تجلیل از افتخارآفرینان سینمای ایران

خبرآنلاین: سینماگرانی که آثارشان در جشنواره‌های جهانی فیلم درخشیده است، شب گذشته به مناسبت ۱۲۰ سالگی سینمای ایران، تجلیل شدند. رضا میرکریمی، سعید روستایی، نرگس آبیار، علی مصفا، نوید محمدزاده، حامد بهداد و ... از جمله هنرمندانی بودند که در این مراسم مورد تقدیر قرار گرفتند.

مراسم تجلیل از افتخارآفرینان سینمای ایران در جهان، شب گذشته (جمعه ۲۱ شهریور)، با حضور هنرمندان و مدیران سینمایی و به همت جشنواره جهانی فیلم فجر و بنیاد فارابی، در باغ هنر (تپه‌های عباس آباد) برگزار شد.

در ابتدای این مراسم، امیر اسفندیاری از مدیران جشنواره جهانی فیلم فجر که سال‌ها مسوول امور بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی هم بود، روی صحنه آمد و گفت: «ما در جشنواره جهانی فیلم فجر از مدت‌ها پیش قصد داشتیم چنین برنامه‌ای را برگزار کنیم و قرار بر این بود این برنامه در آیین افتتاحیه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر برگزار شود که آمدن کرونا باعث شد جشنواره به تعویق بیفتد. پس از بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم در ۱۲۰ سالگی سینمای ایران و در روز ملی سینما در فضای باز و رعایت پروتکل‌های بهداشتی، مراسم تجلیل از افتخارآفرینان سینمای ایران را برگزار کنیم.»

او ادامه داد: «این اولین آیین برای عرصه‌ای است که همیشه مظلوم واقع شده و مورد هجوم عده‌ای بوده است. از دیرباز، بزرگان سینمای ما در مجامع بین‌المللی در بدترین شرایط، توجه رسانه‌های خبری را به فرهنگ و سینمای انسانی ایران معطوف کردند و سینمای ایران همچنان با افتخار پیش می‌رود. همین الان که این برنامه را اجرا می‌کنیم، جشنواره ونیز برگزار می‌شود و ما در آن‌جا سه فیلم داریم، شما نشست‌های آنها را دیده‌اید که درباره تحریم‌ها و موانع تولید مشترک صحبت کرده‌اند.»

وعده ساخته شدن کاخ جشنواره‌های سینمایی

پیروز حناچی، شهردار تهران، دیگر سخنران این مراسم بود که با اشاره به آرزوی ۴۰ ساله سینمای ایران، تاکید کرد: «همین‌جا در حضور وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی قول می‌دهم که شهرداری تهران، شرایط ساخته شدن کاخ جشنواره‌های سینمایی را فراهم کند.»

در ادامه، کلیپی از سینماگرانی که به عنوان داور در جشنواره‌های جهانی حضور داشته‌اند، پخش شد که شامل ویشکا آسایش، رخشان بنی‌اعتماد، بهناز جعفری، پوران درخشنده، مجید مجیدی، فاطمه معتمد و رضا میرکریمی بود. به همین مناسبت، فاطمه معتمدآریا روی صحنه آمد و در سخنانی گفت: «از این‌که بعد از سال‌ها از تلاش‌ها و جایگاه همکاران‌مان تجلیل می‌شود بسیار خوشحالم. از جناب شهردار و همکاران‌شان در بخش مدیریت شهری تشکر ویژه می‌کنم. شهرداری، مسئول اتفاقات یک شهر است و جدا از انتظارات شهروندان درباره سلامت شهر، سلامت روان مردم و شهروندان نیز بر عهده شهرداری است. این ارتباط نزدیک شهرداری با سینما، تئاتر و موسیقی بسیار مطلوب است و امیدوارم ما به نتایج مثبتی با شهرداری برسیم.»

رضا میرکریمی هم به عنوان یکی از سینماگران ایرانی که در جشنواره‌های جهانی به عنوان داور حضور داشته است، در این مراسم تجلیل شد. او با حضور روی صحنه گفت: «در این شرایط کرونایی، امیدوارم در کنار به سامان شدن زندگی مردم، سینما نیز به رونق گذشته خود بازگردد. لازم است از آقای عسگرپور و تیم دوست‌داشتنی جشنواره جهانی فیلم فجر تشکر کنم، چرا که حس خوب سال‌های قبل و همکاری‌ام با این رویداد برایم زنده شد.»

سپس، نوبت به تجلیل از آثار راه یافته به جشنواره‌های معتبر جهانی رسید. اسفندیاری درباره چگونگی انتخاب این فیلم‌ها توضیح داد: «یک شورای بین‌المللی وجود دارد که با خردجمعی، یک تعداد جشنواره مهم را انتخاب کردند و البته نگاهی به جشنواره‌های منطقه‌ای هم داشتند. این موضوع در سایت سازمان سینمایی موجود است و ما برهمین اساس، فیلم‌هایی را که در سال ۲۰۱۹ افتخار کسب کردند، انتخاب کردیم.»

