بررسی تولید فصل سوم «زیرخاکی»

خبرگزاری صبا: نشست رسانه‌ای سریال تلویزیونی «زیرخاکی ۲» به کارگردانی و نویسندگی جلیل سامان و تهیه‌کنندگی رضا نصیری‌نیا با حضور تهیه‌کننده و کارگردان برگزار شد.

نشست رسانه‌ای سریال تلویزیونی «زیرخاکی ۲» به کارگردانی و نویسندگی جلیل سامان و تهیه‌کنندگی رضا نصیری‌نیا بعدازظهر امروز ۲ تیرماه ۱۴۰۰ با حضور تهیه‌کننده و کارگردان و اهالی رسانه برگزار شد.

در ابتدای این نشست رضا نصیری‌نیا تهیه‌کننده سریال بدون مقدمه‌ای به سراغ پاسخ به سوالات خبرنگاران حاضر در نشست رفت.

وی در پاسخ به این سوال که «زیرخاکی ۳» ساخته می‌شود یا نه گفت: بصورت غیررسمی عنوان شده بود که من در جلسه‌ای که با سیمافیلم داشتم پیشنهاد ساخت «زیرخاکی ۳» برای پخش در ماه رمضان سال آینده داده شد و من نیز از مدیران سیمافیلم زمانی را برای بررسی این پیشنهاد و سختی‌های تولید خواستم که قرار شد تا پایان تیرماه اعلام کنیم که این سریال فصل سوم خواهد داشت و به رمضان می‌رسد یا خیر.

جلیل سامان نیز در ادامه صحبت‌های نصیری‌نیا گفت: ما به مخاطبان خود متعهدیم و نظر من نیز با تهیه‌کننده کار متفاوت نیست. اما به این دلیل که از قبل صحبتی نشده بود در حال بررسی هستیم. نکته‌ای که برای من مهم است این مساله است که باید قصه از کیفیت بالایی برخوردار باشد تا تولید را شروع کنم.

تهیه‌کننده سریال «زیرخاکی ۲» در پاسخ به این سوال که چرا دیگر سریال‌های جدی خود مثل «نفس» را مانند «زیرخاکی» ادامه نمی‌دهد، گفت: سازمان علاقه‌ای به ادامه این سریال نداشت. ما مشتاق بودیم اما در آن زمان شرایط مناسب مهیا نشد و قصور از ما نبوده است.

سامان گفت: البته شاید سازمان الان مشتاق باشد اما ممکن است دیگر دیر باشد. بازخوردی که من درباره «نفس» گرفتم بازخوردی نبود که باید درباره یک سریال جدی که دارای بزنگاه‌های مهم است، باشد، به همین دلیل به سمت کار کمدی رفتم.

وی ادامه داد: علت رفتن به سمت کار کمدی این است که مردم در این زمان نیاز به فضایی دارند که کمی از مشکلات خود فارغ شوند. به ویژه در این روزهای کرونایی دلیل ما ایجاد اوقاتی کمی خوش بود.

کارگردان «زیرخاکی» درباره اینکه چرا منافقین را پخمه و بی‌عرضه نشان دادید، گفت: لحنی که برای این کار انتخاب کردیم لحنی کمیک بود و ما تصمیم گرفتیم آن بخش از منافقینی را به تصویر بکشیم که در واقعیت نیز افرادی بی‌عرضه و پخمه بوده‌اند.

وی درباره تحول فریبرز باغ بیشه گفت: تحول فریبرز دست کشیدن از پیدا کردن گنج و شروع یک زندگی عادی است و اگر این شخصیت به سمتی برود که یک فرد انقلابی شود از اصل این شخصیت دور می‌شود.

سامان درباره تکرار بازی و کاراکتر فریبرز باغ بیشه با بازی پژمان جمشیدی و تغییر در شخصیت این کاراکتر گفت: شاید در بعضی از سکانس‌ها تکرار، تکیه کلام‌ها و اکت‌های تکراری زیاد بود که در مونتاژ بعضی‌ها را حذف کردیم، اما در ضبط پی در پی یک سریال ممکن است این اتفاق رخ دهد و گروه «زیرخاکی» نیز تلاش خود را برای پرهیز از این تکرار انجام داد. بخشی از این مساله نیز سلیقه‌ای است و اگر ادامه‌ای در کار باشد سعی ما راضی کردن مخاطب است.

