اهمیت توافقات راهبردی ایران با کشور‌های دوست

گزارش روزنامه جام‌جم از اهمیت توافقات راهبردی با کشورهای دوست در برابر برنامه‌های آمریکا را بخوانید.

هنوز واکنش آمریکایی‌ها نسبت به سند همکاری ۲۵‌ساله ایران و چین تمام نشده‌است که این روزها خبرهایی از تصمیم ایران و روسیه برای امضای قرارداد همکاری بلند‌مدت منتشر شده‌است. محمدجواد ظریف که روز سه‌شنبه برای ارسال پیام رئیس‌جمهور کشورمان به ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه به این کشور رفته بود این خبر را اعلام کرده‌است. در جلسه دیروز هیات‌دولت هم ظریف ضمن ارائه گزارشی از سفر خود به هیات وزیران، این سفر را بسیار خوب و مثبت ارزیابی کرد. بر همین اساس و با توجه به گفته‌های دیگر ظریف در یکی دو روز اخیر به نظر می‌رسد ایران و روسیه نیز در مسیر توافق برای همکاری‌های بلند‌مدت هستند؛ موضوعی که قطعا به مذاق آمریکا خوش نخواهد آمد.

به روز شدن توافق ایران و روسیه

محمدجواد ظریف دیروز در حاشیه جلسه هیات‌دولت در ارائه گزارشی از سفر به روسیه در روز سه‌شنبه به مذاکرات ۵/۴‌ساعته خود با مقامات روسیه اشاره کرد و گفت: این مذاکرات مثبت بود و در نهایت با روس‌ها درباره نوع تمدید همکاری‌های ۱۰‌ساله به توافق رسیدیم.

وی با بیان این‌که قرارداد همکاری ۱۰‌ساله بین ایران و روسیه که در دولت اصلاحات امضا شده بود، تاکنون دوبار و هر بار پنج ‌سال تمدید شده‌است، عنوان کرد: این قرارداد، هشت ‌ماه دیگر تمام می‌شود و اگر کسی مخالفت نکند، خود به خود ۵‌سال دیگر تمدید می‌شود، اما بهتر دیدیم یک قرارداد جامع راهبردی دراز مدت تدوین و به‌روز شود.ظریف تاکید کرد: این قرارداد پس از امضاء برای تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه می‌شود.

اما سرگئی لاوروف که سه‌شنبه‌شب پس از دیدار با محمدجواد ظریف در جمع خبرنگاران صحبت می‌کرد، توضیحات بیشتری درباره توافق تهران و مسکو داده‌است.

سرگئی لاوروف اعلام کرد تجدید و به‌روزرسانی توافق‌نامه مربوط به مبنای روابط و اصول همکاری‌ها بین روسیه و ایران مربوط به سال‌۲۰۰۱، با در نظر گرفتن چالش‌ها و تهدیدهای کنونی به رؤسای جمهور دو کشور پیشنهاد خواهد شد.

وی توضیح داد: تمدید این توافق‌نامه را همیشه می‌توان انجام داد، ولی امروز ما توافق کردیم که ۲۰‌سال زمان بسیار طولانی است و زمان آن رسیده که این سند بازنگری و تجدید شود، چرا که در طول ۲۰‌سال گذشته، در عرصه بین‌المللی تغییرات جدی و عمیقی در زمینه اقتصادی و سیاسی رخ داده و همچنین از لحاظ تهدیدات امنیتی برای کل بشریت، چالش‌های جدیدی به وجود آمده‌است.

به‌گفته وی، تهدیدهای جدید شامل تروریسم و انواع دیگر جرایم سازمان‌یافته، تغییرات آب‌وهوایی و ویروس‌هایی است که امروزه برای همه یک تهدید محسوب می‌شود.

توافقی که لاوروف و ظریف به آن اشاره کرده‌اند قانون معاهده اساس روابط متقابل و اصول همکاری بین جمهوری اسلامی ایران و روسیه است که ۲۲ اسفند ۱۳۷۹ برابر ۱۲ مارس ۲۰۰۱ تنظیم شد. این قانون ۱۶ دی ۱۳۸۰ در مجلس تصویب و ۲۷ دی همان سال به تأیید شورای نگهبان رسید. ‌این معاهده برای مدت ۱۰‌سال منعقد و در صورتی که هیچ یک از طرفین حداقل یک سال قبل از پایان اعتبار آن به صورت کتبی طرف دیگر را ‌از قصد خود پیرامون قطع اعتبار معاهده مطلع نکند، خود به خود برای دوره‌های پنج‌ساله بعدی تمدید می‌شود.

ادامه واکنش‌ها به همکاری 25 ساله ایران و چین

ایران و روسیه در حالی به دنبال توافق بلند‌مدت هستند که در روزهای اخیر خبرهای مربوط به سند همکاری ۲۵‌ساله ایران و چین به یکی از سوژه‌های داغ رسانه‌های داخلی و بین‌المللی تبدیل شده‌است.

