تصویر خیره‌کننده هابل از یک ستاره ناپایدار

دیجیاتو: امروز سی و یکمین سالگرد آغاز به کار «تلسکوپ فضایی هابل» است و محققان برای جشن گرفتن این اتفاق تصویر یکی از مشهورترین ستاره‌های کهکشان را به ثبت رسانده‌اند.

«AG Carinae» یکی از درخشان‌ترین ستاره‌های کهکشان راه شیری است که معادل ۱ میلیون خورشید نور ساطع می‌کند، ولی چون بین زمین و این ستاره ۲۰ هزار سال نوری فاصله و حجم عظیمی از گردوغبار وجود دارد، با چشم غیرمسلح به سختی می‌توان آن را مشاهده کرد.

این ستاره با تلسکوپ‌هایی مثل هابل به خوبی پیداست و مطالعه‌ آن نه تنها تصاویر جذابی در اختیار ما می‌گذارد، بلکه نشان می‌دهد که یک ستاره می‌تواند تا چه اندازه بزرگ شود. این تصویر از اطلاعات موجود در نور مرئی و طول موج‌های فرابنفش استفاده می‌کند، چون بررسی طول موج‌های فرابنفش به دانشمندان اجازه می‌دهد ساختارهای غباری پیرامون این ستاره را با جزئیات بیشتری ببینند.

از آن‌جایی که AG Carinae نور فوق‌العاده زیادی دارد، پس سوخت زیادی مصرف می‌کند و نسبتا ناپایدار است. پژوهشگران هابل می‌گویند این ستاره مستعد تکانه شدیدی است که اندازه‌اش را به بیش از حد معمول می‌رساند و لایه‌هایی از گاز را به فضا می‌فرستد. این فوران‌ها می‌توانند حجم عظیمی از ماده، تا ۱۰ برابر جرم خورشید را به بیرون پرتاب کنند. وقتی ۱۰ هزار سال پیش یکی از این تکانه‌ها به وجود آمد، پوسته‌ زیبایی از غبار و گاز شکل گرفت که ظاهر متمایز این ستاره را ایجاد کرد.

تصویری قدیمی‌تر از AG Carinae

ستاره‌هایی شبیه AG Carinae حداقل در مقیاس ستاره‌ای چندان دوام نمی‌آورند و عمرشان فقط چند میلیون سال است، چون به سرعت سوخت خود را مصرف می‌کنند و در جوانی از بین می‌روند. فاز تکانه‌ای این ستاره‌های پرنور با نام «متغیر آبی درخشان» شناخته می‌شود و مطالعه‌ آن‌ها شانس مشاهده ستاره‌ها در شرایط عجیب و حداکثری را به وجود می‌آورد.

«کرستین وایس»، کارشناس متغیرهای آبی درخشان در دانشگاه «رور» واقع در «بوخوم» آلمان در بیانیه‌ هابل گفته: «مطالعه‌ این نوع ستارگان را دوست دارم چون از ناپایداری آن‌ها شگفت‌زده می‌شوم. این ستاره‌ها رفتار عجیب و غریبی دارند.»