تغذیه‌درمانی برای مدیریت کووید-۱۹

خبرآنلاین: بررسی‌ها نشان داده است بین تغذیه، سیستم ایمنی بدن و بیماری ناشی از ویروس کووید-۱۹ ارتباط مستقیمی وجود دارد. سیستم ایمنی بدن افرادی که رژیم غذایی متعادل و سالمی دارند، قوی‌ است و کمتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به بیماری‌ها و عفونت‌ها قرار می‌گیرند.

«از شروع اولین موارد ابتلا به ویروس کرونا، مردم جوامع دنیا با حقیقت جدیدی روبه‌رو شدند و آن زندگی در روزهایی است که هر لحظه ممکن است جانشان به خطر بیفتد. در این مدت افراد بسیاری به ویروس کرونا مبتلا شدند که علایم بیماری آنها از خفیف و بدون علایم تا شدید، متغیر بود. در بررسی‌های محققان مشخص شده، مواد غذایی و ترکیبات رژیمی روی سیستم ایمنی بدن و گیرنده‌های آنزیم ACE۲ (آنزیم ۲ مبدل آنژیوتانسین) اثر خوب گذاشته و برای درمان بیماران مبتلا به کووید-۱۹ و همین طور پیشگیری از آن مفید هستند. آنزیم ACE۲ به سطح بیرونی سلول‌های ریه‌ها، رگ‌های خونی، قلب، کلیه‌ها و روده متصل می‌شود و نقطه ورود برخی از انواع ویروس‌ها مانند کووید-۱۹ به سلول‌های بدن است.

محققان در بررسی‌های متعددی که از زمان شروع عالم‌گیری کووید-۱۹ انجام داده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند انواع پروتئین‌ها، اسیدهای چرب امگا۳، ویتامین‌های A و C، فیبر رژیمی، سلنیوم و مس ضد التهاب هستند و جلوی التهاب‌های بیماری‌زا را می‌گیرند. چربی‌های قطبی (چربی‌های آب‌دوست و چربی‌دوست) اثرات ضد ترومبوز دارند.

ترومبوز به وضعیتی گفته می‌شود که درون رگ‌های سالم، لخته خون ایجاد می‌شود و این لخته جلوی جریان خون را می‌گیرد. اگر این لخته شروع به حرکت کند، به آن آمبولی می‌گویند. سکته‌های مغزی، قلبی، ایسکمی حاد پا یا دست و ترومبوز شریان کبدی از جمله عوارضی است که این وضعیت از خود به‌ جا می‌گذارد.

ویتامین E، آهن و روی، عملکرد سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند و ویتامین‌های C، A و E و همین طور اسیدهای چرب امگا۳، اثرات آنتی‌اکسیدانی دارند.

از مصرف کربوهیدرات‌ها به علت این که شاخص گلیسمی بالایی دارند و موجب التهاب در بدن می‌شوند، باید تا حد امکان کاست.

مکمل‌های تقویتی هم برای حفظ سلامت بدن لازم هستند اما باید بدانید که با کمبود کدام یک از ویتامین و مواد معدنی ضروری در بدن مواجه هستید، زیرا مصرف مکمل‌ها بیش از نیاز بدن‌، خود منجر به بیماری می‌شود. با مصرف به‌ اندازه مواد مغذی می‌توان از بیماری‌های مزمن و همچنین بیماری‌های ناشی از سوء‌تغذیه یا کووید-۱۹ پیشگیری یا آنها را درمان کرد.

از طرفی چاقی و داشتن چربی بیش از حد در بدن و توده بسیار کم عضلانی، عوامل خطر برای بیماران مبتلا به کووید-۱۹ هستند.

ترکیبات زیست‌فعال طبیعی مانند رسوراترول، ایکوزاپنتانوییک‌اسید، دوکوزاهگزانوئیک‌اسید، کپسایسین و کورکومین که در گیاهان، غذاهای دریایی هستند، اثرات ضد التهابی دارند. رسوراترول، کورکومین و کپسایسین از انواع آنتی‌اکسیدان‌ها هستند که اولی در کشمش، بلوبری و انگور قرمز وجود دارد و دومی جزء فعال ادویه زردچوبه است. کپسایسین هم در ففل‌های تند سبز و قرمز، فراوان وجود دارد.

ایکوزاپنتانوییک‌اسید و دوکوزاهگزانوئیک‌اسید هم از اسیدهای چرب امگا۳ هستند و در روغن و مکمل‌های ماهی یافت می‌شوند.

همچنین با توجه به ارتباط مهم بین فلور روده و ایمنی بدن، پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها اثر محافظتی روی بدن دارند و می‌توانند ترکیبات خوب و امیدوارکننده‌ای برای تغذیه‌درمانی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ باشند.

