ماجرای ورق ورق شدن شاهنامه طهماسبی
استاد دانشگاه هنر ماجرای نگارش، خروج از ایران، ورق ورق شدن و بازگشت شاهنامه شاه طهماسب به وطن را شرح داد.
وی ادامه داد: بدون شک یک نوجوان توانایی توجه به فرهنگ در عین کشورداری را ندارد اما ادامه کار نگارش شاهنامه نشان می دهد مشاورینی در کنار او حضور داشتند که موضوع را پیگیری کردند و سرانجام در سال ۹۴۸ نگارش این اثر هنری به پایان رسید.
استاد دانشگاه هنر افزود:در آن زمان سلطان سلیم اول سلطان عثمانی از دنیا رفت و فرزندش سلطان سلیم دوم به حکومت رسید. نگرانی از علاقه سلطان جدید به کشورگشایی مانند پدرش باعث شد هیاتی ۴۰۰ نفره از ایران هدایایی به بارگاه او ببرند که شاهنامه طهماسبی یکی از آنها محسوب می شد.
وی گفت: این شاهنامه تا اواخر حکومت عثمانی در خاک این کشور باقی ماند اما در دوره ضعف این حکومت، این کتاب نیز جا به جا شد و در اوایل قرن ۲۰ در اختیار یک فرانسوی قرار گرفت. پس از مرگ این فرانسوی، وارثین او شاهنامه را به دوتون که یک ثروتمند آمریکایی و رئیس موزه متروپولیتن نیویورک بود فروختند.
این پژوهشگر و استاد نقاشی ایرانی خاطرنشان کرد:مالک جدید شاهنامه ابتدا به بهانه عکس برداری و در واقع برای فرار از مالیات،این اثر هنری را ورق ورق کرد و ۷۸ برگ آن را به موزه متروپولیتن اهدا کرد و بخش دیگری از اوراق را در حراجی ها به فروش رساند.
وی گفت:این کتاب که تا سال ۱۹۶۰ میلادی یکپارچه بود در این سال دچار یک جنایت وحشتناک فرهنگی شد و هر برگ آن به گوشه ای از دنیا رفت.
حسینی گفت: ۱۱۸ برگ شاهنامه در اختیار دوتون باقی مانده بود. پیش از انقلاب اسلامی تلاش هایی برای پس گرفتن آن انجام شد اما به نتیجه نرسید. پس از پایان دفاع مقدس،مرحوم دکتر حسن حبیبی موضوع را پیگیری کرد و مذاکراتی برای این مسئله با وارثان دوتون انجام شد.
وی اظهار داشت:در آن زمان برای فروش این اوراق ۱۵ میلیون دلار درخواست شد که با توجه به شرایط اقتصادی دولت بسیار زیاد بود. سرانجام یک نقاشی در موزه هنرهای معاصر به مبلغ ۱۵ میلیون دلار فروخته شد تابه ازای آن این شاهنامه خریداری شود.
استاد دانشگاه هنر گفت: هنگام معاوضه این آثار این نگرانی در میان مسئولین وجود داشت که طرف آمریکایی کلاهبرداری کند اما در نهایت ۱۱۸ برگ شاهنامه به ایران رسید.این معامله به هیچ وجه به ضرر ایران نشد زیرا آن نقاشی درحال حاضر حدود ۲۵ میلیون دلار قیمت دارد اما یک برگ شاهنامه سال گذشته در یک حراجی ۱۲ میلیون دلار فروخته شد.
وی خاطرنشان کرد: سه سال پیش موزه متروپولیتن چاپ جدیدی از شاهنامه طهماسبی منتشر کرد که در آن زمان از اینکه ما به عنوان صاحبان شاهنامه آن را منتشر نکرده ایم دچار حسودی شدم.امروز که چاپ ایرانی اثر را می بینم بدون تعصب اعتقاد دارم چاپ ایرانی به مراتب کیفیت بهتری از چاپ آمریکایی دارد.
حسینی گفت:حسن اتفاق این است که در سالی که به نام فرهنگ نامگذاری شده این اثر هنری رونمایی شده است.امیدوارم به انتشار همین یک اثر اکتفا نشود و هنرمان را والا نگاه داریم.
وی در پایان از خیرین درخواست کرد با توجه به قیمت بالای این شاهنامه و نیاز دانشجویان هنر به دسترسی به آن، تعدادی از آنها را خریداری و به کتابخانه دانشگاه ها اهدا کنند.
مجید قاسمی مدیرعامل بانک پاسارگاد که مجموعه تحت مدیریتش حامی مالی انتشار این اثر محسوب می شود، نیز وعده داد به میزان نیاز تمام دانشگاه های هنر کشور، شاهنامه طهماسبی خریداری و اهدا شود.
ارسال نظر