مکمل‌ها را چه موقع بخوریم که اثر کنند؟

همشهری‌آنلاین: رژیم غذایی سالم، رژیمی است که «سلامت» کلی بدن ما را حفظ کند یا بهبود بخشد. این رژیم مواد مغذی ضروری (درشت مغذی‌ها و ریز مغذی‌ها) را برای بدن فراهم می‌کند. ریزمغذی ها یعنی ویتامین ها و املاح که می‌توان بصورت مکمل مصرف کرد. نکته مهم این است که ریزمغذی ها انرژی تولید نمی‌کنند فقط نقش کاتالیزور دارند.

مصرف مکمل‌ها می‌تواند به نیازهای خاص سلامتی، سبک زندگی و عادات غذایی فرد بستگی داشته باشد. در اینجا چند راهنمای کلی آورده شده است:

۱. در صورت وجود کمبود مواد مغذی

کمبود تشخیص داده‌شده: اگر پزشک از طریق آزمایش خون کمبود مواد مغذی (مانند کمبود آهن، ویتامین D یا B۱۲) را تشخیص دهد، ممکن است مصرف مکمل توصیه شود.

نشانه‌های رایج: خستگی، ریزش مو، ناخن‌های ضعیف یا کندی بهبود زخم‌ها گاهی اوقات می‌توانند نشانه کمبود مواد مغذی باشند.

۲. برای جبران کمبودهای رژیم غذایی

اگر رژیم غذایی شما فاقد مواد مغذی خاصی باشد (مانند رژیم وگان، گیاه‌خواری یا رژیم‌های محدود)، ممکن است به موارد زیر نیاز داشته باشید:

• ویتامین B۱۲: برای افراد وگان و گیاه‌خوار.
• آهن: برای افرادی که گوشت قرمز مصرف نمی‌کنند.
• کلسیم و ویتامین D: برای افرادی که لبنیات مصرف نمی‌کنند یا در معرض نور خورشید کافی نیستند.
• امگا ۳: اگر ماهی مصرف نمی‌کنید.

۳. در مراحل خاص زندگی

• بارداری: اسید فولیک، آهن، کلسیم و امگا ۳ در دوران بارداری و شیردهی ضروری هستند.
• سالمندی: افراد مسن ممکن است برای حمایت از سلامت استخوان‌ها و عملکرد مغزی به ویتامین D، کلسیم و B۱۲ بیشتری نیاز داشته باشند.
• دوران کودکی/نوجوانی: مکمل‌هایی مانند ویتامین D و کلسیم ممکن است به رشد کمک کنند.

۴. در دوران استرس جسمی یا روحی شدید

ورزشکاران یا افرادی که فعالیت بدنی بالایی دارند ممکن است به پروتئین، الکترولیت‌ها یا ویتامین‌ها و مواد معدنی خاص بیشتری نیاز داشته باشند.

در دوران استرس یا بهبودی از بیماری (مثلاً سرماخوردگی)، مکمل‌هایی مانند ویتامین C، روی یا آداپتوژن‌ها ممکن است مفید باشند.

۵. در صورت مصرف داروهایی که مواد مغذی را کاهش می‌دهند

برخی داروها مانند آنتی‌اسیدها، دیورتیک‌ها یا قرص‌های ضدبارداری می‌توانند مواد مغذی مانند منیزیم، پتاسیم یا ویتامین B۶ را کاهش دهند.

نکات مهم برای مصرف مکمل‌ها

زمان‌بندی مصرف

برخی مکمل‌ها در زمان‌های خاصی مؤثرتر هستند:

• همراه با غذا: ویتامین‌های محلول در چربی (A، D، E، K) و مولتی‌ویتامین‌ها.
• با معده خالی: برخی مواد معدنی مانند آهن یا مکمل‌های آمینواسیدی.
• از مصرف بیش از حد خودداری کنید: مصرف بیش از حد مکمل‌ها می‌تواند باعث مسمومیت یا عوارض جانبی شود. دوزهای توصیه‌شده را رعایت کنید.
• با پزشک مشورت کنید: قبل از شروع هر مکمل، به ویژه اگر شرایط زمینه‌ای دارید یا دارو مصرف می‌کنید.