چهره‌های انتخاباتی با پشتوانه‌ انقلابی

شرق: یک ماه دیگر، ثبت‌نام برای سیزدهمین دوره ریاست‌جمهوری در وزارت کشور آغاز خواهد شد و مانند دوره‌های گذشته شخصیت‌های سیاسی سرشناس و معروف تا چهره‌های معمولی بخت خود را برای رسیدن به صندلی ریاست دولت در میدات پاستور آماده می‌کنند.

در میان این افراد هستند، کسانی که به‌واسطه رابطه نسبی با بزرگان انقلاب و سیاست‌مداران از چهره‌های سرشناس محسوب می‌شوند و این پتانسیل را دارند (یا در خود می‌بینند) که راه پدران خود را بروند و مسئولیتی را بپذیرند. در این گزارش به سه خانواده که از بزرگان و بنیان‌گذاران انقلاب اسلامی بودند، پرداخته شده که فرزندان آنان از جمله افرادی هستند که در دنیای سیاست دستی بر آتش دارند و نامشان برای حضور در کوران انتخابات ریاست‌جمهوری شنیده می‌شود.

در این میان باید یادی کرد از مرحومه اعظم طالقانی، دختر مرحوم آیت‌الله طالقانی که اولین زنی بود که در سال 76 نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شد و با وجود عدم احراز صلاحیت توسط شورای نگهبان و با وجود بیماری هر‌سال برای این پست ثبت‌نام کرد تا بحث «رجل سیاسی» را زنده نگه دارد. اعظم طالقانی در سال 98 درگذشت و امسال جای او در محل نام‌نویسی در وزارت کشور خالی است.

‌امام خمینی(ره)

درحال‌حاضر در میان خانواده بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، سیدحسن خمینی نوه امام، سیاسی‌ترین شخصیت محسوب می‌شود. او که در آستانه 50‌سالگی قرار دارد، فرزند مرحوم سیداحمد خمینی است و تولیت مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره) و حرم ایشان را بعد از پدر بر عهده دارد. سیدحسن مانند پدر در هیچ گروه و حزبی قرار نگرفته و تقریبا هیچ فعالیت اجرائی نیز نداشته اما همیشه از حامیان اصلاحات بوده و از دولت حسن روحانی نیز حمایت کرده است. او البته در سال 94 برای شرکت در انتخابات مجلس خبرگان رهبری ثبت‌نام کرد اما چون در امتحان اجتهاد شرکت نکرد، صلاحیتش از سوی شورای خبرگان احراز نشد.

برخی جریانات سیاسی سیدحسن خمینی را یکی از گزینه‌های اصلاح‌طلبان برای انتخابات می‌دانند، اما خودش هیچ‌گاه دراین‌باره به‌صورت شفاف حرفی نزده است. در آخرین موضع‌گیری‌ها، در میانه تعطیلات عید، جواد امام، دبیر کل مجمع ایثارگران، در گفت‌وگو با ایسنا گفت ما دو گزینه حداکثری داشتیم که سیدمحمد خاتمی پیشنهاد ما برای حضور در انتخابات را نپذیرفت و سیدحسن خمینی هم تاکنون امتناع دارد که وارد این عرصه شود. خودش نیز پیش از عید در گفت‌وگویی تلویحا گفته بود تمایلی به کاندیداتوری ندارد و به این مسئله فکر نکرده‌ است.

بااین‌حال سیدحسن خمینی، در سخنرانی‌هایی اخیر خود درباره شرکت مردم در انتخابات ریاست‌جمهوری بسیار می‌گوید. او چند روز پیش در حسینیه جماران گفته بود: «هیچ چیزی برای کشور واجب‌تر از یک انتخابات پرشور و شامل نیست که شرط اولش این است که بساط تنگ‌نظری حذف برداشته شود».

‌آیت‌الله مطهری

شهید آیت‌الله مرتضی مطهری، از یاران نزدیک امام خمینی بود که بعد از انقلاب به ریاست شورای انقلاب منصوب شد، اما سه ماه بعد از پیروزی انقلاب در شب 11 اردیبهشت سال 58 به دست گروه فرقان ترور شد و به شهادت رسید. در میان فرزندان او، علی در میان مردم شناخته‌شده‌تر و البته سیاسی‌تر است. دکتر علی مطهری فلسفه خوانده، 64ساله است و مسئولیت نشر و تألیفات پدر را بر عهده دارد.

او در مجالس هشتم، نهم و دهم نماینده مردم تهران در پارلمان بود و در مجلس دهم به نایب‌رئیسی مجلس نیز رسید. مطهری طراح اصلی سؤال از محمود احمدی‌نژاد در مجلس نیز بود. او برای مجلس یازدهم نیز ثبت‌نام کرد اما رد صلاحیت شد. خواستگاه سیاسی علی مطهری اصولگرایی است اما برخی مواضعش درباره حصر و اعتراضات سال 88، او را به اصلاح‌طلبان نزدیک کرده است تا جایی که در انتخابات چهار سال پیش مجلس در فهرست «ائتلاف فراگیر اصلاح‌طلبان: گام دوم» معروف به «لیست امید» قرار گرفت و به‌عنوان نفر دوم تهران به پارلمان راه یافت.