وی سپس از احمد مسجد جامعی، عضو شورای اسلامی شهر تهران، هارون یشایایی و غلامرضا موسوی (تهیه‌کنندگان سینمای ایران) برای تجلیل از افتخارآفرینان سینمای ایران در جشنواره های مهم جهانی در سال ۲۰۱۹ دعوت به حضور روی صحنه کرد.

مسجد جامعی در سخنانی خواستار همکاری بیشتر شهرداری تهران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد و افزود: «از برگزاری این مراسم خوشحالم، می‌خواهم یادی کنم از زنده‌یاد شهریار عدل، چرا که ۲۰ سال پیش در کاخ گلستان چنین مراسمی برگزار شد و او خیلی زحمت کشید و آثار را از آرشیو کاخ گلستان استخراج کرد و منشا سینمای ایران شد. خانه شهریار عدل هنوز در پیچ شمیران حفظ شده است. یکی از خانه های دوقلوی او در اختیار خوشنویسان قرار گرفته است و خوب است خانه دیگر او هم در ۱۲۰سالگی سینمای ایران برای این هنر حفظ و به سرمایه‌های شهرمان اضافه شود. امیدوارم این نیز جزو تفاهم های شهرداری تهران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد.»

در این بخش، ابتدا، رضا جمالی، کارگردان فیلم «پیرمردها نمی‌میرند» که در جشنواره فیلم توکیو، جایزه روح آسیا را برای این اثر دریافت کرده بود، مورد تجلیل قرار گرفت. از پویا بادکوبه هم به دلیل کسب جایزه بهترین فیلمنامه برای فیلم «درساژ» در جشنواره مراکش تجلیل شد. سپس نوبت به جمشید و نوید محمودی، کارگردان و تهیه‌کننده فیلم «رونا؛ مادر عظیم» رسید که برای دریافت جایزه فرهنگی یونسکو در جشنواره آسیا پاسفیک استرالیا، تجلیل شدند.

تجلیل از کارگردانی که از زندان آزاد شده است

در ادامه، از مهناز محمدی، کارگردان «پسر مادر» که برنده جایزه ویژه هیات داوران در جشنواره رم شده است، تجلیل شد. او روی صحنه در سخنانی گفت: «من بیشتر از اینکه تشویق بشوم، توبیخ شده‌ام؛ در اصل باید سال آینده از زندان آزاد می‌شدم و اگر این‌جا هستم، به دلیل لطف و پیگیری حبیب احمدزاده و پرویز پرستویی است که باعث شدند من آزاد شوم.»

محمدی ادامه داد: «۱۸ سال پیش، فیلم اولم را ساختم، این فاصله، نشان تبعیض است. اگر اجازه بدهند، تعداد زیادی آثار از سوی زنان ساخته می‌شود، انگار باید مثل اسکار سهمیه‌ای برای حضور زنان در عرصه فیلمسازی بگذارند تا حق زنان فیلمساز ادا شود.»

جایزه بعدی به فیلم سینمایی «سال دوم دانشکده من»، ساخته رسول صدرعاملی اختصاص یافت. سها نیاستی، بازیگر این فیلم برای دریافت جایزه سیلور سن جرج از جشنواره فیلم مسکو تجلیل شد.

تجلیل از مدافعان سلامت (کادر درمان در مبارزه با کرونا)، دیگر بخش این مراسم بود. مرضیه برومند که به همین دلیل روی صحنه آمده بود، در سخنانی گفت: «سالیان سال است که پزشکان خدمت می‌کنند، انگار باید کرونا می‌آمد تا قدر آن‌ها را بدانیم. از مسوولان هم می‌خواهم تصمیم‌های یک‌باره نگیرند، مردم را سردرگم نکنند.»

در این بخش از نرجس خانعلی‌زاده (شهید سلامت)، زهرا کاظمیان، حسین میرزایی، محمد بیگی، گرت محمودی، دکتر مصطفی جلالی‌فخر و ... با حضور جمعی از هنرمندان سینما روی صحنه، تجلیل شد.

در ادامه مراسم، تجلیل از افتخارآفرینان سینمای ایران، پی گرفته شد. همایون غنی‌زاده، کارگردان فیلم سینمایی «مسخره‌باز»، علی مصفا، بازیگر «جهان با من برقص» و سروش صحت، کارگردان این فیلم مورد تجلیل قرار گرفتند.

تجلیل بعدی به نرگس آبیار، کارگردان «شبی که ماه کامل شد» تعلق داشت که جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را از جشنواره فیلم شب‌های سیاه تالین دریافت کرده بود.