حرف سیاسی زدن در زمان حال کار سختی است

کارگردان «زیرخاکی» درباره اینکه اگر فصل سوم این کار ساخته شود به زمان حال می‌رسند یا خیر گفت: حرف سیاسی زدن در زمان حال کار سختی است، چراکه تمامی مسئولان در حال حاضر هستند، اما در دهه ۶۰ می‌شود حرفی که می‌خواهی بزنی. در دهه ۶۰ موقعیت جالب بسیاری وجود دارد که می‌توان به آن پرداخت و شاید موقعیت‌هایی را که زمان حال برای ما ایجاد می‌کند، نتوان ساخت و فضای آن مهیا نباشد. هدف ما از ساخت یک قصه در دهه ۶۰ به این دلیل است که راهی برای آینده باشد، همچنین صمیمیتی که در آن روزگار بود، کمی برای مردم تداعی‌کننده خاطرات باشد.

نصیری‌نیا درباره اینکه بازیگران گذشته به آن بازمی‌گردند یا خیر گفت: یکی از مسائلی که مهم است برنامه بازیگران اصلی این سریال است، چراکه سریال با این بازیگران شکل گرفته است. هادی حجازی‌فر نیز اگر شرایط حضور در فصل سوم را داشته باشد، قطعا استقبال می‌کنیم.

تهیه‌کننده درباره اینکه قصه فصل دوم سریال «زیرخاکی» ناتمام مانده است، گفت: از ابتدا قرار بود قصه به همین شکل باشد و فیلمنامه ابتدا و انتهای مشخصی داشت. البته از ابتدا بنا به ساخت فصل دوم این کار نبود با اینکه ما قسمت خارج از کشور این سریال را نتوانستیم به آنتن برسانیم.

سامان در ادامه صحبت تهیه‌کننده گفت: «زیرخاکی» مناسب‌ترین پایان را برای فصل دوم داشت. فکر می‌کنم برای ساخت یک سریال تلویزیونی در چند فصل باید تعهداتی وجود داشته باشد و تمایلاتی از سوی سازمان نشان داده شود تا جریان ساخت سریال در یک نظم مشخصی پیش برود. به دلیل اینکه این نظم وجود نداشت باعث شد بازیگری را در سریال نداشته باشیم.

وی افزود: در ابتدای فصل دو فریبرز باغ بیشه قرار بود پیش برادر خود فرهاد برود اما پس از ایجاد شرایط مناسب متوجه شدیم هادی حجازی‌فر را در سریال نداریم چراکه در پروژه دیگری بود و ما مجبور به تغییر فیلمنامه شدیم؛ البته خیلی هم اتفاق بدی نبود و ما با خانواده جدید و خانه و محل جدیدی آشنا شدیم و در نهایت سعی کردم از نبود فرهاد به نفع سریال استفاده کنم.

کارگردان این سریال درباره اینکه در تمامی سریال‌های خود به نفوذ منافقین و توده‌ای‌ها می‌پردازد گفت: فریبرز باغ بیشه و خانواده او یک خانواده معمولی هستند که می‌خواهند یک زندگی معمولی داشته باشند و هدف ما ساخت یک سریال با فضای سیاسی و تاریخی نبوده است و به این دلیل که در آن روزگار این مسائل وجود داشته، به شکل ناخودآگاه پای این خانواده نیز به این مسائل باز می‌شود و قصه نیز پتانسیل این را دارد که می‌تواند وارد هرگونه فضایی مانند جنگ، ترور، اسارت، منافقین و… شود.

سامان در پاسخ به این پرسش که از ساخت سریال‌هایی درباره منافقین نمی‌ترسید، گفت: ترس که خیر اما بازیگران زیادی بوده‌اند که به بازی در این شکل سریال‌ها علاقمند نباشند و یا خواسته آن‌ها حضور در سریال‌هایی با این موضوعات نبوده و بازی را نپذیرفته‌اند.

نصیری‌نیا درباره سختی‌های ساخت سریال گفت: به دلیل کرونا کار بسیار سخت جلو رفت، بودجه‌ای که در اختیار کار قرار داده بودند نیز به همین شکل بود و دلهره این بیماری در گروه «زیرخاکی» وجود داشت و به دلیل بیماری یکی دو نفر از بازیگران مجبور به تعطیلی چهار روزه کار شدیم. یکی از مسائلی که ساخت فصل سوم را سخت می‌کند این موضوع است که اگر این شرایط ادامه‌دار شود، چه اتفاقی رخ می‌دهد و هر لحظه ممکن است بازیگران و عوامل قرارداد جدیدی با پروژه‌های تازه‌ای ببندند.

