بازگشت ویزاکارت و مسترکارت به سوریه بعدِ ۱۵سال

عصر ایران: اولین پرداخت با کارت ویزا و مسترکارت در سوریه بعد از ۱۵ سال انجام شد. با رفع تحریم های آمریکا علیه سوریه، این دو شرکت پرداخت الکترونیکی آمریکایی  نیز  به این کشور بازگشتند.

ویزا و مسترکارت در بیش از 200 کشور و سرزمین جهان فعالیت می کنند و میلیون‌ها پایانه فروش (POS) و خودپرداز از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند.

با این اتفاق، در سوریه هم می توان در سایت های خارجی، خرید و پرداخت داشت و به بانک های خارجی، پول منتقل کرد.

افراد خارجی هم در سوریه می توانند به راحتی با کارت های مستر و ویزای خود، خرید و پرداخت کنند. همچنین شهروندان سوریه در سفر خارجی دیگر نیازی به حمل نقدی پول ندارند و با کارت های ویزا و مستر خود، می توانند خرید و پرداخت کنند.

پیش از این بعد از سال ها، استفاده از "سوئیفت" (برنامه انتقال پول بین بانک های جهان ) به بانک های سوریه بازگشت.

شرکت «بیمیرا» (Bimera) سوریه، فعال در حوزه پرداخت الکترونیک، از موفقیت در اجرای اولین عملیات آزمایشی پرداخت الکترونیکی از طریق شبکه‌های جهانی «ویزا» و «مسترکارت» در سوریه خبر داد. این اتفاق پس از غیبت بیش از 15 ساله که ناشی از تحریم بانکی سوریه بود، رخ می‌دهد.

این شرکت از طریق صفحه خود در فیس بوک تایید کرد نخستین تراکنش موفق را در سوریه با استفاده از کارت‌های بین‌المللی انجام داده است.  شرکت ادامه داد این گام، پیشرفتی حیاتی در مسیر تحول دیجیتالِ بخش مالی سوریه محسوب می‌شود. 

این شرکت افزود مرحله کنونی، بخشی از سلسله آزمایش‌های فنی مستمری است که تیم‌های متخصص برای ایجاد زیرساخت‌های کارآمدتر و پیشرفته‌تر در سیستم‌های پرداخت، دنبال می کنند.

شرکت «مسترکارت» پنج‌شنبه گذشته اعلام کرد آمادگی فنی خود را برای پردازش تراکنش‌های کارت‌های بین‌المللی در داخل سوریه نهایی کرده است.

این اقدام در راستای تفاهم‌نامه‌ای است که در سپتامبر 2025 با بانک مرکزی سوریه به منظور توسعه زیرساخت‌های پرداخت دیجیتال امضا شده بود.

پس از بحران و جنگ داخلی در سوریه در سال 2011، این کشور با تحریم های جدید آمریکا روبه رو شد گرچه از قبل هم تحریم های زیادی داشت.

به دنبال سقوط حکومت بعثی بشار اسد رئیس جمهوری سوریه در آذر ماه 1403، دولت جدید فعالیت های موقعیت آمیزی را برای رفع تحریم ها علیه این کشور دنبال کرد.

چراغ سبز بانک مرکزی سوریه به شبکه‌های جهانی

در همین راستا، بانک مرکزی سوریه با صدور بخشنامه شماره ۲۵۹، به موسسات بانکی و شرکت‌های پرداخت دارای مجوز، اجازه داد با شبکه‌های پرداخت جهانی مانند ویزا و مسترکارت تعامل داشته باشند. این تصمیم زمینه‌ساز مرحله جدیدی از گشایش در سیستم‌های مالی بین‌المللی برای سوریه است.

«عبدالقادر حصریه» رئیس کل بانک مرکزی سوریه در این باره تصریح کرد: «این تصمیم نشان‌دهنده تغییری مهم در توسعه سیستم‌های پرداخت و ادغام بازار سوریه در منظومه مالی جهانی است. این اقدام به بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت اجازه می‌دهد خدمات خود را گسترش داده و راهکارهای پیشرفته‌تر و ایمن‌تری را به افراد و شرکت‌ها ارائه دهند.»

