راه مقابله با باکتری‌های مقاوم برابر آنتی‌بیوتیک

برترین‌ها: پژوهشگران به‌تازگی ترکیباتی را یافته‌اند که می‌توانند باکتری‌های بیماری‌زای مقاوم در برابر دارو را بکشند و هم‌زمان با ایجاد واکنش ایمنی سریع در بدن، از مقاوم شدن باکتری‌ها در برابر این دارو پیشگیری کنند.

دکتر فرخ دوتی‌والا، سرپرست این پژوهش در موسسهٔ ویستار دانشگاه پنسیلوانیا در این باره گفت: «استراتژی خلاقانه ما دومنظور داشت. می‌خواستیم مولکول‌هایی تولید کنیم که عفونت‌های صعب‌العلاج را درمان کنند و همچنین واکنش ایمنی بدن میزبان را افزایش دهند.»

آنتی‌بیوتیک‌ها معمولا، برای کشتن باکتری‌ بیماری‌زا عناصر اساسی آن را نظیر ترکیب اسید نوکلئیک و پروتئین، غشای سلولی و مجاری سوخت‌وساز هدف می‌گیرند.

در این شیوهٔ تازه پژوهشگران بر روی یک مجرای سوخت‌وساز مشترک میان بسیاری از باکتری‌های بیماری‌زا تمرکز کردند که در انسان موجود نیست و همین امر سبب می‌شود که برای ساخت آنتی‌بیوتیک تازه ایده‌آل باشد.

آنان آنزیم خاص آی‌اس‌پی‌اچ را که سازندهٔ این مجراست در نظر گرفتند، آنزیمی که با ایجاد اختلال در مجرا، آن را مسدود می‌کند و باکتری را می‌کشد. از آنجا که این آنزیم در باکتری‌ها فراوان است، رویکرد تازه می‌تواند برای مقابله با بسیاری از باکتری‌های بیماری‌زا مؤثر باشد.

پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا در مرحلهٔ بعد، از مدل‌سازی رایانه‌ای بهره بردند تا بتوانند از میان میلیون‌ها ترکیب شیمیایی موجود در بازار، آنهایی را که به خوبی بر این آنزیم تأثیر می‌گذارند شناسایی کنند تا آنها نقطه شروع ساخت دارویی تازه باشند.

بازدارنده‌‌های فعالیت آنزیمی، پیش از این نمی‌توانستند به دیوارهٔ سلولی باکتری نفوذ کنند بنابراین جوزف سالوینو، شیمی‌دان و دیگر همکار این پروژه تحقیقاتی به کمک این تیم آمد و موفق شد برای توقف فعالیت آنزیم آی‌اس‌پی‌اچ نوعی مولکول جدید تولید کند.

محققان نشان دادند که مولکول تازهٔ بازدارنده، در کشتن باکتری‌ها از بهترین آنتی‌بیوتیک‌های موجود قوی‌تر و دقیق‌تر عمل می‌کند. آنان همچنین ثابت کردند که کلیه ترکیبات به‌کار رفته در این مولکول تازه با بدن آدمی سازگار است.

این پژوهشگران ابراز امیدواری کرده‌اند که این رویکرد تازه در تولید دارو بتواند نقطهٔ عطفی در مبارزهٔ جهانی با مقاوم‌شدن میکروب‌ها در برابر دارو باشد.

سازمان جهانی بهداشت مقاوم‌شدن میکروب‌ها در برابر دارو را یکی از ۱۰ خطر بزرگ بهداشت و سلامت جهانی برشمرده است. مطابق برآورد این سازمان، عفونت‌های مقاوم در برابر انواع آنتی‌بیوتیک، تا سال ۲۰۵۰ ممکن است هر سال جان ۱۰ میلیون نفر را بگیرد و هزینه‌ای ۱۰۰ تریلیون دلاری بر اقتصاد جهان تحمیل کند.