فرق انتخابات ۱۴۰۰با انتخاب‌های قبلی چیست؟

ژوبین صفاری در سرمقاله امروز روزنامه ابتکار با عنوان برنامه به جای جنجال وعده‫‏‎ ‎ها نوشت: اقتصادی و سیاسی کشور به ‏گونه‫ای است که شاید نتوان به راحتی درخصوص انتخابات بعدی ریاست جمهوری چشم‫انداز مشخصی را ترسیم کرد.

مردم عموماً ‏از شرایط پرابهام اقتصادی که ریشه در تصمیم‫گیری‫های سیاسی دارد ناراضی هستند و البته دولت دوازدهم در بزنگاه یک سال ‏پایانی خود هنوز نتوانسته برای بهبود شرایط اقدام عملی کند. با این همه اما اصولگرایان که در انتخابات مجلس یازدهم به لطف ‏مشارکت کم مردم به پیروزی رسیدند امیدوارند بتوانند در انتخابات ریاست جمهوری نیز گزینه مد نظر خود را بر کرسی ریاست ‏قوه مجریه بنشانند. با این همه اما رویکرد دو جریان اصلی کشور همچنان نشانی از برنامه‫ریزی دقیق برای آینده کشور ندارد. گو ‏اینکه همچنان هر دو جریان امیدوار به ایجاد موج هیجانی در مردم از سوی افرادی است که احتمالا در ماه‫های پایانی به عنوان ‏گزینه مطرح می‫شوند. همان رویه‫ای که در سال‌های ۸۴ و ۹۶ با تفاوت‌هایی در آستانه انتخابات در پیش گرفته شد.‏

اما شاید بتوان انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ را کمی متفاوت از چند دوره قبلی بررسی کرد. درواقع مردم طی چند دهه گذشته ‏با توجه به وعده‌ها و قول‫های داده شده از سوی همه جریان‫ها از جمله اصلاح‫طلب، اصولگرا و اعتدالی به پای صندوق‫های رای ‏آمدند. نتیجه، اما درنهایت مطلوب نبوده است. بررسی جز به جز عملکرد دولت ها، نقاط مثبت و منفی آن‌ها موضوع این نوشتار ‏نیست. آنچه باید به آن واقف بود خلاء سپهر سیاسی از حزب و جریان‫هایی است که بتوانند نه با اتکا به برند شخصی که با ارائه ‏یک برنامه زمان‫مند عملیاتی به دور هیاهو و شعار پا به عرصه رقابت بگذارند. درواقع اولین نشانه‫های ظهور تحرکات انتخاباتی ‏از سوی رئیس بنیاد مستعضفان برای برند سازی شحصی نیز تفاوتی با رویکرد نامزد‌های پیش از او نداشت. افشاگری علیه افراد ‏هر دو جریان (اگر بتوان نام آن را افشاگری گذاشت) شیوه‌ای بود که از سوی محمود احمدی نژاد در سال‌های ۸۴ و ۸۸ مرسوم ‏شد و البته در نهایت سرانجام مشخص و مثبتی برای مردم نداشت. ‏

شاید بتوان گفت افکار عمومی مردم ایران از این نوع برندسازی عبور کرده و اساساً در این مقطع، عبور از شرایط سخت کنونی ‏را در گرو یک فرد با اظهارنظر‌های پرحرارت نمی‫بیند. نیک می‫دانیم که کشور برای توسعه نیازمند تغییر در ساختار‌های ‏اقتصادی، رویه‌های سیاسی و فرهنگی است که البته بی‫تردید این مهم در یک فرآیند منطقی و به دور از هیجان و با تکیه بر ‏ایده‫های کارشناسی رخ می‫دهد. در کنار همه این‌ها رسانه‫های پویا به عنوان رکن چهارم دموکراسی در یکی از بدترین شرایط کاری ‏خود به سر می‫برند و با انواع محدودیت‫ها میدان را به شبکه‌های غیر رسمی واگذار کردند. به طور قطع همان گونه که قیمت کالا ‏و خدمات هیچ گاه از مجرای سرکوب پایین نیامده است، اصلاح در رویه‌ها نیز از این مسیر امکان پذیر نیست. به نظر می‫رسد ‏انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ بیش از آنکه نیازمند چهره‫های جنجالی باشد، به پوست اندازی جریان‫ها برای داشتن برنامه ‏عقلانی و واقع گرایانه برای کشور نیازمند است. موضوعی که هنوز در جریان‌های سیاسی کشور نشانه‫ای از آن یافت نشده است. ‏