بررسی‌ها نشان داده است که ویروس کرونا، بیشتر افرادی که از نظر غذایی دچار سوء‌تغذیه هستند، به‌ویژه افراد مسن را مبتلا می‌کند. افراد مسن به‌ دلیل مشکلاتی که در حس طعم غذا، سختی بلع، تحرک کم مجاری دستگاه گوارش دارند، بیش از گروه‌های سنی دیگر در معرض سوء‌تغذیه و در نتیجه ابتلا به کووید-۱۹ هستند.

در تغذیه‌درمانی بیماران مبتلا به کووید-۱۹، بیماران باید از رژیم غذایی سالم تبعیت کرده و مکمل‌های ویتامین D، E و فولات مصرف کنند. همچنین رژیم‌ غذایی سرشار از پروتئین و قند بسیار کم در هفته اول بیماری ضروری است. البته بیمارانی که به‌ شدت مریض هستند هفته‌ اول بیماری باید از غذاهای کم‌کالری مصرف کنند. اگر بیماری کرونای مبتلایان طولانی‌تر شد، باید رژیم غذایی‌شان از نظر کالری متعادل - نه خیلی کم و نه خیلی زیاد - باشد. برای این بیماران مصرف ریزمغذی‌ها انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی بسیار موثر است.

بنا به گفته محققان مصرف ترکیبات زیست‌فعال خاص در مدیریت بیماری کووید-۱۹ بسیار مهم است و روی سیستم ایمنی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ از هر گروه سنی، اثرات مفید و کارآمدی دارد. تغذیه‌درمانی در درمان موفق بیماران کووید-۱۹ بسیار ضروری است.

توصیه سازمان جهانی بهداشت

کارشناسان سازمان جهانی بهداشت می‌گویند، برای پیشگیری از ابتلا به بیماری کووید-۱۹ و البته درمان سریع‌تر بیماران مبتلا به این ویروس، باید موارد زیر را رعایت کنید:

۱. خوراکی‌های تازه و فرآوری‌نشده مصرف کنید

میوه، سبزیجات، حبوباتی مانند عدس و لوبیاها، آجیل و غلات کامل، گوشت، ماهی، تخم‌ مرغ و شیر از خوراکی‌هایی است که باید مصرف شوند. به‌ جای خوردن مواد قندی، چرب یا شور از سبزیجات و میوه استفاده کنید.

۲. در حد متعادل روغن و چربی مصرف کنید

از چربی‌های غیر اشباع‌ مانند چربی‌های موجود در ماهی، آووکادو، آجیل، زیتون، سویا، کانولا و آفتابگردان استفاده کنید. به‌ جای گوشت قرمز از گوشت‌های سفید مانند مرغ و ماهی مصرف کنید.

از مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده که حاوی چربی و نمک فراوان هستند، پرهیز کنید. از لبنیات کم‌چرب مصرف کنید. تا جایی‌ که می‌توانید از سرخ‌کردنی‌ها، پیتزاهای یخ‌زده، شیرینی‌ها و فست‌فودها دوری کنید.

درضمن مواد خوراکی را بیش از حد نپزید تا ویتامین‌های آن از بین نروند.

۳. نمک و شکر کمتر مصرف کنید

هنگام پخت‌وپز از چاشنی‌های سرشار از سدیم و نمک به مقدار کم استفاده کنید. از خوراکی‌هایی که حاوی مقدار فراوانی نمک و قند هستند، بپرهیزید.

از نوشیدنی‌های گازدار و بدون گاز، مانند انواع نوشابه‌ها و آب‌میوه‌ها و همچنین دوغ و ماست طعم‌دارشده که حاوی قند بسیار هستند اجتناب کنید.

به‌جای مصرف شیرینی، کیک و شکلات از میوه‌های تازه استفاده کنید.

۴. به‌ اندازه کافی آب بنوشید

آب مایه حیات است و مواد مغذی و ترکیبات درون خون را به سراسر بدن منتقل می‌کند، دمای بدن را تنظیم کرده و مواد زاید را از بدن بیرون می‌کند. درضمن این مایع حیاتی حرکت مفاصل را بهبود می‌بخشد.

بهتر است روزانه ۸ تا ۱۰ فنجان آب بنوشید. همچنین می‌توانید نوشیدنی‌های دیگر مانند آب سبزیجات، آب لیمو که در آب رقیق شده و شیرین نشده است و چای و قهوه مصرف کنید اما باید مراقب باشید که بیش از حد کافئین و آب‌میوه مصرف نکنید.

بنابه گفته متخصصان بهداشت و سلامت با مصرف صحیح مواد مغذی می‌توان از ابتلا به بیماری کووید-۱۹ اجتناب و به درمان مبتلایان کمک بسیاری کرد.