۳ پيشنهاد برای نجات درياچه چیتگر

خبرگزاری مهر: محمد حقانی با اشاره به اينكه بوی بد دریاچه خليج فارس به علت کمبود اکسیژن ناشی از عدم هوادهی و جریان آب در آن است گفت:دریاچه خلیج فارس به دلیل آب راکدی که هیچ منشا تغذیه‌ طبیعی و مصنوعی ندارد در آن جاری نیست و قاعدتا هر آب راکدی بالاخره روزی می‌گندد.

وي ادامه داد: متاسفانه برخی اوقات طرحی را بدون مطالعات جامع و کافی انجام می‌دهیم سپس بعد از برخورد با مشکلات به فکر رفع آنها می‌افتیم که قاعدتا آنچنان که باید نتیجه بگیریم نمی‌گیریم و هزینه‌‌های زیادی را باید متحمل شویم.

رئیس کمیته محیط‌ زیست و خدمات شهری شورای شهر اضافه كرد: معمولا آب زمانی که در یک جا جمع می‌شود میکرو ارگانیسم‌ها در آن جمع می‌شوند و در بستر آب راکد جلبک‌ها روی آن به وجود می‌آیند، اما در برکه و دریاچه‌های طبیعی، اکوسیستم به تعادل می‌رسد و در چنین تعادل و تعاملی همه موجودات زنده با هم به‌وجود می‌آیند و در کنار هم قرار دارند و حالت گندیدگی به وجود نمی‌آید و در غیر این صورت جلبک‌ها به تدریج جمع شده و پس از مدتی تجزیه شده و گاز بدبوی SH۲ را تولید می‌کنند که منجر به بوی بد اطراف دریاچه شده‌ است.

وي با بيان اينكه با نشست رسوبات و گرد و غبار در کف دریاچه در آینده معضلات و مشکلات دیگری نیز علاوه بر وضع موجود به وجود خواهد آمد، گفت: رفع و رجوع مشكلات آينده به مراتب سخت‌تر خواهد بود.راه‌های متفاوتی توسط کارشناسان محیط‌زیست برای رفع این مشکلات اکولوژیکی مطرح می‌شود كه وارد کردن نوعی از ماهی‌ها مثل ماهی کپور یا ماهی کامبوزیا به داخل دریاچه برای برطرف کردن و مبارزه با بوی بد و کنترل پشه‌های دریاچه، چراکه این‌گونه ماهی‌ها در مقابل کمبود اکسیژن مقاومت زیادی دارند و بهترین راه‌حل برای از بین بردن میکروارگانیسم‌های کاهنده اکسیژن در محیط دریاچه هستند ،يكي از اين راهكارها است .

حقاني با بيان اينكه این‌ گونه ماهی‌ها از لاروهای داخل آب و پشه تغذیه می‌کنند، ادامه داد: در دنیا این ماهی‌ها وسیله‌ای هستند جهت مبارزه با پشه مالاریا و وارد کردن آنها بهترین راه‌حل و کنترل جمعیت حشرات و پشه در دریاچه است و کار ماهی‌ کپور بر هم زدن بستر محیط‌های آبی است، برای جلوگیری از تجمع رسوبات در کف دریاچه و تلاطم و هوادهی در آب و در واقع یک نوع تهویه و تصفیه‌ای صورت می‌گیرد و کار مفیدی است. به هرحال کارشناسان استفاده از گونه‌های مختلف ماهی را پیشنهاد داده‌اند و چنین کاری را راه‌حل علمی و مقدور دانسته‌اند اما از آنجا که آب راکد است زنده ماندن خود ماهی را پس از مدتی به دلیل کمبود اکسیژن کافی مورد تردید قرار داده‌اند و اعتقاد دارند کاربرد لازم را ندارد.

حقاني با بيان اينكه دومین راه‌حل برای تامین اکسیژن دریاچه استفاده از موتورجت‌ها و فواره‌ در داخل دریاچه پیشنهاد شده است، افزود: البته اینگونه روشها هزینه‌های میلیاردی دارد و مانند بسیاری از طرحهای بدون مطالعه باید معادل هزینه‌ خود پروژه مجددا برای جبران نقایص هزینه شود.

رئیس کمیته محیط‌ زیست و خدمات شهری شورای شهر با بيان اينكه کاشت نی و ایجاد نیزار در دریاچه برای ایجاد تهویه و جذب پشه‌هاست که توسط برخی کارشناسان مطرح و پیشنهاد شده است، گفت: متاسفانه به دلیل بستر مصنوعی، بتنی و پلاستیکی کف دریاچه‌ امکان‌پذیر نیست اما می‌توان با ایجاد بستر گلی در کف از نیزار استفاده کرد که تبدیل بستر موجود به بستر گلی منجر به نشست آب در لایه‌های زیرین و ایجاد خطرات احتمالی برای ساختمان‌های اطراف می‌شود و این به لحاظ نفوذ زمانی آب است که کسری آب را نیز به دنبال دارد و وزارت نیرو که از ابتدا با احداث این دریاچه به دلیل نداشتن آب مورد نیاز مخالف بود در حال حاضر نیز توان تامین این حقآبه را ندارد.

از طرف دیگر به دلیل هدف نهایی از ایجاد این دریاچه که یک کاربرد تفریحی است با کاشت نیزار در آن بخشی از فضای آن گرفته می‌شود و در طولانی‌مدت نیزارهای کاشته‌شده گسترش یافته و تمام فضای دریاچه را می‌گیرد و این با اهداف اصلی که ایجاد یک دریاچه تفریحی است منافات دارد. هرچند در کنترل حشرات و پشه در داخل نیزارها بسیار تاثیرگذار است.

وي با تاكيد بر اينكه براي بهبود وضعیت فعلی باید قبلا فکر می‌شد و بعد طرح را به اجرا می‌گذاشتند، اظهارداشت: استفاده از جریان آب در بالادست و خروجی و استفاده مجدد آن در قسمتهای پایین‌دست تا با گردش و جریان آب از راکد شدن و گندیدگی آب جلوگیری کرد. ضمنا نباید اجازه داد فاضلاب‌های آلوده به هرشکل و ترتیبی وارد جریان گردش آب در دریاچه بشود.

استفاده از فواره و... در حد زیبایی منظر نیز موثر است و تاحدی به غنی‌سازی اکسیژن داخل آب دریاچه کمک می‌کند. باید مراقب نظافت آب دریاچه و جلوگیری از آلودگی دریاچه به هر شکل و ترتیبی بوده و نظافت آن مدنظر قرار گیرد. و شاید مجموعه‌ای از پیشنهادات (غیر از کف‌شکنی و کاشت نیزار) با نظر جمع کارشناسان محیط‌ زیست کشور که تعداد آنها کم نیستند راه چاره‌ برای نجات دریاچه خلیج‌فارس در غرب شهرمان باشد.