شرکای همایون شجریان در درخشش‌های ۱۸ساله

خراسان: آلبوم جدید همایون شجریان، با آهنگ‌سازی فردین خلعتبری، با شروع مرحله پیش‌تولید وارد فاز تازه‌ای شد. این مهم‌ترین خبر حوزه موسیقی، طی دو روز گذشته بوده‌است. طبق اعلام فردین خلعتبری، موضوع تولید این پروژه از سال گذشته و براساس گفت‌وگو و هم‌فکری‌های انجام‌شده با همایون شجریان برای ارائه یک اثر جدید و متمایز، به مرحله پیش‌تولید رسیده و او امیدوار است که این آلبوم تا مرداد ۱۴۰۰ منتشر شود.

ضمن این‌که یک مجموعه از بخش خصوصی، به عنوان حامی‌‌مالی، در این پروژه حضور دارد. همایون شجریان ۴۵ ساله تاکنون آلبوم‌های متعددی را با همکاری آهنگ‌سازان مختلف، راهی بازار موسیقی کرده و اغلب در ارائه آثار خود موفق بوده است. به بهانه انتشار خبر تولید آلبوم جدید این خواننده، به جزئیات همکاری او با آهنگ‌سازان و کیفیت آثار تولیدشده آن‌ها، طی سال‌های فعالیت همایون شجریان پرداخته‌ایم.

فردین خلعتبری

آلبوم «امشب کنار غزل‌های من بخواب»، عنوان آلبوم همایون شجریان با آهنگ‌سازی فردین خلعتبری است. تمامی اشعار این آلبوم از آثار زنده‌یاد افشین یداللهی است که یکی از بهترین ترانه‌سرایان معاصر کشورمان و خالق اشعاری سحرانگیز بود. این آلبوم، متولد همان سال‌هایی‌ است که همایون به سمت کسب تجربه‌های نو در ژانرهای دیگر موسیقی قدم برداشت.

فضایی که فردین خلعتبری در این آلبوم خلق کرده، به یک فضای مینیمال در موسیقی شبیه است. این آهنگ‌ساز، خالق موسیقی سریال «شب دهم» و «مدار صفر درجه» بوده و آلبوم ماندگار «من عاشق چشمت شدم» علیرضا قربانی را نیز، آهنگ‌سازی کرده است. حال باید دید آلبوم جدید شجریان و خلعتبری که قرار است در مرداد ماه سال ۱۴۰۰ منتشر شود، در چه فضای موسیقایی شکل گرفته است.

محمد جواد ضرابیان

همایون شجریان از میانه دهه 80 کنسرت‌های مستقل خود را به روی صحنه برد. آهنگ‌سازی اولین آلبوم مستقل همایون شجریان، به نام «نسیم وصل»، در سال 82 به عهده محمدجواد ضرابیان بود. او یک‌سال بعد، آهنگ‌سازی آلبوم «شوق دوست» و سه‌سال بعد، آهنگ‌سازی آلبوم «با ستاره‌ها» همایون را برعهده گرفت. همایون، در این سال‌ها، به طور همزمان با گروهی که شامل استادان برجسته موسیقی و آواز سنتی ایرانی، یعنی محمدرضا شجریان، حسین علیزاده و کیهان کلهر بود، به روی صحنه می‌رفت. این همنشینی مزید بر علت شد تا هر سه آلبوم یادشده، رنگ و بوی موسیقی و آواز اصیل ایرانی داشته باشد.

سعید فرج پوری

آلبوم «ای جان جان بی من مرو» و «خورشید آرزو»، دو آلبوم همایون شجریان با آهنگ‌سازی سعید فرج‌پوری است. این آثار در دستگاه ماهور و با نوازندگی گروه دستان که همایون اثر مشترک دیگری نیز با این گروه دارد، متولد شد. آلبوم «ای جان جان بی من مرو»، بافت منسجمی دارد، در چارچوب موسیقی ایرانی شکل گرفته است و ریتم و ملودی متنوعی را در قطعات باکلام و بدون‌کلام آن می‌توان یافت. یکی از نکات برجسته این آلبوم، تناسب بین ساز و آواز و گردش ملودی‌هاست و البته نمی‌توان از کنار صدا و توانایی حنجره همایون در اجرای آواز و تصانیف این دو آلبوم به راحتی عبور کرد.

گروه عبدالقادر مراغه‌ای

آلبوم «شوق‌نامه» با صدای همایون شجریان و آهنگ‌سازی گروه عبدالقادر مراغه‌ای، به سرپرستی محمدرضا درویشی را می‌توان پرچمدار آثار سنتی همایون دانست. این آلبوم، شامل بازخوانی 22 تصنیف‌ منسوب به عبدالقادر مراغه‌ای، شاعر، آهنگ‌ساز، موسیقی‌دان و نظریه‌پرداز دوران تیموری است که ساخت آن چند سال به طول انجامید. میکس آثار این آلبوم، به عهده استاد محمدرضا شجریان بود و او از این اثر، به عنوان آلبومی یاد کرد که در آن، عبدالقادر مراغه‌ای از صدای خواننده به عنوان ساز استفاده می‌کند. البته او بارها همایون را به خاطر توانایی‌اش در اجرای تصانیف این آلبوم، ستایش کرد.

پورناظری‌ها

اولین همکاری همایون شجریان با پورناظری‌ها، از آلبوم «نه فرشته‌ام نه شیطان» با آهنگ‌سازی تهمورس پورناظری در دهه 90 آغاز شد. نقطه‌ای که برخی از آن به نقطه تجربه‌های نو در سبک‌های دیگر و برخی، نقطه آغاز فراموشی نسبت به آواز و موسیقی اصیل ایرانی تعبیر می‌کنند؛ هرچند آلبوم «نه فرشته‌ام نه شیطان» نیز، با آلبوم‌های هم‌سبک خود در آن دوره فاصله بسیار زیادی داشت و با استقبال خوبی هم مواجه شد.

همایون شجریان بعد از این آلبوم، همکاری خود را با سهراب پورناظری، به عنوان آهنگ‌ساز شروع و آلبوم‌های «آرایش غلیظ»، «خداوندان اسرار»، «رگ خواب»، «کنسرت نمایش سی» و «ایران من» را ارائه کرد. همایون در این آلبوم‌ها نیز تجربه‌های نو و موفقیت‌های زیادی را به دست آورد، هر چند او در این دوره که جزو سال‌های اوج پختگی صدایش محسوب می‌شد، می‌توانست در آواز اصیل ایرانی به شکل دیگری بدرخشد و توقعی را که برخی از او به واسطه حنجره توانا و تسلط به ردیف‌های آوازی داشتند، برآورده کند.