علی مطهری، در هفتم اسفند سال گذشته رسما اعلام کرد برای انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد خواهد شد. او در یک نشست خبری اعلام کرد خود را برای اداره کشور اصلح می‌دانم و معتقدم برای ترغیب مردم به مشارکت هرکس این توانایی را در خود ببیند، باید برنامه خود را ارائه دهد. مطهری درباره اینکه احتمال دارد مانند انتخابات مجلس عدم احراز صلاحیت شود و آیا برای آن با شورای نگهبان رایزنی کرده، گفت که هیچ تلاشی برای رایزنی نکرده و دلیلی برای رد صلاحیت خود نمی‌بیند.

هرچند اصلاح‌طلبان مواضع سیاسی مطهری را تأیید می‌کنند، بااین‌حال مواضع اجتماعی و فرهنگی او با سلیقه هواداران اصلاح‌طلبی جور نیست. مطهری هفته گذشته در شبکه اجتماعی «کلاب‌هاوس» سخنانی گفت که بیشتر به درد رأی‌نیاوردن می‌خورد تا رئیس‌جمهورشدن. او گفته بود: «من حجاب را انتخاب نمی‌بینم و به آزادی در آن اعتقاد ندارم. من نیمه‌عریان‌بودن را آزادی انسانی نمی‌دانم و آن را آزادی حیوانی و غریزی تلقی می‌کنم».

البته این را هم گفته بود که با بسیاری از سخت‌گیری‌ها و برخوردهای که با افراد بی‌حجاب می‌شود، مخالفم. بااین‌حال سخنان مطهری بازتاب زیادی پیدا کرد و او چندی بعد در گفت‌وگویی از اینکه تنها قسمتی از حرف‌هایش پخش شده، گلایه کرد و گفت جای تأسف دارد که از یک نشست دوساعت و ۴۵دقیقه‌ای فقط پنج دقیقه از یک بحث را منتشر می‌کنند. مطهری گفت من اصول و مبانی ثابتی برای خودم دارم و این مبانی را از شهید مطهری گرفتم. او همچنین پیشنهاد داد هم اصلاح‌طلبان در برخی مسائل فرهنگی باید اصولی‌تر فکر کنند و هم اصولگرایان در جریان آزادی بیان باید اصولی‌تر فکر کنند.

‌آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی

برای سلایق مختلف سیاسی کشور، بی‌شک شناخته‌شده‌ترین شخصیت در تمام 40 سال بعد از پیروزی انقلاب، مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی است. عضویت در شورای انقلاب اسلامی، جانشین فرمانده کل قوا در جنگ ایران و عراق، ریاست مجلس، ریاست‌جمهوری، ریاست بر مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس مجلس خبرگان رهبری از او شخصیتی بی‌مانند در تاریخ انقلاب ساخته است.

همه فرزندان مرحوم هاشمی‌رفسنجانی که در سال 95 درگذشت، در میان مردم شناخته‌شده هستند؛ فاطمه، محسن، فائزه، مهدی و یاسر. در میان آنان فائزه و محسن اهل سیاست هستند و احتمالا برای انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام خواهند کرد.

فائزه دختر کوچک آیت‌الله، 59 سال دارد و به‌عنوان نفر دوم تهران در مجلس پنجم حضور داشت. گرایش سیاسی او اصلاح‌طلبی است و در اواخر سال 95 به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام به شش ماه حبس تعزیری محکوم شد و به زندان رفت. پیش از شروع سال جدید خبرآنلاین نوشت که فائزه هاشمی‌رفسنجانی اعلام کرده در انتخابات ریاست‌جمهوری کاندیدا خواهد شد.

او گفته بود: «ازآنجایی‌که من سابقه‌ زندان، پرونده و حکم دارم، قطعا ردصلاحیت می‌شوم. وقتی برای تدریس در دانشگاه با صدتا دانشجو تحملم نکردند، معلوم است وضعیتم در شورای نگهبان و به‌عنوان کاندیدای ریاست‌جمهوری به چه شکل است؛ اما ازآنجایی‌که اعتقادم به ثبت‌نام زنان در انتخابات است، اگر لازم باشد این کار را به‌صورت نمادین انجام خواهم داد، فقط برای ثبت‌نام و نه ادامه‌ ماجرا چون با شرایط فعلی بنای ورود به انتخابات حتی برای رأی‌دادن را ندارم».

این احتمال وجود دارد که پسر بزرگ آیت‌الله یعنی محسن هاشمی نیز برای انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کند. محسن 60 سال دارد و هم‌اکنون رئیس شورای شهر تهران است. او رئیس دفتر رئیس‌جمهور و رئیس دفتر بازرسی ویژه نهاد ریاست‌جمهوری در زمان ریاست‌جمهوری پدر بود و 13 سال نیز مدیرعامل مترو تهران بود و چند باری تا شهردار تهران شدن نیز پیش رفت. محسن هاشمی، عضو حزب کارگزاران سازندگی است و یکی از گزینه‌های احتمالی این حزب برای کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری محسوب می‌شود. او برای شرکت در انتخابات دوره ششم شورای شهر ثبت‌نام نکرد و گفته امیدوار است برای کاندیداتوری ریاست‌جمهوری گول نخورد.

در میان بستگان مرحوم آیت‌الله هاشمی، محمد هاشمی برادر او نیز از مردان سیاست محسوب می‌شود که در دهه 60 ریاست سازمان صداوسیما را بر عهده داشت و مدتی نیز عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. او چهار سال پیش در غیاب آیت‌الله برای انتخابات ریاست‌جمهوری سال 96 ثبت‌نام کرد، اما صلاحیتش احراز نشد. محمد هاشمی دلیل ثبت‌نام خود را توصیه مرحوم برادر و تصمیم جمعی خانواده هاشمی عنوان کرده بود.