خالی فروشان چگونه ریزش قیمت ارز را متوقف کردند؟

خبرآنلاین: مهمترین سئوالی که این روزها در افکار عمومی مطرح شده این است که چرا قیمت ارز روندی افزایشی را مجددا طی کرد و حتی تا کانال ۲۷ هزار تومان پیشروی کرد؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد با اعلام پیروزی بایدن، بازار ارز ایران دستخوش جوی هیجانی ناشی از شکست ترامپ شد. ترامپ با سیاست فشار حداکثری اقتصاد ایران را با تحریم نفتی و تحریم‌های شدید بانکی در فشاری بی‌سابقه قرار داد . با خروج ترامپ از برجام ، معادلات جدیدی بر بازار ارز حکمفرما شد و بازار ارز ایران به بهشت نوسان‌گیران و دلالان تبدیل گردید.

به این ترتیب قیمت‌ها روندی افزایشی را تجربه کردند و رشد فواره‌ای قیمت‌ها در بازار بسیاری از سرمایه‌گذاران خرد و کلان را راهی بازار ارز کرد. دامن زدن به تقاضا از طریق تحریک و تهییج دارندگان سرمایه‌های خرد عاملی برای تشدید رشد قیمت‌ها در بازار ارز گردید .

کاهش شدید درآمدهای ارزی ناشی از شیوع کرونا و تحت تاثیر قرار گرفتن صادرات غیرنفتی و مشکلات ناشی از بازگشت ارز به اقتصاد نیز به تحریم‌های نفتی و فشار حداکثری ترامپ دامن زد، به این ترتیب بازار ارز ایران رشدی بی‌سابقه را از تیرماه سال جاری شاهد بود. به این ترتیب تحت تاثیر این اتفاقات دلار تا مرز ۳۲ هزار تومان پیشروی کرد.

هشدارهای مکرر رییس کل بانک مرکزی هر چند در فضای رسانه‌ای بازتابی بسیار داشت اما بی‌اعتمادی مردم به تقویت پول ملی و انتظارات تورمی مانع از توجه به این موضوع گردید. انتخاب بایدن اما معادلات بازار ارز را با تغییری هیجانی روبرو کرد.

قیمت‌ها روندی کاهشی را تجربه کردند و در برخی روزها حتی دلار ۲۰ هزار تومانی در بازار خریدار نداشت و برخی دلالان در حاشیه بازار می‌گفتند برخی از سرمایه‌گذاران حتی حاضر بودند دلارهایشان را ۱۸ هزار تومان نیز بفروشند و این کار را نیز کردند.

به این ترتیب عرضه گسترده ارزهای خانگی در چهار روز زمینه را برای رشد قابل توجه قیمت ارز فراهم کرد تا دلار روندی ریزشی را تجربه نماید.

واکسن کرونا بازارهای جهانی

اعلام خبر کشف واکسن کرونا ، حالا بازارهای جهانی را نیز تحت تاثیر قرار داده بود . ریزش شدید قیمت طلا در بازارهای جهانی و تقویت پول امریکا در برابر سایر ارزها نتیجه اولیه اعلام خبر ازمایش موفقیت‌آمیز واکسن کرونا بود اما به تدریج خالی فروشان برای بازپس گیری سنگرهای از دست رفته وارد میدان شدند.

روز شنبه ۱۷ آبان‌ماه معاملات دلار در بازار غیررسمی با نرخ ۲۵ هزار و ۷۵۰ تومان آغاز شد و در آخرین معاملات فردایی روز شنبه هم دلار در قیمت ۲۳ هزار و ۸۰۰ تومان خریداری شد. معاملات روز یکشنبه هم تا پایان ساعت کار رسمی صرافی‌ها دلار در کانال ۲۴ هزار تومان میان خریداران و فروشندگان ارز مبادله ‌شد، اما با شروع به کار معاملات شبانه بازار، تلاش جدی برای غلبه بر روند کاهشی بازار آغاز و در همان انتهای شب یکشنبه، دلار با قیمت ۲۶ هزار و ۴۰۰ تومان معامله شد.

