مجوز واکسن چین؛ باقی‌ماندن ابهام در اثربخشی

همشهری: با اینکه سازمان بهداشت جهانی به تازگی مجوز استفاده اضطراری برای واکسن چینی سینوفارم را صادر کرده، اما افزایش موارد ابتلا در یک منطقه اثربخشی آن را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است

سازمان بهداشت جهانی(WHO) روز جمعه برای استفاده اضطراری واکسن کووید-۱۹سینوفارم چین مجوز صادر کرد تا نقش پکن در تلقیح جهانی واکسن پررنگ‌تر شود، اما همزمان تعداد موارد ابتلا به ویروس کرونا در جزیره سیشل که به‌عنوان صدرنشین جدول واکسیناسیون جهانی بیش از ۶۰درصد جمعیت خود را با این واکسن، تلقیح کرده است، ایمنی و اثربخشی آن را زیرسؤال برده است.

سینوفارم یکی از 2واکسن اصلی علیه ویروس کرونا ساخت کشور چین است که تاکنون و پیش از دریافت مجوز از سوی سازمان بهداشت جهانی نیز به صدها میلیون نفر در چین و برخی کشورهای دنیا ازجمله ایران تزریق شده است. این نخستین واکسنی است که توسط یک کشور غیرغربی تهیه شده و از حمایت سازمان بهداشت جهانی برخوردار می‌شود و همچنین نخستین‌بار است که این سازمان برای یک بیماری عفونی، واکسن چینی را برای موارد اضطراری تأیید می‌کند. به این ترتیب سینوفارم با قرار گرفتن در برنامه کوواکس می‌تواند در دسترس کشورهای درحال توسعه‌ای قرار بگیرد که دسترسی آسانی به واکسن‌های ساخته شده ندارند.

تدروس غبرسیوس، مدیرکل سازمان بهداشت جهانی در جلسه‌ای توجیهی درباره سینوفارم گفت: تأیید این واکسن، لیست واکسن‌های کووید-19را که کوواکس می‌تواند خریداری کند، گسترش می‌دهد و به کشورها اطمینان می‌دهد تصویب قانونی خود را تسریع، واکسن را وارد و استفاده کنند.

در بیانیه رسمی سازمان بهداشت درباره واکسن سینوفارم آمده است: کیفیت، ایمنی، اثربخشی و قابلیت دسترسی واکسن سینوفارم مطابق با الزامات استاندارد WHO است و این امر به قدرت بیشتر چین در مبارزه جهانی با بیماری همه‌گیر کووید-19 کمک می‌کند. ذخیره‌سازی‌ آسان سینوفارم را برای نقل و انتقال در کشورهایی که امکانات ذخیره‌سازی‌ مناسبی ندارند، تبدیل به یک واکسن ایده‌آل می‌کند.

ابهام اثربخشی سینوفارم در سیشل

جزیره سیشل که با واکسیناسیون بیش از 60درصد از جمعیتش علیه کرونا در صدر جدول واکسیناسیون جهانی ایستاده است، اخیرا با افزایش موارد ابتلا، محدودیت‌های کرونایی را دوباره اعمال کرده است. به گزارش مقامات بهداشت سیشل، از تعداد هزار مبتلا که طی 3روز رقم خورده است، یک‌سوم موارد فعال مربوط به افرادی است که 2دوز واکسن زده‌اند و بقیه یا یک دوز داشتند یا واکسینه نشده بودند.

پگی ویدوت، وزیر بهداشت این کشور روز سه‌شنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: باوجود تمام تلاش‌های استثنایی که ما انجام می‌دهیم، هم‌اکنون وضعیت کووید-19در کشور ما نگران‌کننده شده است. بیش از چهار پنجم موارد فعال در میان اهالی بومی سیشل و بقیه مربوط به افراد خارجی است. سیشل که بیشتر درآمدش به گردشگری متکی است، از‌ ماه ژانویه واکسیناسیون جمعیت خود را با استفاده از دوزهای واکسن سینوفارم ساخت چین اهدایی از سوی امارات متحده عربی آغاز کرد.

تا اواسط آوریل حدود 60درصد از دوزهای واکسن تزریق شده در سیشل، سینوفارم و بقیه دوزها از واکسن کوویشیلد، نسخه‌ای از آسترازنکا که تحت مجوز در هند ساخته شده است، تزریق شد. آزمایش‌های انجام شده در چین و امارات متحده عربی اثر واکسن سینوفارم را به‌ترتیب 79و 86درصد اعلام کرده است.

دانیل لوسی، پروفسور بالینی پزشکی دانشکده پزشکی دارتموث گیزل، در یک پست وبلاگ نوشت: از هزار نفر فرد مبتلا در کشور، فقط زیر دو سوم واکسینه نشده‌اند یا فقط یک دوز داشته‌اند و بقیه 2دوز دریافت کرده بودند؛ درحالی‌که داده‌های مربوط به تعیین توالی ژنتیک در‌ ماه آوریل هنوز در دسترس نیست، نوع B.1.351 ویروس جهش‌یافته که نخستین‌بار اواخر سال گذشته در آفریقای جنوبی شناسایی شد، در ‌ماه فوریه در سیشل یافت شد. طبق یک مطالعه، واکسن آسترازنکای هندی در برابر این نوع کمتر مؤثر بوده و آفریقای جنوبی نیز به همین دلیل استفاده از آن را متوقف کرده است.

به‌گفته لوسی، مقایسه بین سینوفارم و کوویشیلد و افراد مبتلای واکسینه‌نشده می‌تواند با استفاده از توالی ژنتیک و داده‌ها در مورد شدت عفونت آنها انجام شود. با توجه به استفاده گسترده بین‌المللی از این دو واکسن، نسبت به آنچه در سیشل اتفاق افتاده است پیامدهای جهانی قابل انتظار است.

با اینکه مقامات بهداشتی سیشل جزئیات کمی راجع به آنچه می‌تواند در پشت افزایش عفونت وجود داشته باشد بیان کردند، اما به‌نظر می‌رسد نادیده‌گرفتن اقدامات احتیاطی نسبت به قبل و همچنین برگزاری جشن‌هایی مانند عید پاک در افزایش موارد روزانه ابتلا به کرونا بی‌تأثیر نباشد.