در همین راستا در یکی از جدیدترین تحلیل‌های رسانه‌های آمریکایی، دیروز روزنامه واشنگتن‌‌پست در گزارشی نوشت: سیاست فشار حداکثری ترامپ نتیجه‌ای نداشت مگر سوق دادن ایران به سوی چین.

واشنگتن‌پست نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا برای حداکثر فشار بر ایران، در دستیابی به هدف خود ناکام مانده و این سیاست باعث نشده تا ایران به مذاکره مجدد در مورد برنامه هسته‌ای خود روی آورد.

به نوشته این روزنامه، این اقدام باعث تغییر سیاست منطقه‌ای ایران نشده و به سقوط حکومت هم منجر نشده‌است بلکه حالا ممکن است این سیاست ضربه شدیدی را به منافع ایالات‌متحده وارد کند؛ چرا که ایران ممکن است برای حل مشکلات اقتصادی خود به سوی چین گرایش پیدا کند و چین موقعیت مهمی در منطقه بیابد.

علاوه بر انتشار چنین تحلیل‌های رسانه‌ای، مقامات آمریکایی نیز به صراحت مخالفت خود با همکاری ایران و چین را نشان داده‌اند.

به عنوان مثال مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا که در روزهای اخیر به لندن رفته بود اعلام کرد در دیدار با بوریس جانسون، نخست‌وزیر و دامینیک راب، وزیر خارجه انگلیس درباره مسائل امنیتی و اقتصادی گفت‌وگو کرده‌است؛ مسائلی که چین و ایران از محورهای آن بوده‌اند.

برایان هوک،‌نماینده ویژه آمریکا در امور ایران هم در روزهای اخیر با انتشار یادداشتی، ایران و چین را دوقلوهای تمامیت‌خواه خوانده بود؛ موضوعی که البته با واکنش محمد کشاورززاده، سفیر ایران در پکن مواجه شد. وی در این‌باره نوشت: ویکتور هوگو نویسنده شهیر فرانسوی در کتاب بینوایان شخصیتی به‌نام بازرس ژاور را خلق کرده که مصداق آن را در زمان حاضر به وضوح در شخصیت برخی افراد می‌توان دید. بازرس ژاور (نماینده ویژه) که دچار روان‌پریشی است در نهایت مجبور به خودکشی می‌شود. ژاور خود را مظهر نور و عدالت و حقیقت می‌دانست.

همکاری‌های منطقه‌ای

البته در کنار توافقات راهبردی با قدرت‌های بزرگی چون چین و روسیه، همکاری با کشورهای همسایه و عضویت در سازمان‌ها و توافقات منطقه‌ای نیز از دیگر سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران است که می‌تواند نقش مهمی در خنثی کردن توطئه‌های دشمنان داشته باشد.

چند وقت قبل بود که محمود واعظی، رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور در واکنش به برخی انتقادات نسبت به همکاری‌های ۲۵ ساله ایران و چین گفت: در ایران، روابط با چین مورد حمایت مسؤولان است و همچنین مذاکراتی با این شرایط با کشور روسیه و برخی همسایگان داریم.

وزیر خارجه هم دیروز روابط با همسایگان را برای مقابله با تحریم‌های آمریکا و امنیت منطقه مهم دانست و گفت: همسایگان نقش اول را در سیاست خارجی هر کشوری ایفا می‌کنند. امروز که آمریکایی‌ها به قول خودشان با سیاست فشار حداکثری، انواع تحریم‌های ظالمانه را علیه ملت ایران اعمال کرده‌اند، همسایگان اهمیت ویژه و فوق‌العاده‌تری پیدا می‌کنند.
وی افزود: به استثنای دو یا سه همسایه که آنها هم خودشان مایل به همکاری نیستند، ایران با دیگر کشور‌ها مثل ترکیه، روسیه، عراق، افغانستان، پاکستان و بسیاری از کشور‌های حاشیه خلیج فارس روابطی بسیار خوب دارد به طوری که در تاریخ چند دهه اخیر بی نظیر است.

علاوه بر روابط با همسایگان، پیمان‌های منطقه‌ای نیز برای مقابله با سیاست‌های آمریکا اهمیتی ویژه‌ دارد که جمهوری اسلامی ایران از مدتی قبل بر همین اساس طرح صلح هرمز را ارائه کرده که بیشتر یک پیمان امنیتی است. اما در کنار آن برخی دیگر از پیمان‌های منطقه‌ای از جمله سازمان همکاری شانگهای است که عضویت ایران در آنها می‌تواند به گسترش روابط با کشورهای دوست و همچنین شکست سیاست‌های آمریکا منجر شود.

اتفاقا عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای، یکی از مسائلی بود که در سفر ظریف به روسیه مطرح شد و لاوروف در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران گفت: روسیه هیچ مشکلی برای عضویت تمام و کمال ایران در سازمان همکاری‌های شانگهای نمی‌بیند و در زمان حاضر روی این مساله کار می‌کنیم و این وضعیت با توافق جمعی همه کشورهای عضو میسر خواهد شد.