طرح «شفافیت آرا» به صحن بازخواهد گشت؟!

شرق: یک عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی گفت: بعد از عدم تصویب این طرح ۵۰ نفر از نمایندگان درخواست بازگشت مجدد به صحن را طبق ماده ۱۳۰ داشتند و نسبت به این لایحه اعمال ماده ۱۳۰ صورت گرفته و مجدد به صحن باز خواهد گشت.

طرح شفافیت آرای نمایندگان مجلس که از مجلس دهم مطرح شد و اصولگرایان عدم تصویب آن در مجلس قبل را به اعضای فراکسیون امید ربط می‌دادند و بر اصلاح‌طلبان می‌تاختند، در مجلس یکدست اصولگرای یازدهم هم رأی نیاورد. رد کلیات طرح شفافیت نشان‌دهنده شعاری‌بودن عملکرد نمایندگان مدعی انقلابی‌گری بود و سبب انتقادات گسترده نه فقط بر تصمیم نمایندگان مجلس که سبب نقد رفتار اصولگرایانی شد که در زمان رد فوریت این طرح تند‌ترین حمله‌ها را نثار مجلس‌دهمی‌ها کردند و این روزها سکوت اختیار کرده‌اند.

هنگام رد فوریت این طرح در مجلس دهم فیلمی از پناهیان پخش شد که فریاد اعتراضش بلند شده بود اما در زمان رد کلیات این طرح در مجلس یازدهم به توییتی قناعت کرد. در حساب توییتر حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین علیرضا پناهیان آمده است: «مجلس با تأخیرش درباره طرح شفافیت و بدتر از آن با عدم تصویب شفافیت نشان داد از رشد سیاسی کافی برخوردار نیست و از انتظارات مردم انقلابی فاصله دارد.

چه کسانی در مجلس می‌خواهند به‌عنوان مجلس انقلابی لطمه بزنند؟ این با شهامت یک مجلس انقلابی سازگار نیست». رد طرح شفافیت د‌ر حالی رخ داد که رئیس مجلس شورای اسلامی بارها نظارت بر اجرای قانون را وظیفه مجلس شورای اسلامی دانست و گفته است: اولویت مجلس شورای اسلامی نظارت بر اجرا و پیگیری قوانینی است که وضع شده، به‌هرحال این اجرانشدن‌ها ریشه در این دارد‌ که یا قانون را بد نوشته‌ایم‌ یا در حوزه اجرا مشکلاتی دارد؛ به‌هرحال باید این معضلات حل‌وفصل شود. با توجه به این سخنان نمایندگان مجلس از نظارت بر عملکرد خود واهمه دارند و تاکنون تن به شفافیت نداده‌اند.

البته مخالفان طرح استدلال‌های خود را دارند و فریدون عباسی، نماینده کازرون در مجلس شورای اسلامی در پاسخ به پرسش‌های طلاب کازرونی مقیم قم گفت طرح شفافیت آرای نمایندگان را امضا کردم اما به آن رأی ندادم. او فزود: اینکه یکی به برجام رأی داده بود، بعد در حوزه انتخابیه او را کتک زدند، این چه شفافیت آرایی‌ است؟ آیا مردم ظرفیت شفافیت را دارند؟

غلامرضا نوری‌قزلجه، نماینده مردم بستان‌آباد در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به دلیل عدم رأی‌آوری طرح شفافیت آرا در قوه مقننه، گفت: طرح شفافیت آرای نمایندگان یک ظرف توخالی بود که اسم آن را شفافیت گذاشته بودند و در‌ واقع هیچ چیزی در طرح وجود نداشت.

وی با بیان اینکه طرح شفافیت آرای نمایندگان دارای ۹ ماده بود، افزود: از این ۹ ماده، دو تا سه ماده آن مربوط به شرح و انتشار مذاکرات جلسات علنی بود‌ که در‌حال‌حاضر جلسات علنی مستقیما از رادیو پخش می‌شود؛ بنابراین منتشر‌کردن آن بعد از یک ماه هیچ توجیحی ندارد، ماده دیگر مربوط به چاپ دستور جلسات بود که پیش‌از‌این هم این اقدام انجام می‌شد.