 ویزا و مسترکارت 

ویزا (Visa) و مسترکارت (Mastercard) نام‌هایی هستند که تقریباً بر روی کارت بانکی هر مسافری در گوشه و کنار جهان دیده می‌شوند.

 این دو برند، ستون‌های اصلی نظام پرداخت جهانی هستند، اما یک باور اشتباه رایج درباره آن‌ها وجود دارد: بسیاری تصور می‌کنند ویزا و مسترکارت خودشان بانک هستند. 

در واقعیت، این دو شرکت غول‌های تکنولوژی پرداخت هستند که نقش «واسطه» یا «پل ارتباطی» را میان بانک‌ها، فروشندگان و مشتریان ایفا می‌کنند.

ویزا در اواخر دهه ۱۹۵۰ توسط بانک آمریکا (Bank of America) با نام «بانک‌آمریکاکارت» آغاز به کار کرد و بعدها به یک شبکه مستقل تبدیل شد. 

مسترکارت نیز در اواسط دهه ۱۹۶۰ توسط ائتلافی از چندین بانک برای رقابت با ویزا شکل گرفت. امروزه هیچ‌کدام از این دو شرکت مستقیماً به مشتریان کارت نمی‌دهند یا وام صادر نمی‌کنند؛ بلکه آن‌ها زیرساخت و شبکه لازم را فراهم می‌آورند تا یک بانک در آلمان بتواند با یک فروشگاه در برزیل در کمتر از چند ثانیه تسویه‌حساب کند.

نحوه عملکرد این شبکه بر اساس یک مدل چهارجانبه است:

۱. دارنده کارت (مشتری): فردی که از کارت استفاده می‌کند.

۲. پذیرنده (فروشنده): فروشگاهی که کارت را قبول می‌کند.

۳. بانک پذیرنده: بانکی که حساب فروشنده نزد آن است.

۴. بانک صادرکننده: بانکی که کارت را برای مشتری صادر کرده است.

در این میان، ویزا یا مسترکارت نقش «ریل‌های قطار» را دارند که اطلاعات تراکنش را با سرعت و امنیت بالا جابه‌جا کرده و تأییدیه پرداخت را از بانک صادرکننده به بانک پذیرنده می‌رسانند.

برای یک کاربر معمولی، تفاوت میان ویزا و مسترکارت بسیار ناچیز است. هر دو در بیش از ۲۰۰ کشور و سرزمین جهان پذیرفته می‌شوند و میلیون‌ها پایانه فروش (POS) و خودپرداز از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند. هر دو شرکت سطوح مختلفی از خدمات (مانند کلاسیک، طلایی، پلاتینیوم و اینفینیت) را ارائه می‌دهند که شامل مزایایی مثل بیمه سفر، دسترسی به سالن‌های تشریفات فرودگاهی و تخفیف‌های فروشگاهی است. 

تنها تفاوت‌های جزئی در نرخ تبدیل ارز (اگر از ارزی متفاوت با ارز پایه کارت استفاده کنید) و برخی برنامه‌های تشویقی خاص وجود دارد که معمولاً توسط بانک صادرکننده تعیین می‌شود، نه خودِ شبکه.

بازگشت

بازگشت شبکه‌های پرداخت جهانی مانند ویزاکارت (Visa) و مسترکارت (Mastercard) به اقتصاد سوریه، یکی از مهم‌ترین تحولات مالی این کشور در دهه‌های اخیر محسوب می‌شود.

سوریه که به دلیل بحران‌های سیاسی و تحریم‌های گسترده بین‌المللی، بیش از ۱۵ سال از سیستم بانکی جهانی جدا مانده بود، اکنون در آستانه یک تحول دیجیتال بزرگ قرار دارد. این بازگشت تنها یک اتفاق فنی نیست، بلکه پیامی اقتصادی و سیاسی درباره تغییر وضعیت این کشور در منطقه است.

