این مرد ۵۴ ساله هنوز همان پارسا پیروزفر دوست‌داشتنی است!

برترین‌ها: در روزهای اخیر در توییتر و شبکه‌های اجتماعی، تعریف و تمجیدهای زیادی از بازی پارسا پیروزفر در سریال «سرخ و سیاه» منتشر شده است؛ از آن واکنش‌هایی که گاهی در فضای مجازی به سرعت تبدیل به موج می‌شوند و ممکن است کمی اغراق هم در آن‌ها وجود داشته باشد. اما جدا از این تعریف‌های هیجانی، یک نکته درباره پارسا پیروزفر وجود دارد: او از آن بازیگرهایی است که وقتی یک کارگردان درست بالای سرش باشد و بداند چطور از ظرفیت‌هایش استفاده کند، می‌تواند بازی‌های بسیار درخشانی ارائه دهد.

«سرخ و سیاه» یکی از همان نمونه‌هاست؛ جایی که به نظر می‌رسد آیدا پناهنده توانسته از ویژگی‌هایی در بازی پیروزفر استفاده کند که شاید در بعضی آثار کمتر دیده شده بود. پیروزفر همیشه بازیگری بوده که حضور، چهره و کاریزمای خاصش بخشی از جذابیت او را ساخته، اما تفاوت زمانی اتفاق می‌افتد که این جذابیت فقط به ظاهر و سکوت‌های طولانی محدود نشود و تبدیل به یک شخصیت واقعی روی پرده شود.

البته درباره پارسا پیروزفر نمی‌شود فقط با موج‌های فضای مجازی قضاوت کرد. او بازیگری است که کارنامه‌اش نشان می‌دهد در انتخاب و اجرای نقش، وقتی جهان اثر و نگاه کارگردان با توانایی‌هایش هماهنگ شود، می‌تواند بسیار متفاوت ظاهر شود.

یکی از نمونه‌های جالب، فیلم «مهمان مامان» به کارگردانی داریوش مهرجویی است؛ جایی که پیروزفر برخلاف تصویر معمولی که بسیاری از مخاطبان از او به‌عنوان یک چهره جذاب و آرام داشتند، نقش جوانی گرفتار اعتیاد را بازی کرد. این نقش نیاز داشت که بازیگر از آن ظاهر مرتب و تصویر همیشگی فاصله بگیرد و یک شخصیت آسیب‌دیده و فرسوده را بسازد؛ کاری که پیروزفر توانست از پس آن بربیاید.

در «تی‌تی» به کارگردانی آیدا پناهنده هم دوباره این همکاری نشان داد که این کارگردان چگونه می‌تواند از جنس بازی متفاوت پیروزفر استفاده کند. او در این فیلم نقش ابراهیم، استاد فیزیک و پژوهشگری درگیر بیماری و بحران‌های شخصی را بازی می‌کند؛ شخصیتی که بیشتر از آنکه به جذابیت ظاهری تکیه کند، نیازمند نمایش تنهایی، پیچیدگی‌های ذهنی و ضعف‌های انسانی بود.

همه نقش‌ها برای پیروزفر به یک اندازه جواب نداده‌اند

اما همه نقش‌های کارنامه پیروزفر به یک اندازه موفق نبوده‌اند. یکی از چالش‌های همیشگی او این بوده که گاهی برخی نقش‌ها بیش از آنکه اجازه بازی بدهند، روی تصویر و کاریزمای شخصی او حساب کرده‌اند.

در فیلم‌هایی مثل «اینجا بدون من» به کارگردانی بهرام توکلی یا «بی‌حسی موضعی» ساخته حسین مهکام، بخشی از مخاطبان معتقد بودند که حضور پیروزفر به اندازه بعضی آثار دیگر در خدمت شخصیت قرار نگرفته و آن قدرت همیشگی بازیگری‌اش کمتر دیده شده است.

این مسئله فقط درباره پیروزفر نیست. در سینمای ایران بارها دیده‌ایم که بازیگران خوش‌چهره گاهی در دام نقش‌هایی می‌افتند که بیشتر از بازیگری، روی ظاهر و جذابیت آن‌ها حساب می‌کنند.

نمونه مشابه را می‌توان درباره بهرام رادان هم دید؛ بازیگری که در کارنامه‌اش آثار متوسط کم نیست، اما در بعضی فیلم‌ها مثل «بی‌پولی» یا «صبحانه با زرافه‌ها» توانست از قالب همیشگی فاصله بگیرد و وجوه متفاوتی از بازیگری‌اش را نشان دهد؛ همان لحظه‌هایی که باعث می‌شود مخاطب احساس کند با یک بازیگر روبه‌رو است، نه فقط یک چهره شناخته‌شده.

سه سکانسی که نشان می‌دهد چرا پیروزفر در «سرخ و سیاه» موفق است

حالا اگر بخواهیم درباره موفقیت پارسا پیروزفر در «سرخ و سیاه» حرف بزنیم، بهترین راه این نیست که فقط بگوییم «عالی بازی کرده»، بلکه باید به خود صحنه‌ها نگاه کنیم.

یکی از سکانس‌های قابل توجه، جایی است که علی شادمان در حال درس دادن به بنفشه ریاضی است و فضای بین آن‌ها آرام‌آرام رنگی احساسی پیدا می‌کند. ناگهان پارسا پیروزفر وارد صحنه می‌شود؛ ورودش بدون نیاز به دیالوگ‌های طولانی، با همان هیبت و زبان بدن، فضای سکانس را تغییر می‌دهد. نوع نگاه، مکث‌ها و حالت چهره او نشان می‌دهد که شخصیتش فقط با حرف زدن قدرتمند نیست، بلکه حضورش در صحنه قدرت ایجاد می‌کند.

در سکانس دیگری، وقتی علی شادمان در حیاط خانه پیگیر کمک و شفاعت کسی می‌شود، دیالوگ‌هایی شکل می‌گیرد که وجه دیگری از شخصیت پیروزفر را نشان می‌دهد. او در اینجا نماینده شخصیتی است که ظاهر آرامی دارد اما در درون، خوی مستبدانه و خشونت پنهانی دیده می‌شود.

اما شاید یکی از تصویری‌ترین لحظات بازی او، صحنه‌ای باشد که ندا جبرائیلی قصد دارد از محاصره شهر عبور کند و وارد شهر شود. دوربین از زاویه پایین، پیروزفر را نشان می‌دهد؛ قاب‌بندی‌ای که به هیبت شخصیت اضافه می‌کند. در این مواجهه، نگاه‌ها، مکث‌ها و نوع گفت‌وگوهاست که قدرت بازی او را نشان می‌دهد.

در نهایت، موفقیت پارسا پیروزفر در «سرخ و سیاه» شاید بیشتر از آنکه یک اتفاق ناگهانی باشد، نتیجه ترکیب درست یک بازیگر و کارگردانی است که می‌داند چطور از ویژگی‌های او استفاده کند.

پیروزفر وقتی فقط به عنوان یک چهره جذاب دیده شود، بخشی از توانایی‌اش نادیده گرفته می‌شود؛ اما وقتی نقشی به او داده شود که نیازمند سکوت، اقتدار، پیچیدگی و کنترل باشد، همان بازیگری می‌شود که مخاطب را متوجه جزئیات می‌کند.

شاید دلیل استقبال از بازی او در «سرخ و سیاه» همین باشد؛ نه فقط اینکه پارسا پیروزفر خوب بازی کرده، بلکه اینکه این بار نقش و کارگردانی اجازه داده‌اند بخش مهمی از توانایی‌های واقعی‌اش دیده شود.