چرا نرخ دلار دوباره صعودی شد؟

فرارو: در حالیکه دلار از سوی صرافی ملی در کانال ۲۰ هزار تومان نرخ‌گذاری می‌شود، اما در بازار آزاد دلار تا آستانه ۲۳ هزار تومان نیز پیش رفته و در معاملات فردایی نیز فراتر از ۲۴ هزار تومان قیمت خورده، حال در چنین فضایی باید دید آیا دوباره دلار استارت دوباره‌ای را برای رشد زده یا اینکه روند موقتی بوده و از سوی بانک مرکزی کنترل خواهد شد.

سید کمال سیدعلی معاون اسبق ارزی بانک مرکزی با تاکید بر اینکه دلار در شرایط تحریم به هیچ عنوان شرایط مناسبی را تجربه نخواهد کرد، به فرارو گفت: اگر بخواهیم صریح حرف بزنیم، باید گفت، در آبان ماه بر اساس پیش‌بینی‌هایی که انجام شده به احتمال ۷۰ درصد جو بایدن، ترامپ را در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شکست خواهد داد، اگر این موضوع محقق شود، بعد از آن بایدن بر اساس سخنانش به برجام بازخواهد گشت و این مسئله ورود ارز به کشور را تسهیل خواهد کرد.

سیدعلی خاطر نشان ساخت: در چنین حالتی تجربه قطعنامه ۵۹۸ و پایان جنگ دوباره تکرار خواهد شد و ارز حداقل در همان لحظه اعلام چنین خبری کاهش ۵۰ درصدی را تجربه خواهد کرد، به بیان دیگر ما نیاز به تکرار اثری همانند قطعه‌نامه ۵۹۸ و پایان جنگ داریم، که بازار ارز به طور واقعی آرام بگیرد، در غیر این صورت روند ارز با این وضعیت در بلند مدت افزایشی خواهد بود.

ورود ارز به کشور صفر است

مرتضی افقه کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه با این وضعیت اقتصادی انتظار کاهش قیمت دلار بی‌معنی است، اظهار داشت: در حال حاضر تقاضا برای ارز وجود دارد و برای همین نیز است که افت قیمت‌ها تنها چند روز اتفاق افتاد، در حال حاضر به دلیل اینکه نرخ تورم بالا است و هر روز نیز خلق نقدینگی انجام می‌شود، طبعا باید منتظر رشد قیمت دلار نیز بود.

وی با تاکید بر اینکه در حال حاضر جریان ورودی ارز به کشور قطع شده است، گفت: تا زمانیکه این مسئله پابرجا باشد، دلار گارد صعودی خواهد داشت، در انتهای تیرماه نیز که رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد مهلت صادرکنندگان به سرآمده و آن‌ها باید هرچه زودتر ارز‌های خود را در سامانه نیما عرصه کنند، یک فضای روانی ایجاد شد که دولت قصد دارد بازار را کنترل کند، برای همین خاطر بود که عده‌ای ارز‌های خود را از ترس ریزش بیشتر در بازار فروختند، اما حال بعد از چند روز که فضای روانی ناشی از آن حرف‌ها فروکش کرده، به نظر می‌رسد، دوباره دلار در مسیر افزایشی قرار گرفته است.

