امضای ظریف از کل دولت آمریکا معتبرتر است

روزنامه همشهری با سعید خطیب‌زاده، دیپلمات ارشد وزارت امور خارجه گفتگو کرده است.

اگر قرار باشد توصیه‌ای به تیم بایدن داشته باشید، چه توصیه‌ای است؟

یک نکته را بگویم، ما باید نگاهمان به داخل باشد. ما هیچ‌وقت نباید نگاه به بیرون داشته باشیم. این را از سر سال‌ها حضور در سیاست خارجی عرض می‌کنم؛ باید در داخل دنبال راه‌حل‌ها باشیم. هیچ وقت نگاه صرف به خارج تامین‌کننده منافع بلندمدت ملت ایران نخواهد بود. این درس تاریخی است که بدانیم این نگاه راه پیروزی ماست. اما اگر بخواهم کلاه سخنگویی را بردارم و به‌عنوان یک فرد آشنا به سیاست خارجی نکته‌ای به آنها بگویم، این است که باید از گذشته درس گرفت. معمولا کسانی که وارد کاخ‌سفید می‌شوند شاگردان خوبی نیستند و درس‌هایی که باید از شکست‌ها بگیرند را نمی‌گیرند. امیدوارم این بار مسیر خود را به‌صورت واقعی اصلاح کنند. خطا‌های زیادی در حق ملت ایران داشته‌اند.

ترور سپهبد شهیدسلیمانی و تروریسم اقتصادی را داشتند، اما با همه این کارها و عبور از خطوط قرمز ایران به اهداف خود نرسیدند. امیدوارم درس بگیرند و بدانند جز با زبان احترام نسبت به ملت ایران نمی‌توانند قدم بردارند. ما نشان داده‌ایم که زور بر ایران کارگر نیست و مکتب ما تسلیم را برنمی‌تابد. اینها شعار نیست، بلکه در عمل در حوزه‌های مختلف تحریم‌ها را به شکست کشاندیم. امروز ما در حوزه صادرات نفت و استارت‌آپ‌ها موفق هستیم. وزیر خارجه فعلی آمریکا شرمی نداشت بگوید اگر مردم ایران می‌خواهند غذا برای خوردن داشته باشند باید تسلیم شوند و او این را گفت. یک ملت را تهدید به گرسنگی دادن کرد، اما به همت بخش خصوصی و جوانان ایران، این تحریم‌ها در ابعاد مختلف به شکست انجامیده. البته فشار بر دولت و ملت بوده و منابع تحت فشار است، اما نه در حوزه هسته‌ای، نه موشکی، نه توسعه و نه اهداف اقتصادی به اهداف خود نرسیده‌اند.

البته این بدان معنا نیست که چون آنها باخته‌اند، الزاما ما در همه ابعاد برنده بوده‌ایم. بالاخره این دنیا عمل و عکس‌العمل است. امیدواریم به مسیر احترام به ملت ایران برگردند. برجام نشان داد امضای وزیر خارجه ایران قوی‌تر از کل دولت آمریکاست. امضای وزیر خارجه ایران با شفافیت و دقت اجرا شد و بارها آژانس گزارش داد که ایران به تعهدات خود عمل کرده است، اما در طول این دوران و حتی دوران اوباما دیدید آنها تعهدات خود را اجرا نکردند و این درس بزرگی برای همه است که ایران سخت مذاکره می‌کند، اما به آنچه تعهد می‌کند، عمیقا پایبند است.

صحبت‌هایی بود که بعد از پیروزی بایدن از طرف برخی کشورهای منطقه پیام‌هایی رد و بدل شده و شایعاتی که آقای عراقچی پیام‌هایی منتقل کرده است.

شما اهل رسانه هستید و می‌دانید در بازار بی‌خبری، خبرسازی مرسوم است؛ به‌ویژه وقتی که دست افراد خالی است. نه، واقعا صددرصد کذب است. اساسا دولت جدید مستقر نشده که بخواهیم به کسی پیام بدهیم یا از کسی پیام بگیریم. ما هرچه بخواهیم بگوییم را علنا می‌گوییم. هم من گفته‌ام، هم وزیر امور خارجه و هم رئیس‌جمهور. بدون لکنت و با شفافیت و بدون پرده‌پوشی هم گفته‌ایم. ما نه پیامی گرفته‌ایم و نه پیامی داده‌ایم. در حوزه برجام کمیسیون مشترک هست و نظراتمان را آنجا می‌گوییم. در حوزه‌های دیگر هم مواضع خود را اعلام کرده‌ایم.

درباره قرارداد بلندمدت با چین آخرین خبری که دارید، چیست و آیا قبل از پایان دولت فعلی به سرانجام می‌رسد؟

اساسا آنچه بین ایران و چین در حال گفت‌وگوست یک نقشه راه است و یک قرارداد نیست. یک سند جامع 25ساله است و این بدان معناست که به این دولت و آن دولت محدود نیست. اتفاقا این نقشه راه به‌عنوان سند 25ساله دیده شده که به مسائل روزمره و امروز و فردا ارتباط پیدا نکند. بنابراین بیش از اینکه اهمیت داشته باشد امروز امضا می‌شود یا فردا به توافق می‌رسیم این مهم است که این توافق به‌درستی با جزئیات بررسی شود. دولت از زمانی که رئیس‌جمهور چین به ایران سفر کرد، این سند را در دستور کار گذاشت. این نقشه راه، همکاری ایران و چین را به مشارکت راهبردی ارتقا می‌دهد و در محور شرق هم ضروری است و هم شدنی.