اصلاح بودجه در حد رو شدن ۱۰۰۰تومانی و اسکوتر!

ایسنا: درخواست برای ارائه نظر و راهکار برای فرایند اصلاح بودجه ریزی در کشور در مناظره انتخاباتی امروز با حضور نامزدهای ریاست جمهوری با پاسخ قانع کننده ای همراه نبود.

امروز (۱۵ خردادماه)، اولین مناظره اقتصادی با حضور هفت نامزد ریاست جمهوری برگزار شد.

جای یکی از مهمترین و شاید مهمترین موضوع مالی دولت یعنی «بودجه» در این مناظره در حد یک سوال از یک کاندیدا بود و در جای دیگر کاندیدای دیگری هم در اظهاراتش اشاره ای به آن داشت ولی آنچه که مطرح شد هم اصلا در حد توضیح یا حتی اظهار نظر در مورد بودجه و وضعیت آن نبود؛ چه برسد به بیان راهکار و جریان بودجه ریزی فعلی یا اصلاحات آن در دولت جدید.

سوال در مورد بودجه طبق قرعه کشی صورت گرفته به محسن رضایی رسید و از او در مورد اصلاح ساختار بودجه ریزی و کسری بودجه سوال شد ولی وی در پاسخ، نظر مشخصی راجع به بودجه کشور یا راهکار آن نداشت و به هشت سال پیش برگشت که مشخص نبود چه ربطی به جریان بودجه ریزی و اصلاح آن دارد.

این کاندیدای ریاست جمهوری یک ۱۰۰۰ تومانی از جیب خود خارج کرد و رو به مردم گفت که «۸ سال پیش در همین مکان در برابر آن کلید بی خاصیت، من یک هزار تومانی را به شما نشان دادم و گفتم اگر این روند ادامه پیدا کند پول ملی ما سقوط پیدا می کند.»

وی با طرح این پرسش که چرا چنین شده است؟ گفت که «باید به این پرسش پاسخ داد که چرا مردم نان قرضی می گیرند. رابطه دولت با اقتصاد و رابطه اقتصاد با مردم تنظیم نشده است و دولت دست در جیب مردم می کند. در بانک مرکزی هم به همت اقای همتی و دوستانشان روندی را پیش بردند که دست در جیب مردم می کنند.»

تا اینجا که پاسخی برای اصلاح بودجه وجود نداشت و وی در مابقی اظهارات خود به انتقاد از روند تامین کسری بودجه توسط دولت اکتفا و این جملات را مطرح کرد که « نرخ ارز را پایین آوردند، پول ها را بدون حساب و کتاب در بورس تشویق کردند و بعد که تامین مالی کردند مردم را در زمین و زمان نگه داشتند.»

تا اینجا هم حرف از اصلاح بودجه و راهکار این کاندیدا برای اصلاح ساختار بودجه در دولتش وجود نداشت و تشبیهات جالبی مطرح شد که بازهم دلیل آن برای بودجه در ابهام قرار داشت.
رضایی گفت که «مگر زندگی مردم باید از زندگی دولت جدا باشد؟ چرا باید قطار انقلاب روز به روز کوچک شده باشد و قطار انقلاب به یک اسکوتر تبدیل شده باشد.»

مانند برخی سوالات دیگر که از سوی سایر کاندیداها فقط به بیان نقد بسنده شده بود و پاسخ روشنی در مورد جریان مربوطه یا راهکار اصلاحی آن نداشتند و بی پاسخ ماند، این کاندیدا هم نگفت که برای ساختار اصلاح بودجه که خود از عوامل وضعیت اقتصادی موجود مطرح می شود چه برنامه ای دارد.

در این بین همتی، دیگر کاندید ریاست جمهوری در بخشی از مناظره که از وی در مورد قیمت گذاری سوال شده بود اشاره ای هم به وضعیت کسری بودجه داشت و گفت که «بخشی از مشکلات ما مربوط به ساختار بودجه است که هرروز بر آن می‌دمند و هزینه‌ها را بالا می‌برند و این می‌آید در بانک مرکزی تبدیل به پایه پولی و نقدینگی می‌شود.»

البته همتی هم حرفی از راهکارهایش برای اصلاح ساختار بودجه نزد.

درست است که زمان تعیین شده برای پاسخ به سوالات در حد تشریح برنامه یک کاندیدا در مورد موضوع مطرح شده نبود ولی پاسخ های مطرح شده حتی در حد اشاره به جریان اصلاح بودجه کشور هم نبود.

در برخی اظهارات، اشاره ای هم به نحوه تامین مالی دولت شد ولی هیچ یک کامل یا واضح و با بیان ابعاد آن نبود.

به عنوان مثال زاکانی دیگر کاندیدای ریاست جمهوری، عبور از اقتصاد نفتی را در گرو جهش تولید و استفاده از سایر منابع مانند مالیات و به ویژه افزایش مالیات مشاغل دانست ولی وی هم نحوه این اقدام را مشخص نکرد.

این در حالی است که بودجه ایران سال ها و به ویژه در چند سال اخیر و با تشدید تحریم ها و کاهش منابع نفتی تحت تاثیر قرار گرفته و اغلب از همان ابتدای سال به کسری می خورد و دولت به دنبال اصلاح بودجه یا تامین محلی برای جبران کسری می رود.

در چند سال اخیر اهمیت اصلاح ساختار بودجه بیش از گذشته مطرح بوده و مقام معظم رهبری به طور ویژه بر این موضوع تاکید داشتند ولی با وجود اقداماتی که دولت یا مجلس می گویند در این رابطه انجام داده اند ، هنوز بودجه ایران از جنبه ساختاری با مشکلات بسیاری مواجه است.