نه ایران صربستان است نه روحانی «ووچیچ»!

روزنامه ایران در ستون درنگ شماره امروز خود با عنوان نه ایران صربستان است نه روحانی «ووچیچ» ‏ نوشت: دیدار ‏بحث‌برانگیز رئیس جمهوری صربستان با رئیس جمهوری امریکا و عکس‌های منتشر شده از این دیدار حکایتگر خوی ‏برتری‌جویی رئیس جمهوری امریکا و البته تحقیر همتای صربستانی آن است.

بخصوص نوع نشستن دو رئیس جمهور مقابل ‏همدیگر. این عکس‌ها بازتاب و تحلیل و واکنش‌های متعددی را به‌دنبال داشته است. در فضای سیاسی ایران هم برخی روزنامه‌های ‏منتقد دولت این عکس را در صفحه اول خود برجسته کردند و به صورت مستقیم یا غیر‌مستقیم مدعی شدند که سرنوشت هر مذاکره ‏و هر مذاکره‌کننده‌ای با امریکا یا حداقل ترامپ متفاوت از مورد رئیس جمهور صربستان نیست.

انتخاب تیتر «جایگاه ‏مذاکره‌کنندگان با امریکا!» در روزنامه جوان، «عبرت دیپلماسی» در وطن امروز و «بفرمایید مذاکره» در روزنامه رسالت این ‏پیام را مخابره می‌کند که هرگونه مذاکره با امریکایی‌ها چنین کیفیتی را خواهد داشت. روزنامه کیهان البته در گزارش خود به ‏گونه‌ای مستقیم‌تر این موضوع را به تحولات سیاسی در داخل ایران ربط داده و نوشته «این مسأله پاسخی به تمام هواداران و ‏حامیان ارتباط با امریکا به هر قیمتی است...

امیدواریم این اتفاق ناخوشایند عبرتی باشد برای گروه‌های سیاسی که تصور می‌کنند، ‏تن‌ها راه حل مشکلات کشور، دخیل بستن به کشوری در مختصات امریکاست.» روزنامه رسالت هم در سرمقاله خود در همین باره ‏نوشته «ما سال‌هاست به چشیدن طعم عزت و استقلال عادت کرده‌ایم... در اکثر کشور‌های منطقه ما، دولت امریکا بدون هماهنگی ‏با دولت مستقر، عملیات نظامی انجام می‌دهد، حال آنکه فرزندان ملت ایران در نیرو‌های مسلح، پهپاد متجاوز امریکایی را ‏سرنگون می‌کنند، نفتکش انگلیس را توقیف می‌کنند، تفنگداران دریایی متجاوز را بازداشت می‌کنند و در واکنش به ترور سردار ‏دل‌ها، پایگاه نظامی امریکا را موشک‌باران می‌کنند.» ‏

ارتباط دادن این مسأله با تحولات سیاسی داخلی ایران و اینکه تلاش شود با شبیه‌سازی‌های القایی و بی‌توجه به واقعیت‌های موجود ‏ماهی جناحی خود را صید کرد به دور از انصاف است. به نظر می‌رسد آنچه در گزارش‌های رسانه‌های یاد شده مستتر است ‏برجسته کردن نوعی مذاکره‌هراسی بدون توجه دادن به تفاوت‌های جایگاه کشور‌ها و شخصیت دیپلمات‌ها است. اینکه رئیس ‏جمهوری کشوری به هر دلیلی تن به این تحقیر داده، آیا به معنای آن است که هر مذاکره‌ای با امریکایی‌ها انجام شده یا در آینده ‏انجام خواهد گرفت لزوماً چنین کیفیتی خواهد داشت؟ آیا حکم دادن به اینکه مذاکره با امریکا توأم با تحقیر خواهد بود، مربوط به ‏دوره دونالد ترامپ است یا برای قبل و بعد او هم چنین حکمی قابل تعمیم است؟ و اساساً این هشدار دادن‌های داخلی و دعوت به ‏عبرت‌گیری ناظر بر کدام واقعیات داخلی در جمهوری اسلامی ایران است؟

سوژه دیدار رؤسای جمهوری امریکا و صربستان را اگر از زاویه‌ای دیگر نگاه کنیم در کنار این هشدار‌ها و دعوت به ‏عبرت‌گیری‌ها و حکم‌های کلی دادن، گفتنی‌های دیگری هم دارد که از چشم رسانه‌های منتقد دولت دور مانده است. اینکه نقطه ‏مقابل مورد صربستان، دیپلماسی ایران در چند سال گذشته و بخصوص یکی دو ماه اخیر است که زمینه‌ساز تحقیر سیاسی همین ‏رئیس جمهور زیاده‌خواه امریکا شده است. شکست فاحش در جلسه اخیر شورای امنیت سازمان ملل برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ‏ایران که تنها یک کشور با امریکا همراهی کرد و اعلام مخالفت ۱۳ عضو شورای امنیت با تلاش مجدد کاخ سفید علیه ایران یکی ‏از همان واقعیاتی است که رسانه‌های منتقد دولت چندان تمایلی برای برجسته‌سازی آن ندارند. ‏

واقعیت دیگری که نقطه مقابل مورد صربستان است، به شهریور ماه ۹۸ بر می‌گردد. جایی که در حاشیه نشست مجمع عمومی ‏سازمان ملل در نیویورک سران اروپا یعنی مرکل صدراعظم آلمان، مکرون رئیس جمهوری فرانسه و جانسون نخست‌وزیر انگلیس ‏از هر تلاشی برای آنکه رئیس جمهور ایران را راضی کنند تا دیداری ولو کوتاه با رئیس جمهور امریکا داشته باشد دریغ نکردند. ‏اتفاقاً همان زمان هم عکس‌هایی از رایزنی‌های این سه رهبر اروپایی با حسن روحانی منتشر شد که در رسانه‌های یاد شده جایی ‏پیدا نکرد. ‏

روایت‌های خود امریکایی‌ها از جدیت و صلابت دیپلمات‌های ایرانی در ماجرای گفتگو‌های هسته‌ای - موضع «هرگز یک ‏ایرانی را تهدید نکن» محمدجواد ظریف و خودکار پرت کردن سید عباس عراقچی بیشتر شنیده شده است- هم از جمله واقعیت‌هایی ‏است که بیانگر تفاوت جایگاه کشور‌ها و دیپلمات‌ها در موارد مشابه است و اینکه نمی‌توان به هر مذاکره‌ای با امریکا حکم تحقیر ‏داد. چنانکه در گفتگو‌ها و قدم زدن‌های ظریف و جان کری در ژنو هم نشانی از تحقیر وجود نداشت. ‏