سیاستمدار بامرام، یادداشتی از عباس عبدی

برترین‌ها: عباس عبدی در یادداشتی که به تازگی منتشر کرده نوشته است:

روزنامه‌نگار به طور طبیعی ترجیح می‌دهد که در باره مسايل جاري كشور و جامعه بنويسد، حتي اگر به گذشته مي‌پردازد، باز هم بايد براي امروز جامعه نتيجه‌اي بگيرد. از این رو و در جامعه‌اي كه مسايل آن يا حداقل مسايل اصلي آن طي دهه‌ها ثابت باشد و كسي نخواسته يا نتوانسته باشد آنها را حل كند، نوشته‌ها از حيث موضوع تكراري مي‌شود. حتي ممكن است تيترها نيز بوي تكرار دهند. يكي از اين مسائل و موضوعاتی که همچنان وجود دارد، فقدان روحيه جوانمردي و بامرامي در ميان كنشگران اصلي عرصه سياست در ایران است که این ویژگی را به کالایی کمیاب تبدیل کرده ...

قصد آن را ندارم كه سياست را به اخلاق تقليل دهم، ولي مشكل اين است كه برخي از سياست‌مداران چنان به اخلاق پشت پا مي‌زنند كه حتی موفقیت سياسی خود را نيز قرباني اين بداخلاقي و بي‌مرامي مي‌كنند، اين رفتار را بايد مصداق گناه بي‌لذت دانست.

آقاي كروبي كه اميدوارم به سلامت باشند از سياست‌مداراني است كه به طور كامل از اين ويژگي منفي به دور هستند. "ديگری" براي آقاي كروبي وسيله ارتقاي مقام يا استفاده ابزاري نيست. ديگران انسان هستند، چه همراه او باشند و چه حتی مخالفش باشند.

يك بار در اواسط دهه ۱۳۸۰ با يك دوستي قرار داشتم. از زندانيان سياسي پيش از انقلاب بود، نزديك و همراه آقاي كروبي. هنگامي كه او را ديدم گفت مي‌خواهم جايي بروم بهتر است که در خودرو صحبت كنيم. رفت جلوي خانه‌اي و مقداري برنج هدیه آورده بود. فهميدم منزل بازمانده‌اي از زنداني سياسي زمان شاه است که فوت کرده بود. وقتی که تعجب کردم او شروع به توضیح حمایت‌ها و هدایای بدون منت آقای کروبی به این افراد و خانواده‌هایشان نمود. داستان‌هایی شنیدنی که افراد اندکی از آن اطلاع دارند.

اين يعني حريت و آزادگي و مرام داشتن و احترام گذاشتن به انسانيت انسان. یکی از آنان صفر قهرماني قدیمی‌ترین زنداني پیش از انقلاب و مربوط به حوادث آذربايجان بود و نسبتي نيز با زندانيان مذهبي پيش از انقلاب نداشت. اگر خانواده خودش در مراسم ختم او این رفتار را آشکار نکرده بودند طبعا بنده هم چیزی نمی‌گفتم.

اين رفتار را مقايسه كنيد با سياست‌مداري!! كه پرداخت وجه و بودجه عمومي به نهادهاي فعال را منوط به حمايت سیاسی و بدون قيد و شرط از خودش مي‌كند! آقاي كروبي نه به او كه به ده‌ها نفر ديگر هم بدون آنكه كسي متوجه باشد كمك مي‌كرد، حتي اگر درخواستی نداشتند، زيرا براي او انسان و آزادگي اهميت داشت. امیدوارم داستان این رفتارهای آقای کروبی برای ثبت در حافظه تاریخی مردم ایران نوشته و ثبت شود.

برای من اصل این‌کمک‌ها در درجه اول اهمیت نبود بلکه نگاه انسانی پشت آنها اهمیت داشت. انسان و دیگری وسيله‌اي در خدمت تحقق اهداف شخصي او نبود. او مي‌توانست آن کمک‌ها را با سر و صدا توزيع كند يا براي كسب حمايت اين و آن خرج كند، ولي اين كار را نمي‌كرد. او در مقام حمايت از ديگران مرز نمي‌شناخت، رفتارش يادآور جمله مشهور ابوالحسن خرقاني بود كه: "آنكه در اين سرا در آيد نانش دهيد و ايمانش مپرسيد، چه آن كس كه نزد باري‌تعالي به جان ارزد، البته بر خوان بوالحسن به نان ارزد." او برتر از این گزاره رفتار می‌کرد و منتظر نمی‌ماند که کسی برای درخواست کمک به او مراجعه کند، تا حد ممکن که می‌شناخت خودش دنبال می‌کرد.

مراجعات اصلی به وی برای کمک‌های غیرمادی از جمله برای رفع مشکلات زندانیان بود که بسیار ارزشمندتر از این کمک مادی بود. اين ويژگي كمياب نزد سياست‌مداران ايراني است اگر نگوييم كه ناياب است. او به هر كس كه مراجعه مي‌كرد براي رهايي از بند يا تقليل مرارت خود و خانواده‌اش با محبت برخورد می‌کرد و بي‌چشمداشت كمك مي‌كرد و از تمام توان خود سود مي‌جست، حتي اگر لازم بود به يك نگهبان هم زنگ مي‌زد تا گره از مشكل كسي را باز كند.

براي كمك به ديگران حد يقفي و خط قرمزی برای خود قايل نبود و براي خود هيچ مرزي نمي‌شناخت و جالب‌تر از همه اينكه هيچ انتظار متقابلي از ديگران نداشت. او غرق در دگرخواهي از هر نوع آن و كمك به ديگران بود.

تداوم حصر چنين مردي به معناي حصر اين ويژگي اخلاقي است. سياست در ايران فارغ از هر اختلاف ديگري بايد اين منش و رفتار را ارزشمند بداند. انسان فرهيخته از اينكه حتي مخالفش نيز واجد آزادگي باشد، لذت مي‌برد و آن را احترام مي‌گذارد.

اين متن به مناسبت خبر منتشر شده در باره بروز مشكل جسمانی براي ايشان در حصر نوشته شده است و قصد داشتم كه فقط بر يك ويژگي برجسته و انساني ايشان كه فراتر از سياست است انگشت بگذارم و الا در باره ديگر وجوه شخصيتي ايشان نيز مي‌توان يا مي‌بايد نوشت. اميدوارم كه حصر اين ويژگي رفتاري از سياست در ايران پايان پذيرد. و سلامت ايشان و خانواده بویژه همسر محترمشان نيز برقرار باشد.