بازار مسکن منتظر نتیجه انتخابات آمریکاست؟

دنیای اقتصاد نوشت: در فاصله یک هفته‌ای باقی‌مانده به مشخص شدن نتایج انتخابات آمریکا، دو سمت عرضه و تقاضا در بازار مسکن با وجود «نگاه متفاوت» اما «یک تاکتیک مشترک» از خود بروز داده‌اند.

متقاضیان خرید ملک با اعتقاد به اثرگذاری متفاوت انتخاب هر یک از دو کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا بر روند قیمتی بازار مسکن، به‌طور کامل از بازار عقب‌نشینی کرده‌اند. عرضه‌کنندگان نیز با اعتقاد به بهترشدن شرایط فروش ملک، همین تاکتیک را تا یک هفته آینده انتخاب کرده‌اند.

وضعیت کنونی بازار معاملات مسکن یک تفاوت عمده با نیمه نخست سال‌جاری به شکل «حذف یک گروه از فروشندگان» دارد. فروشندگانی که به‌دلیل هیجان سایر بازارها، به قصد تبدیل دارایی، ملک خود برای فروش عرضه می‌کردند اکنون بازار مسکن را پناهگاه امنی برای دارایی خود را می‌دانند و در این بازار ماندگار شده‌اند.

با آغاز شمارش معکوس انتخابات آمریکا که به‌عنوان یک پارامتر مهم بین‌المللی در روند بازارهای دنیا نقش‌آفرینی می‌کند و فضای بین‌المللی را متوجه خود کرده، فعالیت‌های اقتصادی ایران هم (حداقل به لحاظ روانی) تحت تاثیر آن قرار گرفته است. بازار مسکن هم از این قاعده مستثنی نیست به‌طوری‌که مشتریان و معامله‌گران این بازار شامل خانه اولی‌ها، سرمایه‌گذاران و سفته‌بازان، انتخابات را به‌عنوان یک پارامتر مهم اثرگذار بر روند آتی بازار مدنظر قرار دادند.

مشاهده‌های میدانی نشان می‌دهد: در هفته‌های اخیر «تغییر رفتار خریداران و فروشندگان مسکن» در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و تاثیر این عامل بین‌المللی در تصمیم‌گیری هر یک از این دو بازیگر بازار، بیشتر نمود پیدا می‌کند و هر چه به این رویداد نزدیک‌تر می‌شویم افراد بیشتری از این موضوع تاثیر می‌پذیرند و تصمیم برای ورود به بازار را به انتخابات پیش روی آمریکا گره می‌زنند. پارامتری که در نهایت می‌توان اثرات آن بر بازار مسکن را در اولین گزارش رسمی وضعیت معاملات، در هفته‌های پس از انتخابات قضاوت کرد. به‌ویژه پس از مناظره دوم و پایانی دو نامزد ریاست‌جمهوری آمریکا که نظرسنجی‌های رسمی حاکی از پیشی گرفتن بایدن از ترامپ است، تامل خریدار و فروشنده برای معامله بیشتر شده چرا که این نظرسنجی‌ها تورم انتظاری را کاهش داده است. فارغ از قضاوت و تاثیر سیاست‌های هر یک از دو نامزد در مسائل داخلی ایران، براساس آنچه که این روزها معمولا در رفتار خریداران و فروشندگان مشاهده می‌شود، جمعیت زیادی از هر دو گروه تصمیم خود را به بعد از انتخابات موکول کردند.

خریدار و فروشنده؛ قبل و بعد از انتخابات
هر چند اکثریت هر دو گروه بایدن را از پیش‌به‌عنوان برنده انتخابات تلقی می‌کنند، غالب تقاضای بازار مسکن با این توجیه که احتمالا بایدن برنده انتخابات پیش رو است، «کاهش قیمت مسکن» را محتمل می‌دانند. از دیدگاه آنها انتخاب مجدد ترامپ در این انتخابات می‌تواند فرضیه استمرار افزایش قیمت‌ در بازار مسکن را تقویت کند.

با وجود چنین دیدگاهی در میان سمت تقاضا، تجربه دوره‌های گذشته نشان می‌دهد: در دوره‌های زمانی پساجهش قیمت، اگرچه قیمت اسمی چندان کاهش پیدا نمی‌کند اما حداقل تورم قیمتی ملک به سمت صفر نزدیک می‌شود. در این بین البته هستند «خریداران کم ریسک» که برای حفظ ارزش سرمایه خود دست به خرید می‌زنند و تامل نمی‌کنند. این گروه بیشتر افرادی هستند که با یک بی‌اعتمادی به بازار مسکن مواجهند و خرید ملک در هر زمان را بهتر از به تاخیر انداختن آن حتی به‌رغم پیش‌بینی‌های عموم از کاهش قیمت می‌دانند.

طرف دیگر بازار، یعنی فروشندگان هم غالبا بیشتر به دو دلیل ملک خود را پیش از انتخابات عرضه نمی‌کنند؛ گروه نخست به‌دلیل افت تقاضا در بازار مسکن و کاهش خریدار «پیش از انتخابات» را دوره مناسبی برای فروش ملک خود نمی‌دانند و آنها هم ترجیح می‌دهند ملک خود را یا «بلافاصله بعد از انتخابات» یا «پس از کاهش تاثیر روانی انتخابات بر بازارها» عرضه کنند.

فروشندگانی که زمان «بلافاصله پس از انتخابات» را برای فروش ملک خود انتخاب کردند، غالبا بر این باورند حتی به‌رغم پیروزی بایدن موجی از تقاضا برای خرید وارد بازار می‌شود و از این فرصت تقاضای پرحجم سریع برای عرضه ملک خود استفاده می‌کنند تا در این برهه از زمان به‌دلیل موج تقاضا بتوانند ملک خود را با قیمت نزدیک‌تر به قیمت پیشنهادی اولیه به فروش برسانند.

در عین حال «فروشندگان کم‌ریسک» هم بار روانی کاهش قیمت ملک بعد از پیروزی احتمالی بایدن را مقطعی می‌دانند و با همین توجیه برای عرضه ملک خود عجله ندارند، حتی حاضر هستند فروش ملک را چند ماه هم به تاخیر بیندازند تا از سود خود نزنند و به اصطلاح از تورم مسکن عقب نمانند.