فراتر از بیت‌کوین؛ کاربردهای شگفت‌انگیز بلاکچین که شاید ندانید

انسان‌ها سالانه میلیاردها دلار به واسطه‌های حقوقی و مالی باج می‌دهند تا صرفا ثابت کنند به یکدیگر دروغ نمی‌گویند؛ با این حال، یک دفتر کل ریاضیاتی تمام این سازمان‌های عریض و طویل را به مرز فروپاشی کشانده است.

تکیه بر سیستم‌های سنتی و متمرکز برای حفظ اطلاعات، دستورالعملی قطعی برای دستکاری داده‌ها و از بین رفتن حریم خصوصی به شمار می‌رود. سپردن اسناد مهم، پرونده‌های حساس پزشکی یا زنجیره‌های تامین به یک سرور مرکزی متعلق به اشخاص ثالث، بمب ساعتی خطرناکی است که امنیت اطلاعات و آرامش روانی شما را در هر لحظه تهدید می‌کند. در این مطلب ساختار پنهان این شبکه‌های غیرمتمرکز را کالبدشکافی می‌کنیم و راهکار قطعی این سیستم برای حذف واسطه‌های سنتی از صنایع مختلف را به روشنی نشان می‌دهیم.

۱. هسته مرکزی فناوری: زنجیره بلوکی دقیقا چه ماموریتی دارد؟

پیش از آنکه به سراغ کاربردهای شگفت‌انگیز این فناوری در دنیای واقعی برویم، باید بدانیم این سیستم دقیقا چگونه کار می‌کند. به زبان ساده، زنجیره‌ی بلوکی یک پایگاه داده یا دفتر ثبت اطلاعات است، اما با یک تفاوت بزرگ: هیچ شخص، شرکت یا نهاد واحدی (مثل یک بانک مرکزی یا دولت) آن را کنترل نمی‌کند.

تصور کنید یک دفتر ثبت اسناد وجود دارد که به جای نگهداری در یک اداره خاص، میلیون‌ها نسخه از آن در دست افراد مختلف در سراسر جهان است. هر بار که اطلاعات جدیدی قرار است وارد این دفتر شود، اکثریت این افراد باید صحت آن را تایید کنند.

برای درک بهتر ماموریت این سیستم، ۳ ویژگی اصلی آن را مرور می‌کنیم:

فهمیدن ساختار پایه‌ای این شبکه‌ی توزیع‌شده، اولین قدم برای درک تحولاتی است که در صنایع مختلف ایجاد می‌کند. توضیحاتی که تا اینجا خواندیم، تنها یک نمای ساده و کلی از این سیستم بود و آشنایی با مکانیزم‌های فنی‌تر و جزئیات نحوه‌ی اتصال این بلوک‌ها به یکدیگر، برای تکمیل این تصویر ذهنی ضروری است.

مفاهیمی که مرور کردیم تنها یک نمای کلی از این شبکه غیرمتمرکز است؛ بنابراین اگر می‌خواهید به زبان ساده بدانید که دقیقا بلاکچین چیست و این دفتر کل چگونه کار می‌کند، پیشنهاد می‌کنیم مفاهیم پایه‌ای آن را مطالعه کنید.

۲. عبور از مرزهای مالی: کاربردهای شگفت‌انگیز بلاکچین در صنایع مختلف

خیلی‌ها فکر می‌کنند این شبکه‌ی غیرمتمرکز فقط برای انتقال پول یا خرید بیت‌کوین ساخته شده است؛ اما ویژگی‌های منحصربه‌فردی مثل شفافیت و تغییرناپذیری، باعث شده تا صنایع بزرگ دنیا برای حل مشکلات قدیمی خود به سراغ این فناوری بروند. بیایید ببینیم این فناوری چگونه حوزه‌های غیرمالی را تغییر می‌دهد.

۲.۱. شفافیت مطلق در زنجیره‌ی تامین و لجستیک

زنجیره تامین (مسیر حرکت یک کالا از تولیدکننده تا دست مشتری) همیشه پر از واسطه‌ها و نقاط کور است. وقتی شما یک داروی خاص یا یک قطعه الکترونیکی می‌خرید، به سختی می‌توانید مطمئن شوید که این کالا کاملا اصل است و در شرایط درستی نگهداری شده است.

با استفاده از این فناوری، تمام مراحل حرکت کالا در یک دفتر کل توزیع شده ثبت می‌شود. هر مرحله (مثل خروج از کارخانه، ورود به گمرک و تحویل به فروشگاه) یک بلوک داده جدید می‌سازد. چون این اطلاعات قابل تغییر یا حذف نیستند، خریدار نهایی می‌تواند با اسکن یک کد ساده، کل تاریخچه محصول را با اطمینان کامل ببیند و از اصالت آن مطمئن شود.