نوید محمدزاده که به خاطر بازی در «متری شیش و نیم»، بهترین بازیگر جشنواره توکیو شده بود، دیگر هنرمندی بود که در این مراسم تجلیل شد. او پس از دریافت جایزه خود گفت: «من عضو کوچکی از سینمای پرافتخار ایران هستم، حتی آنانی که با سینمای ایران مخالف هستند، می‌دانند که هر بار که ما از جشنواره‌های خارجی جایزه دریافت می‌کنیم، نام ایران را بالا می بریم. ما نمایندگان فرهنگی سینمای ایران هستیم.»

سعید روستایی هم برای کارگردانی «متری شش و نیم» که جایزه بهترین کارگردانی را از جشنواره فیلم توکیو دریافت کرده بود، مورد تقدیر قرار گرفت. او بعد از دریافت جایزه‌اش به شوخی گفت: «نمی‌دانم چرا نوید محمدزاده و حامد بهداد، امشب ماسک نزده‌اند و تنها بازیگرانی در جهان هستند که ماسک نزده‌اند!»

این کارگردان، پس از دریافت جایزه خود، متن زیر را خواند: «موفقیت سینمای ایران در جشنواره‌های بین‌المللی، نشانه آشکاری از این است که سینماگران ایرانی توانسته‌اند صحبت به زبان تصویر متحرک را بیاموزند. امروز سینما جزوی از فرهنگ است و فرهنگ جهانی سینما، بدون سینمای ایران چیزی کم دارد. کم نیستند ملت‌هایی که هنوز زبان سینما را نیاموخته‌اند و حضور نادرشان گذرا و بی‌تداوم است. با این حال، تنها معیار ما برای اشاره به سینمای ایران، حضور آن در جشنواره‌های جهانی نیست. جشنواره‌های جهانی اگر سال‌ها میزبان آثار بزرگانی چون کیارستمی و فرهادی بوده‌اند، دیرزمانی هم بی نصیب از آثار ارزشمند ناموری چون بهرام بیضایی بوده‌اند.»

بازیگر و کارگردان فیلم سینمایی «قصر شیرین»، دو هنرمند بعدی بودند که در این مراسم تجلیل شدند. ابتدا، حامد بهداد روی صحنه آمد که برای بازی در این فیلم و کسب جایزه بهترین بازیگر از جشنواره شانگهای، تجلیل شد. او در پاسخ به شوخی سعید روستایی درباره نداشتن ماسک گفت: «من ماسک داشتم اما دم در ماسکم را به آقای غلامرضا موسوی دادم.»

بهداد ادامه داد: «برای من دشوار است که لحظه‌ای را شاد باشم و تریبونی در اختیار داشته باشم اما یادی نکنم از کسانی که در زندان هستند. از همه کسانی که مشتی و ذی‌صلاح هستند، از قاضی و مسئولان و کسانی که به نحوی با این موضوع مرتبط هستند، تجدیدنظر و عشق می‌خواهم و امیدوارم صدایم به آن‌ها برسد.»

سپس، رضا میرکریمی هم برای دریافت جایزه اش برای کارگردانی «قصر شیرین» روی صحنه آمد.

دیپلماسی بی مزد و منت سینمای ایران

پایان‌بخش مراسم تجلیل از افتخارآفرینان سینمای ایران در جهان، سخنرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. عباس صالحی گفت: «سینمای ایران با افتخار، ۱۲۰ ساله شد. ویژگی این سینما این است که مثل موضوعات دیگر وقتی با ایران و ایرانی تماس می‌گیرد، طعم و رنگ ایران را می‌یابد. سینمای ایران، رنگ و طعم و زبان ایرانی را در لایه‌های مختلف دارد. زبان ایرانی، زبانی چند لایه است و در شاخه‌های مختلف وقتی به سینما می‌رسد، مشابه شعر و هنر ما می‌شود. ما وقتی با جهان بیرونی از طریق سینما ارتباط پیدا می‌کنیم، جان و زبان ایرانی را با جهان ارتباط می‌دهیم. دیپلماسی فرهنگی ما از طریق سینما، یکی از قوی‌ترین دیپلماسی‌هاست.

او ادامه داد: «دیپلماسی فرهنگی ایران در جهان، دیپلماسی بی مزد و منت و کم‌هزینه است. کم‌تر حوزه‌ای هست که چنین دیپلماسی را پیش برده باشد. اتفاق امشب اگرچه خیلی دیر آغاز شد، اما برگزاری این مراسم، جای تشکر دارد. عزیزان ما در سینما هر لحظه و هر روز در حال افتخارآفرینی در جهان هستند و امشب تنها بخشی از این کارنامه درخشان مرور و روایت شد.»