از سال 2011 و حتی پیش از آن، به دلیل تحریم‌های ایالات متحده و اتحادیه اروپا، تمامی ارتباطات سوئیفت و شبکه‌های پرداخت بین‌المللی با سوریه قطع شده بود.

 این موضوع باعث شد اقتصاد سوریه به یک اقتصاد کاملاً «نقد-محور» تبدیل شود. شهروندان، تجار و گردشگران ناچار بودند برای کوچک‌ترین تبادلات مالی از حجم زیادی پول نقد استفاده کنند. عدم دسترسی به ویزاکارت و مسترکارت، نه‌تنها تجارت خارجی را با دشواری‌های لجستیکی روبرو کرد، بلکه صنعت گردشگری سوریه را نیز که روزگاری یکی از ستون‌های درآمدی این کشور بود، فلج کرد. 

در سپتامبر 2025 ، با امضای تفاهم‌نامه‌ای میان بانک مرکزی سوریه و شبکه‌های پرداخت جهانی، مسیر بازگشت این خدمات هموار شد.

در ماه جاری (می 2026) ، شرکت سوری «بیمیرا» (Bimera) موفق شد اولین تراکنش‌های آزمایشی را با موفقیت در دمشق انجام دهد. این موفقیت نشان‌دهنده آماده‌سازی زیرساخت‌های فنی، نصب سرورهای امن و به‌روزرسانی پایانه‌های فروش (POS) در سطح شهر بود.

رسانه های سوریه نوشته اند تصمیم بانک مرکزی سوریه برای اجازه دادن به بانک‌های خصوصی و شرکت‌های پرداخت جهت تعامل با این شبکه‌ها، چراغ سبزی بود که نشان داد دولت سوریه به دنبال شفافیت مالی و جذب سرمایه‌گذاری است.

رسانه های سوریه اضافه کردند: حضور ویزاکارت و مسترکارت در سوریه فراتر از تسهیل یک خرید ساده است؛ این اتفاق به معنای بازگشت تدریجی اعتماد به سیستم بانکی سوریه و تلاش برای خروج از بن‌بست اقتصادی است. اگرچه این مسیر با پیچیدگی‌های سیاسی همراه است، اما ادغام مجدد در نظام مالی جهانی، گامی ضروری برای بازسازی این کشور و بهبود معیشت شهروندانی است که سال‌ها از ابزارهای مدرن مالی محروم بوده‌اند. سوریه با این حرکت، به دنبال اثبات این مطلب است که آماده است تا دوباره به نقشه تجارت جهانی بازگردد.

ورود مجدد ویزاکارت و مسترکارت به سوریه اثرات مثبتی بر اقتصاد سوریه دارد:

۱. رونق گردشگری: مسافران خارجی و سوری‌های مقیم خارج اکنون می‌توانند بدون نیاز به حمل مبالغ هنگفت ارز، از کارت‌های خود در هتل‌ها و رستوران‌های سوریه استفاده کنند.

۲. تسهیل تجارت بین‌الملل: شرکت‌های کوچک و متوسط سوری که پیش از این برای خریدهای آنلاین یا اشتراک خدمات نرم‌افزاری با بن‌بست مواجه بودند، اکنون می‌توانند مستقیماً با بازارهای جهانی در تعامل باشند.

۳. شفافیت و کنترل تورم: انتقال تراکنش‌ها از بازار سیاه و صرافی‌های غیررسمی به شبکه بانکی تحت نظارت، به بانک مرکزی کمک می‌کند تا نظارت دقیق‌تری بر گردش نقدینگی و نرخ ارز داشته باشد.

هم اکنون تنها چند کشور از جمله ایران، روسیه، کره شمالی، کوبا و سودان به دلیل تحریم ها، ویزا و مسترکارت فعال نیستند.