افقه با اشاره به اینکه در حال حاضر ایران بیش از ۱۵ میلیارد دلار منابع ارزی بلوکه شده در کشور‌های مختلف دارد که به بهانه تحریم، اجازه ورود آن‌ها به کشور داده نمی‌شود، افزود: در حال حاضر به دلیل اینکه شرکای تجاری ما که نفت ایران را خریدند، اما پول آن را بلوکه کرده‌اند و حاضر نیست بهای آن را بپردازند، به نوعی از این شرایط به وجود آمده در حال سوء استفاده هستند، زیرا آن‌ها راهکار‌های مختلفی که برای بازگشت این پول‌ها نیز ارائه می‌شود را خیلی راحت رد می‌کنند، مصداق بارز این مسئله عراق است که پول واردات برق و گاز را نمی‌خواهد بدهد و هر باز نیز در این‌باره بهانه‌ای می‌آورند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه تحریم‌ها مشکلات زیادی را برای اقتصاد ایران به بار آورده است، بیان داشت: از زمانیکه آمریکا از برجام خارج شد و تحریم‌ها نیز بازگشت، ارز چندین برابر شده که این مسئله تورم سنگینی را بر اقتصاد ایران تحمیل کرده، در چنین شرایطی ورود ایران به لیست سیاه FATF نیز عملا تیر خلاصی بود که دیگر امکان هرگونه نقل و انتقال مالی را از بین برد، به طوریکه امروز تجار و تولیدکنندگان ایرانی در هر کشوری که می‌خواهند معامله انجام دهند، با این پاسخ مواجه می‌شوند که به دلیل ورود ایران به لیست سیاه FATF نمی‌توانند برای طرف ایرانی پول حواله کنند، بنابراین در چنین شرایطی ارز ۲۴ هزار تومانی جای هیچگونه تعحبی ندارد.

دولت خود با چاپ پول باعث گران شدن دلار می‌شود

وی با تاکید بر اینکه دولت برای جبران کسری بودجه خود اقدام به چاپ پول و استقراض از بانک مرکزی می‌کند، اضافه کرد: این اقدام خود بزرگترین محرک افزایش قیمت دلار است، زیرا که چاپ پول باعث افزایش پایه پولی می‌شود که خروجی این مسئله نیز افزایش تورم و نقدینگی است که این دو موضوع نیز خود را در افزایش قیمت سکه، دلار، طلا، خودرو و مسکن به خوبی نشان می‌دهد. دولت برای کنترل بازار ارز باید به سمت راهکار‌هایی برود که ضد تورمی باشد، نه این که خود به افزایش تورم و نقدینگی دامن بزند.

این اقتصاددان با اشاره به اینکه تورم انتظاری موجود در اقتصاد کشور باعث شده که قیمت همه اقلام و کالا‌ها از ابتدا سال تاکنون با رشد بیش از دو برابری روبرو باشد، ادامه داد: این وضعیت تازه در حالتی است که دولت به خیال خود بخش عظیمی از نقدینگی سرگردان را به سمت بورس هدایت کرده، اگر این نقدینگی در جامعه وجود داشت که الان نرخ دلار بالاتر از قیمت‌های فعلی بود، اما نکته مهم این است، تا زمانیکه کسری بودجه دولت وجود داشته باشد و خلق نقدینگی صورت گیرد، به هر حال این تورم وجود دارد و قیمت ارز به عنوان یکی از مهم‌ترین متغیر‌های اقتصاد کلان در مسیر صعودی قرار خواهد داشت.

افقه یادآورشد: به بیان دیگر با این وضعیتی که کشور از همه لحاظ با آن روبرو است، گریزی از افزایش قیمت ارز نیست و برای حل این معضل باید تحریم‌ها برداشته شود، تا از طریق آن پول‌های بلوکه شده به کشور برگردد و کسری بودجه دولت نیز جبران شود، از سوی دیگر در حال حاضر تعداد نهاد‌هایی که از بودجه عمومی استفاده می‌کنند بسیار زیاد است و اگر یک روزهم تحریم‌ها برداشته شود، باید فکر جدی برای این شیوه بودجه‌ریزی صورت گیرد، زیرا با این وضعیت باز هم در آینده با مشکلات جدی روبرو خواهیم شد.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه دولت برای اینکه به پایه پولی اضافه نکند، آمده اوراق بدهی منتشر کرده، اما این اوراق نیز نمی‌تواند دردی را دوا کند، خاطر نشان شاخت: این اوراق برای اینکه اثرگذار باشد، باید در بورس عرضه شده و توسط مردم خریداری شود، اما با توجه به بازدهی بالای بورس و نرخ پایین این اوراق، خرید آن‌ها برای عموم مردم جذابیت ندارد، بنابراین بانک مرکزی به جای اینکه دولت خود اقدام به چاپ پول نکند، به صورت دستوری به بانک‌ها می‌گوید این اوراق را خریداری کنند، که این اقدام نیز باز در نهایت به خلق نقدینگی منجر می‌شود.