برای مقابله با مصادره مولانا چه کردیم؟

روزنامه خراسان: بزرگداشت مفاخر ایرانی، محدود به یک روز و هفته نیست. جایگاه این مفاخر فرهنگی و علمی آن قدر بالاست که می‌توان همیشه به بحث درباره مسائل مربوط به آن‌ها پرداخت. مولانا یکی از این مفاخر ارزشمند محسوب می‌شود که اصلی‌ترین مسئله فعلی درباره او، تلاش‌های دولت ترکیه برای مصادره این شاعر و عارف نامدار است.

در این راه، اقدام‌های فرهنگی و دیپلماسی می‌تواند راهگشا باشد. صرف‌نظر از اقدام‌های فرهنگی، با هدف پرسش درباره اقدامات دیپلماسی انجام‌شده توسط مسئولان وزارت خارجه کشورمان برای پاسداری از گنجینه معنوی ایرانیان، مانند مولوی و فارابی، به سراغ سعید خطیب‌زاده سخنگوی دستگاه دیپلماسی رفتیم و از او درباره ساز‌وکار دیپلماتیک ایران در برابر این‌گونه مصادره‌ها پرسیدیم؛ مشروح پاسخ وی را در ادامه می‌خوانید.

هر فرهنگی خاستگاه خود را دارد

«سعید خطیب‌زاده سخنگو و رئیس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای وزارت امورخارجه، داشته‌های فرهنگی و مفاخر و مشاهیر علمی را از عوامل مهم در ایجاد همگرایی و انسجام ملی میان ملت‌ها، به‌خصوص در یک‌ منطقه با میراث فرهنگی و تاریخی مشترک دانست.

سخنگوی وزارت امورخارجه در پاسخ به پرسش روزنامه خراسان در ارتباط با مفاخر فرهنگی ایران و آن‌چه از آن به‌عنوان «مصادره مفاخری چون مولوی و فارابی از سوی برخی کشورها » یاد می‌شود، همچنین لزوم اقدام مسئولان فرهنگی برای پاسداری از گنجینه معنوی ایرانیان و این سوال که آیا وزارت امورخارجه در سازوکار دیپلماتیک خود، در این زمینه اقداماتی انجام داده است یا در دست اقدام دارد، اظهار داشت: مفاخر و مشاهیر ایران مصادره‌ناپذیرند؛ چراکه هر تمدن و فرهنگی، خاستگاه و شناسنامه روشن خود را دارد که بر همگان روشن است.

هرچند مفاخر و‌ مشاهیر ایران‌زمین «میراث جهانی بشریت» هستند، اما روشن است این میراث جهانی از یک خاستگاه فرهنگی و تمدنی برخاسته تا جهانی شده است و این خاستگاه هم ایران فرهنگی و زبان پرمغز و فرهیخته فارسی است و مشاهیر، ادیبان و بزرگان فرهنگی و علمی پارسی برای هیچ کشوری قابل‌مصادره نیستند. البته مشاهیر ایرانی که آرامگاه آن‌ها در قلمرو کشورهای همسایه ما قرار دارد، نقش مهمی در تقویت پیوندهای فرهنگی و تشویق مردم و نخبگان آن کشورها به آشنایی با فرهنگ و ادب کهن ایران دارند.»

تأثیرپذیری ملت‌ها از ظرفیت مثبت مفاخر ایرانی

«خطیب‌زاده افزود: بزرگان، عالمان، شاعران و فرهیختگان حوزه تمدنی ایران، فراتر از هویت ایرانی، فخر فرهنگی و سرمایه عظیمی برای تمام بشریت، به‌ویژه تمام مردم تحت‌نفوذ معنوی این شخصیت‌ها به ‌شمار می‌روند که برای استفاده از این ظرفیت‌ها، سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی با ارائه راهکارهای مدون و همچنین، تعامل سازنده با کشورهای همسو، تلاش نموده‌اند تأثیر مثبت این شخصیت‌های تاریخی را در دوران معاصر هم امتداد بخشند.

سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: وزارت امورخارجه و سفارت‌خانه‌ها و نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف و در نزد نهادها و سازمان‌های بین‌المللی در زمینه بزرگداشت این مفاخر و نقش آن‌ها در تقویت روابط فیمابین فعال می باشند و در این راستا پرونده بسیاری از مفاخر و‌مشاهیر ایران‌زمین از سوی جمهوری اسلامی ایران‌ در سطح ملی و جهانی ثبت شده و به دلیل قرارگرفتن آرامگاه این بزرگان در حوزه سرزمینی کنونی دیگر کشورها، آن‌ها هم به ثبت این پرونده‌ها پیوستند.»

برای مولوی‌شناسی باید فارسی‌دان بود

«رئیس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای وزارت امور خارجه افزود: دستگاه دیپلماسی در هماهنگی و همکاری تنگاتنگ با سایر مراجع متولی این امر از ظرفیت ارتباطات دیپلماتیک در عرصه‌های بین‌المللی در دفاع از میراث فرهنگی و تاریخی و تمدنی ایران عزیز تلاش می‌کند.

سخنگوی وزارت امورخارجه با تبریک هفتم و هشتم مهرماه روز بزرگداشت مولانا و شمس تبریزی، از شاعران و عارفان پرآوازه ایرانی، این روزها را به تمامی فرهیختگان و مردم فرهنگ‌دوست ایران و همه فارسی‌زبانان و فارسی‌خوانان و فارسی‌دوستان عالم که شعر مولانا را بخشی جداناشدنی از هویت خود می‌دانند، تبریک گفت و اظهار داشت:

حضرت مولانا نقطه پیوند شعر، فلسفه و عرفان در ادبیات غنی فارسی است و نابغه تاریخی تمدن و فرهنگ ایران‌زمین است که در سایه شمس، طی طریق کرد و دفتر مثنوی‌اش جزو ماندگارترین اشعار تاریخ ادبیات جهان است و مولانا همین اثر فاخر مثنوی را، به زبان‌فارسی برای همه بشریت به‌جا گذاشته است که همه مورخان، ادیبان و فرهیختگان و نخبگان فرهنگی کشورهای مختلف اذعان دارند که لطافت اشعار مولانا را فقط از طریق زبان و ادبیات شیرین و غنی فارسی می‌‌توان منتقل کرد و برای پی‌بردن به کنه و عمق مفهوم اشعار مولانا، چاره‌‌ای جز آشنایی و فراگرفتن زبان و فرهنگ فارسی و ایرانی وجود ندارد.»