۲.۲. تحول در سیستم بهداشت و امنیت پرونده‌های پزشکی

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، نگهداری امن از اطلاعات حساس بیماران است. پرونده‌های کاغذی یا حتی سیستم‌های متمرکز کامپیوتری به راحتی در معرض خطر دسترسی افراد غیرمجاز یا از بین رفتن داده‌ها قرار می‌گیرند.

ثبت سوابق پزشکی روی این شبکه‌ی توزیع‌شده به این معنی است که اطلاعات بیمار در بالاترین سطح امنیتی رمزنگاری می‌شود. در این حالت، پزشکان مختلف در بیمارستان‌های متفاوت می‌توانند با اجازه خود بیمار به یک پرونده واحد و کامل دسترسی داشته باشند. این کار نه تنها خطاهای پزشکی ناشی از کمبود اطلاعات را کاهش می‌دهد، بلکه حریم خصوصی بیمار را نیز به طور کامل حفظ می‌کند.

۲.۳. قراردادهای هوشمند و حذف واسطه‌های حقوقی

قرارداد هوشمند (Smart Contract) دقیقا مثل یک قرارداد توافقی است، با این تفاوت که به صورت کدهای کامپیوتری نوشته می‌شود و مستقیم روی شبکه قرار می‌گیرد. این کدها به طور خودکار و بدون نیاز به هیچ واسطه‌ای (مثل وکیل یا دفترخانه) اجرا می‌شوند.

برای مثال، فرض کنید می‌خواهید خانه‌ای اجاره کنید. در حالت عادی باید به یک واسطه مراجعه کنید، کمیسیون (هزینه خدمات واسطه‌گری) بپردازید و منتظر تایید اسناد بمانید. با یک قرارداد هوشمند، شرطی تنظیم می‌شود که می‌گوید: «اگر مستاجر مبلغ ودیعه را به کیف پول (ولت یا نرم‌افزار نگهداری دارایی دیجیتال) صاحب‌خانه واریز کرد، رمز دیجیتالِ قفلِ درِ خانه به صورت خودکار برای او ارسال شود.» در این فرآیند هیچ شخص سومی دخالت ندارد، کارها در چند ثانیه انجام می‌شود و امکان تقلب یا زیر پا گذاشتن شروط قرارداد به صفر می‌رسد.

۳. پشت پرده این شگفتی‌ها: شبکه‌های غیرمتمرکز چگونه این داده‌ها را پردازش می‌کنند؟

وقتی متوجه می‌شویم که این سیستم در حال تحول صنایع مختلف است، یک سوال مهم در ذهن شکل می‌گیرد: وقتی هیچ سرور مرکزی یا مدیری وجود ندارد، این اطلاعات دقیقا چطور پردازش و تایید می‌شوند؟

پاسخ این سوال در همکاری گروهی شبکه‌ای از کامپیوترها نهفته است. در یک شبکه غیرمتمرکز، فرآیند تایید داده‌ها طی مراحل زیر انجام می‌شود:

دانستن این فرآیندها به شما نشان می‌دهد که این شبکه‌ها از چه طریقی اطلاعات را بدون نیاز به اعتماد متقابل تایید می‌کنند. البته مراحلی که در اینجا بررسی کردیم، تنها یک خلاصه ساده از این فرآیند بود و شناخت جزئیات فنی‌ترِ این الگوریتم‌ها، به درک عمیق‌تر شما از این ساختار غیرقابل نفوذ کمک می‌کند.

۴. قدم بعدی شما: چگونه به اکوسیستم پروژه‌های بلاکچینی متصل شویم؟

با شناخت کاربردهای متنوع این فناوری، مرحله منطقی بعدی، ورود عملی به این دنیای جدید و تعامل با پروژه‌های توسعه‌دهنده آن است. بسیاری از شرکت‌ها و پلتفرم‌هایی که در حوزه‌های مختلف قراردادهای هوشمند، زنجیره‌ی تامین یا سایر زیرساخت‌های غیرمتمرکز فعالیت می‌کنند، توکن‌های اختصاصی خود را دارند. این توکن‌ها در واقع دارایی‌های دیجیتال بومی هر شبکه هستند که برای استفاده از خدمات یا مشارکت در آن اکوسیستم ضروری محسوب می‌شوند.

برای تهیه این توکن‌ها و ورود به شبکه‌های جهانی، شما به یک درگاه امن نیاز دارید که بتواند ارز رایج (ریال) را به دارایی‌های دیجیتال تبدیل کند. دسترسی به یک پلتفرم بومی که از پروژه‌های متنوع پشتیبانی کند، مسیر سرمایه‌گذاری را برای شما بسیار هموارتر می‌کند؛ تجربه‌ای مطمئن که می‌توانید با ورود به بازار معاملاتی از طریق صرافی ارز دیجیتال کیف پول من و استفاده از زیرساخت‌های امن آن به دست آورید.