افزایش آمار کرونا در سایه کاهش اعتماد

آرمان ملی: سخنان وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکي در چند روز گذشته و استمداد کمک از دولت و مردم براي مهار کرونا، نشان مي‌دهد که در چه وضعيتي نسبت به ديگر کشورهاي ديگر قرار داريم و در اين بين گوش هيچ‌کسي (دولت و مردم) به اين هشدارها بدهکار نيست.

در طول هشت ماه گذشته که شيوع کرونا در کشور مي‌گذرد، همه فرياد مي‌زنند که مردم ماسک بزنيد، رعايت فاصله‌گذاري اجتماعي را داشته باشيد، از حضور در اماکن شلوغ خودداري کنيد، سفر نرويد و... اما کسي اين هشدارها را جدي نمي‌گيرد.

اينکه مردم گوش‌هايشان را بر هشدارهاي کارشناسان و مسئولان در حد مطلوب شنوا نيست که مي‌تواند دلايل گوناگون داشته باشد.

سال‌هاست که تفکر تشکيلاتي، صنفي و مدني نه در ميان مردم جايي دارد و نه مي‌شود به اين تفکر‌ها پروبال داد. در غياب اين پشتوانه‌هاي جامعه مدني، در آن سوي مساله نيز شاهد هستيم که تحريم‌هاي ظالمانه، کمبود دارو و مشکلات متعاقب آن، کاهش درآمد دولت و مواردي امثال آن عملا وضعيت بغرنجي را براي کشور به وجود آورده است.

با وجود اين، اگر بخواهيم وضعيت شيوع کرونا در ايران را با وضعيت فعلي کشورهاي ديگر مقايسه کنيم که دسترسي بهتري به امکانات و منابع دارند، فکر مي‌کنم که آنقدرها هم اداره شيوع اين ويروس در کشور ما بد نبوده است.

با وجود اين، ذکر يک نکته در تحليل جامعه‌شناختي اين مساله اهميت دارد. آن چيزي که ما با آن مواجهيم، ضربه ‌زدن به اعتماد و اميد عمومي است.

اين موضوع عملا مي‌تواند دليل کم‌ بودن سطح رعايت پروتکل‌هاي بهداشتي در کشور باشد. منظورم از ضربه ‌زدن به اعتماد و اميد عمومي، مجموع وقايعي است مثل نااميدکردن مردم در انتخابات، عدم برخورد ريشه‌اي با فساد در حد انتظار همگان و... حالا که کشور با چنين بحراني مواجه است، بيش از هر زمان مبارزه اساسي با هر امري که سلامت، منافع و محيط‌زيست شهروندان را به خطر مي‌اندازد، اولويت دارد.

حالا بايد با هر امر سودجويانه‌اي که چه در قبال تحريم و چه در قبال شيوع کرونا صورت مي‌گيرد، مبارزه کرد، به‌گونه‌اي که مردم شاهد نتايج اين مبارزه باشند.

در واقع حالا وقت اعتمادسازي است و آنچه ما در رعايت ‌نکردن پروتکل‌ها توسط مردم مي‌بينيم، نشان از نااميدي آنها دارد. درست است که وظيفه مردم رعايت تمام پروتکل‌هاي توصيه‌‌شده از سوي متخصصان است، اما در شرايطي که مردم نااميد باشند، صرفا به منافع شخصي خود مي‌نگرند و ديگر براي آنها سلامتي و منافع ساير شهروندان چندان اهميت ندارد.

با اين مساله بايد با زبان مدني و نرم برخورد شود و توجه به امکانات فرهنگي و خاصه موسيقي مي‌تواند مشکل‌گشا باشد. اگر مردم در فضاي مجازي فعاليت اميدبخشي مي‌کنند، صداوسيما بايد اين حرکت‌ها را معرفي و از آنها حمايت کند، نه اينکه با اين فضا مقابله کند. در کنار تشويق مردم به انجام فعاليت‌هاي هنري و فرهنگي مي‌توان مسئوليت شهروندي را که در حفظ سلامتي موثر است به آنها آموزش داد. اگر مردم نتايج فسادستيزي را ببينند و باور کنند که مقامات مصلحت آنها را مي‌خواهند، آنگاه اعتماد ترميم مي‌شود.

امیرمحمود حریرچی جامعه‌شناس