درک ناقص رئیس مجلس از اقتصاد ایران

روزنامه «جهان‌صنعت» طی یادداشتی با عنوان درک ناقص رییس مجلس از اقتصاد در شماره امروز خود نوشت: آقای محمدباقر قالیباف حالا دیگر رییس یکی از قوای سه‌گانه اداره‌کننده کشور شده و از نظر سطح مسوولیت با قالیبافی که ۱۲ سال شهردار تهران بود و با آقای قالیبافی که در سپاه پاسداران فرمانده بود نیز تفاوت بنیادین دارد. محمدباقر قالیباف رییس مجلس ایران با کسی که کاندیدای ریاست‌جمهوری بود یا هنوز هست نیز تفاوت اساسی دارد.

حالا شهروندان ایرانی انتظار دارند رییس مجلس قانونگذاری به هر چه در هر حوزه‌ای از سیاست داخلی، سیاست خارجی یا اقتصاد می‌گوید خوب فکر کند و بداند که سخنان او با دقت از سوی مردم و نخبگان رصد می‌شود و بر اساس همین گفته‌ها درباره او داوری خواهند کرد.

واقعیت این است که سخنان و داوری‌های رییس مجلس ایران درباره تحولات اقتصادی و نیز خواست‌های او از اقتصادگردانان، از کمیسیون‌های مجلس و از مدیران دولت در بخش اقتصاد نشان می‌دهد درک او از چگونگی کارکرد متغیر‌های اقتصادی و اقتصادگردانان ناقص و با غلظت سیاسی بسیار بالا و بر همان روالی است که شاید پیش از این در حوزه فعالیت‌های نظامی داشته است به این معنا که ایشان تصور می‌کنند اگر به عنوان رییس مجلس امروز بگوید قیمت شیر یا ماست از سطح توانایی و قدرت خرید شهروندان بالاتر است و باید کاهش یابد فردا همین خواسته او اتفاق می‌افتد و باید بیفتد. اما واقعیت این نیست. اقتصاد پدیده‌ای گیج‌کننده و در عین سادگی بسیار پیچیده است. اگر امروز به کارخانه‌های شیر دستور دهید از فردا قیمت فروش را کاهش دهند به شما می‌گویند به دامداران دستور دهید قیمت شیرخام را کاهش دهند تا ما نیز این کار را با لحاظ کردن سایر معادلات و ملاحظات در دستور کار قرار دهیم. حالا شما می‌روید به دامداران می‌گویید باید قیمت شیرخام را کاهش دهید، آن‌ها می‌گویند شما به فروشندگان علوفه دستور دهید قیمت علوفه را کاهش دهند تا ما نیز این کار را انجام دهیم.

تولید‌کنندگان نهاده‌های دامی و علوفه نیز می‌گویند دلار را ارزان کنید و تحریم‌ها را بردارید تا با قیمت کمتری واردات و تولید داشته باشیم. شما حالا به دارندگان ارز دستور می‌دهید ارز خود را در بازار ارزان‌تر عرضه کنند و آن‌ها می‌گویند وقتی در بازار قیمت ارز‌ها تفاوت معنادار با قیمت دستوری دارد چرا باید ارزهای‌مان را ارزان بفروشیم و حالا به دولت می‌رسید که کاری کند تا دلار ارزان شود و…

ریاست مجلس قانونگذاری نابردبار است و می‌خواهد کار‌ها زود و تند انجام شود و به همین دلیل می‌گوید حرف زدن فایده ندارد و باید عمل کرد. اقتصاد، اما این‌گونه نیست که با دستور دادن و زود و تند و با همه نیرو دستور دادن، زود و تند واکنش نشان دهد. ایران البته هرگز نتوانسته است نیروی مادی سازمان‌یافته‌ای مثل حزب کمونیست شوروی فراهم کند که از الف تا ی، همه چیز را کنترل کند و در آخر هم تسلیم شود و این تجربه را برای بشریت یادگار بگذارد که با زور نمی‌توان اقتصاد را وادار کرد مطابق میل ما عمل کند. رییس مجلس باید بردبار باشد و به دانش اقتصاد احترام بگذارد و یادش باشد در دولت‌های احمدی‌نژاد با آن همه درآمد ارزی باز هم دلار نافرمانی کرد و در یک دوره کوتاه سه برابر شد.