تا میانه روز معاملاتی سه‌شنبه غلبه داشت و بازار پس از آن‌که در ساعات ابتدایی کانال ۲۸ هزار تومانی را برای دلار تجربه کرد، مجدد به سمت تعدیل قیمت حرکت کرد. صرافی‌های بانکی نیز از روز دوشنبه در واکنش به اتفاق های بازار باردیگر خرید ارز را آغاز کردند و روز سه‌شنبه هم در این صرافی‌ها، قیمت خرید و فروش دلار دو هزار و ۳۰۰ تومان بیشتر از روز دوشنبه و در قیمت ۲۷ هزار و ۱۰۰ تومان ارائه شد.

بنابراین قیمت دلار در بازار آزاد با حرکت به سمت قیمت صرافی‌های بانکی مسیر نزولی آرامی را پی گرفت. تا جایی که در روز پایانی(کاری) هفته جدال فعالان بازارغیررسمی برای قیمت دلار در مرز ۲۷ هزار تومان صورت گرفت و در این بازار برای جلوگیری از ریزش قیمت از این کانال به کانال پایین‌تر مقاومت وجود داشت. این در حالی بود که در صرافی‌های بانکی قیمت فروش دلار در روز پنجشنبه ۲۶ هزار و ۸۵۰ تومان ثبت شد.

نبرد دلالان و بانک مرکزی

توقف معاملات از سوی دلالان در اولین روز بازگشت قیمت ها یعنی دوشنبه ، شرایط را کمی تغییر داد. برخی حاضر بودند دلار را به قیمت بالاتر بخرند، با افزایش تعداد مشتریان دلار به قیمت بالاتر از نرخ اعلامی صرافی‌ها کم کم تقاضا برای خرید دلار از صرافی‌ها و فروش در بازار آزاد افزایش یافت. نکته اینجاست که فاصله هزار تومانی دلار در صرافی و بازار آزاد می‌تواند سودی دو میلیون تومانی را برای خریدار دو هزار دلار به همراه آورد به این ترتیب بازارساز با هدف از بین بردن این سود، نسبت به افزایش قیمت دلار اقدام کرد. خالی فروشان حالا فضا را مهیا دیدند تا با معاملاتی صوری دست به خرید و فروش های کاغذی بزنند و در سایت‌ها و کانال‌های تلگرامی قیمت اعلام کنند. این چنین بود که سرمایه گذاران پا پس کشیدند و روند عرضه ارزهای خانگی به بازار متوقف شد .

نکته اینجاست که خوش بینانه‌ترین تخمین‌ها حکایت از آن دارد که حداقل بین ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار ارز در خانه های ایرانی جا خوش کرده اند و عرضه این میزان ارز برای کشور در شرایط حساس تحریمی می تواند راهگشا باشد.

توقف عرضه ارز از یک سو و شایعه ممانعت بانک مرکزی از کاهش قیمت‌ها از سوی دیگر زمینه را برای نوسان دلار در سقف کانال ۲۶ هزار تومان و کف کانال ۲۷ هزار تومان فراهم کرد . حالا با درخواست تازه بانک مرکزی مبنی بر برخورد قانونی با شایعه‌سازان و همچنین اعلام عرضه گسترده ارز در بازار نیما انتظار می رود دامنه نوسان در هفته پیش رو کاهش یابد. هر چند کمی ساده‌انگارانه است که خالی فروشان و دلالان را در این نبرد تنها تصور کنیم. برخی معتقدند منتفعان از دلار گران و تداوم تحریم پشت این جبهه جا خوش کرده‌اند. باید دید در نبرد دلالان و شایعه سازان با بانک مرکزی ، پیروز میدان چه کسی خواهد بود؟