«کاروان شهید» متعلق به ناظری است یا لطفی؟

خبرگزاری ایسنا: مازیار شاهی ـ آهنگساز، نوازنده و مدرس تار و سه‌تار ـ در یادداشتی به حاشیه های تصنیف «کاروان شهید» که شهرام ناظری اخیرا عنوان کرده سازنده ملودی این اثر او بوده است و نه محمدرضا لطفی، پرداخت.

در یادداشت مازیار شاهی آمده است:

«هنرمند پیشکسوت و ارجمند، استاد شهرام ناظری، به تازگی‌ مدعی شده‌اند ملودی اثرِ ماندگارِ «کاروان شهید» ساخته‌ ایشان است و استاد محمدرضا لطفی (موسیقیدان) صرفاً مقدمه‌اش را ساخته‌اند.

چند موضوع قابل تأمل است:

۱. در تمام سال‌هایی که استاد لطفی زنده بودند و امکانِ پاسخ‌دادن به این ادعا را داشتند، استاد ناظری سکوت اختیار کردند و چند سال پس‌ از درگذشت استاد لطفی، به خاطر آوردند ایشان ملودی را ساخته‌اند. در حالی‌که در زمانِ حیاتِ استاد لطفی این اثر به گونه‌های مختلف، بارها اجرا و پخش شد. چه زمانی که چاووش هشت با صدای خودِ ایشان منتشر و نام لطفی به عنوان آهنگساز اثر ذکر شد؛ چه سال ۸۷ که گروه بانوان شیدا با صدای شاه‌محمدی اجرایش کردند و نام لطفی به عنوان آهنگساز این اثر در بروشور کنسرت و همچنین فیلم منتشرشده ذکر شد. چه در تمام سال‌هایی که صداوسیما این اثر را پخش کرد و نام لطفی را به عنوان آهنگساز و ناظری را به عنوان خواننده نوشت. در تمام این سال‌ها، استاد ناظری چنین ادعایی را مطرح نکردند.

۲. ملودی این اثر، مطابقت کامل با شیوه‌ ملودی‌پردازی محمدرضا لطفی دارد. به عنوان مثال، مقایسه کنید اوج این اثر را با اوجِ تصنیفِ «ای پدر» ساخته‌ی محمدرضا لطفی.

۳. شاعر اثر جناب ذکایی در خاطراتشان محمدرضا لطفی را سازنده ملودی می‌دانند.‌

۴. استاد هوشنگ ابتهاج به عنوان شخصی که از ایشان به عنوان شاهد نام برده شده، از این موضوع که آقای ناظری ملودی را ساخته‌اند اظهار بی‌اطلاعی کردند.‌

۵. اعضای گروه شیدا که اثر را نواخته‌اند، چنین ادعایی را تأیید نمی‌کنند.

۶. موزیسین‌های هم‌دوره چنین ادعایی را قویاً رد می‌کنند؛ به عنوان مثال، جناب ارسلان کامکار می‌گویند: اصلاً چنین چیزی صحت ندارد. آهنگِ «کاروان شهید» کاملاً متعلق به محمدرضا لطفی است.

۷. آقای ناظری در میانِ ملودی‌هایی که ساخته‌اند، هیچ اثری شبیه به این به لحاظِ فرم ملودی‌پردازی ندارند.

۸. آقای لطفی جدای از مصاحبه‌های مختلف که راجع به این اثر داشته‌اند، بارها برای اعضای گروه‌شان، از جمله بنده، احساسش هنگامِ ساختن این ملودی را بازگو کرده بود.

مازیار شاهی

آذر ۱۳۹۹»

تصنیف «کاروان شهید» یکی از آثار ماندگار موسیقی ایران است که در سال ۱۳۵۹ بر اساس شعری از محمد ذکائی توسط شهرام ناظری خوانده شد. سالهاست که از محمدرضا لطفی به عنوان آهنگساز این تصنیف نام برده شده است.