضعیت اعتبار خود را در سامانه مشاهده کنند. مسئولیت ثبت‌نام خانوارها و رسیدگی به درخواست‌های مرتبط به اصلاح و یا رفع مغایرت طبق قانون در ساختار خانواده بر عهده دو سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها simin.hadafmandi.ir و سازمان ثبت احوال ncr.ir به صورت مشترک خواهد بود.

البته با وجود تمدید مهلت درخواست برای تخصیص کالابرگ، آیکون ثبت درخواست در سامانه شمیم ممکن است حذف شده باشد که امکان ثبت درخواست همچنان در قسمت بالای سامانه حمایت و برنامه شمیم برای سرپرستان خانوار فعال بوده و قابل استفاده است.

معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین درمورد افرادی که نیازمند اصلاح ساختار خانوار هستند، گفت: این افراد باید به سایت ncr.ir سازمان ثبت احوال مراجعه کرده و پس از تغییر و تأیید ساختار، اطلاعات آن‌ها دهم هر ماه به وزارت رفاه ارسال می‌شود. واریز کالابرگ برای این خانوارها برای چهار دوره اعمال و واریز خواهد شد. سازمان ثبت احوال موظف است وضعیت و ساختار خانوار را دهم هر ماه به‌روزرسانی کرده و به وزارت رفاه ارسال کند. پرداخت کالابرگ بر اساس همین تغییرات جدید اعمال می‌شود.

با وجود توضیحات وزارت رفاه برای رفع مشکل شهروندان اما، پیام‌های مردمی نشان می‌دهد که مشکل فقط نحوه «ثبت درخواست برای کالابرگ» در سامانه شمیم نیست؛ بلکه تناقض اطلاعات ثبت شده خانوارها در سامانه‌های ثبت احوال و اختلال فنی همچنان بسیاری را در سردرگمی قرار داده است.

ثبت احوال سرپرست را تأیید کرده، اما شمیم قبول ندارد

یکی از مخاطبان ایسنا نوشته است که «باوجود اینکه وضعیت خانوارم در سایت سازمان ثبت احوال به عنوان «سرپرست خانوار» ثبت شده اما زمانی که برای ثبت درخواست کالابرگ به سایت شمیم مراجعه می‌کنم، وضعیتم را به عنوان «سرپرست خانوار نمی‌باشید» معرفی می‌کند.»

یکی دیگر از مخاطبان نوشته است: «در سایت ثبت احوال سرپرست خانوار برایم ثبت شده ولی در سایت شمیم می‌زند سرپرست خانوار نیستم؛ چه کار باید بکنم؟»

اختلال فنی در ورود به سامانه شمیم

گلایه دیگر کاربران، اختلال فنی در ورود به سامانه شمیم است. این مخاطب نوشته است: «نمی‌توان وارد سامانه یا اپلیکیشن شمیم شد. زمانی که کد تایید تلفن را وارد می کنید، پیام "خطایی رخ داده است" نمایش داده می‌شود و نمی‌توان وارد سامانه شد.»

یکی دیگر از کاربران نوشته که «اصلا گزینه‌ای به نام «تایید» در صفحه وجود نداره. اطلاعات فقط قابل رویت است و قابل تغییر نیست.»

مشکل یکی دیگر از کاربران عدم امکان در تغییر ساختار خانوار از سوی عضو خانوار است: «فقط سرپرست خانواده می‌تونه ساختار خانواده رو تعیین کنه و تغییر بده. من به عنوان یک خانم که جدا زندگی می‌کنم و خانواده هم علاقه ندارن یارانه و کالابرگ بهش بدن باید چیکار کنم؟»

در مجموع، آنچه از گزارش‌ها و کامنت‌های مردمی برمی‌آید، این است که مشکل بسیاری از یارانه‌نگیرها نه بی‌اطلاعی، بلکه پیچیدگی سامانه‌ها، زمان‌بر بودن تبادل اطلاعات و تناقض در این اطلاعات است؛ مسائلی که اگر برای آن‌ها راهکار ساده و شفاف ارائه نشود، می‌تواند مشکل هزاران نفر از شهروندان را در دریافت کالابرگی که در واقع همان یارانه‌ کالاهای اساسی است را با مشکل مواجه کند.