نماینده مردم بستان‌آباد در همین راستا ادامه داد: تنها نکته جدید طرح شفافیت آرای نمایندگان این بود که آرای وکلای ملت (موافق، مخالف، ممتنع) در رابطه با طرح‌ها و لوایح اعلام شود که این ماده نیز با توجه به تبصره‌ای که برای آن گذاشته‌اند (در صورت تشخیص هیئت‌رئیسه) خنثی شده است. نوری با بیان اینکه این طرح محتوایی ندارد و بیشتر نمایشی است، تأکید کرد: در ‌واقع نمی‌شود به یک کلمه به نام شفافیت رأی داد که هیچ چیزی در آن نیست ‌و باید به این طرح به‌عنوان رد تکلیف مستحبی درجه چندم نگاه کرد.

سخنگوی فراکسیون مستقلان مجلس‌ اضافه کرد: افرادی که قدرت لابی‌گری بالایی دارند، برخی از صاحبان حرف، صاحبان کسب‌و‌کارها و تشکل‌ها که منسجم هستند و می‌توانند حرف خود را برسانند و نماینده را تعقیب کنند که به فلان طرح چرا رأی داد یا مثلا نظر ما راجع فلان طرح این بود؛ این گروه‌ها از شفافیت آرا برد می‌کنند اما روستاییان و اقشار ضعیفی که فراوانی دستشان نیست که نماینده را پیامک‌باران کنند، جلوی مجلس تجمع کنند‌ یا لابی کنند، حق و حقوقشان ضایع می‌شود؛

یعنی حق همیشه به سمت اکثریت می‌رود. نوری با بیان اینکه بنده با شفافیت موافق هستم، گفت: در دوران نمایندگی خود یک رأی مخفی‌ هم به طرح‌ها و لوایح ندادم یا در رابطه‌ با آنها ثبت‌نام کردم یا صحبت و‌ مصاحبه کرده‌ام؛ بنده در‌حال‌حاضر به نوعی با شفافیت مخالف هستم اما خودم از جمله شفاف‌ترین نمایندگان هستم‌ ولی شفافیت آرای نمایندگان خیلی هزینه دارد و اگر قانونی و رسمی شود و همه رأیشان را بگویند، خب شاید بعضی‌ها نتوانند هزینه‌هایش را بدهند.

البته هنوز هستند نمایندگانی که خواهان بررسی مجدد این طرح هستند اما آنها در اقلیت قرار دارند و باید دید در آینده چه خواهد شد. در همین زمینه دیروز، یک عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی درخصوص زمان بازگشت مجدد طرح «شفافیت آرای نمایندگان» به صحن و قرار‌گرفتن در دستور کار به ذکر «ان‌شاءالله» اکتفا کرد.

احمد امیرآبادی فراهانی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس، درباره سرنوشت طرح اصلاح موادی از آیین‌نامه داخلی مجلس که به طرح «شفافیت آرای نمایندگان» معروف شده است، گفت: بعد از عدم تصویب این طرح ۵۰ نفر از نمایندگان درخواست بازگشت مجدد به صحن را طبق ماده ۱۳۰ داشتند و نسبت به این لایحه اعمال ماده ۱۳۰ صورت گرفته و مجدد به صحن باز خواهد گشت. وی درباره زمان بازگشت مجدد این طرح به صحن و قرار‌گرفتن در دستورکار به ذکر «ان‌شاءالله» اکتفا کرد و توضیح دیگری نداد. نماینده قم در مجلس درباره نگرانی نمایندگان نسبت به بازتاب‌های شفافیت آرای نمایندگان، بیان کرد: من فکر می‌کنم شفافیت به قدری اهمیت دارد که هرگونه هزینه را برای آن بپردازیم، باز‌ هم به نفع ما خواهد بود و ضرر نمی‌کنیم.