سامان درباره اینکه با زمان پخش سریال موافق بودند یا خیر گفت: دوست داشتیم در زمان دیگری به پخش برسد اما به هر دلیل روی آنتن رفت.

علاقه‌ای ندارم که مردم برای تماشای فیلم من هزینه کنند

جلیل سامان درباره اینکه به شبکه نمایش خانگی می‌رود یا خیر گفت: علاقه‌ای ندارم که مردم برای تماشای فیلم من مبلغی را هزینه کنند و به همین دلیل به این عرصه ورود نمی‌کنم، مگر زمانی که بخواهیم قصه‌ای را روایت کنیم که روایت آن در صدا و سیما امکان‌پذیر نباشد، چراکه کار در فضای شبکه نمایش خانگی چه از نظر حجاب، مسائل مالی و حضور ستاره‌های بیشتر راحت‌تر از صدا و سیما است.

سامان درباره لهجه‌های انتخاب شده و بازخورد مخاطبان گفت: اگر لهجه‌ای را انتخاب کنی که با تمسخر آن شرایط طنزی را بوجود بیاوری بازخوردهای مثبتی دریافت نمی‌کنی اما گروه «زیرخاکی» لهجه را برای شیرین کردن قصه انتخاب کرده است و همین باعث شد که بازخوردها مثبت و برای مردم دلنشین باشد. ما لهجه‌های زیادی را مانند ترکی، ملایری، لری و… داشتیم تا نشان دهیم این سریال محدود به یک منطقه نیست و برای همه ایران است. باید به همه مناطق و گویش‌های این سرزمین پرداخته شود که این اتفاق به شرایط تولید برمی‌گردد.

نصیری‌نیا در ادامه صحبت‌های سامان گفت: یکی از مسائل بودجه است چراکه شما وقتی از تهران خارج می‌شوید مسائل کمی متفاوت پیش می‌رود و ساخت پروژه‌ای در خارج تهران این چالش را دارد که چگونه عوامل انتخاب شوند و حتی این عوامل در چه مکانی مستقر شوند و شرایط کرونا نیز مواجهه با این چالش‌ها را سخت‌تر می‌کند.

سامان درباره اینکه موضوعی در فصل جدید این سریال سفارشی بوده یا خیر گفت: درباره سریال «زیرخاکی» خلق تمامی موقعیت‌ها به عهده خود من بوده و هیچ بخشی از آن سفارش تلویزیون نبوده است. اگر در آینده نیز به دلیل علاقه مخاطب به من سفارشی برای فیلمنامه کار و ساخت آن شود به هیچ عنوان نمی‌پذیرم چراکه من به عنوان کارگردان فیلمنامه‌ای را جلوی دوربین می‌برم که ذهنم درگیر آن باشد و با قلبم به آن علاقمند باشم، کاری که دوست نداشته باشم را قطعا نمی‌سازم.

این کارگردان درباره طرح‌هایی که تا امروز داشته و به تولید نرسیده است، گفت: اگر بخواهم تعداد بگویم باید بگویم نصف سال‌های فعالیت من در شرایطی پیش رفت که بسیار طرح‌های نیمه کاره و ساخته نشده در کارنامه‌ام وجود دارد. برای مثال کاری به نام «پلیس جنوب» را شروع کردم که در نهایت با وجود اینکه مقابل دوربین هم رفته بود، اما نیمه کاره ماند و راش‌های آن را برای ضبط مصاحبه استفاده کردند. اولین کار طنزی که شروع کردم «تافته جدا بافته» بود که آن هم به نتیجه نرسید. پروژه «چمران» نیز بیش از دو سال زمان و انرژی از من گرفت و رها شد و فکر می‌کنم دیگر نمی‌توان آن را ادامه داد، چرا که در این لحظه افراد زیادی خود را به این شخصیت نزدیک می‌دانند و البته ممیزی‌هایی نیز در این میان وجود دارد. البته ممکن است خارج از تلویزیون شرایط ساخت آن وجود داشته باشد.

سامان درباره اینکه آیا سراغ کارهایی که به هر دلیلی ساخته نشدند، می‌رود یا خیر گفت: این را نمی‌دانم اما ممکن است زمانی که با این پروژه‌ها دوباره مواجه شوم علاقه‌ای دیگر به تولید آن‌ها نداشته باشم.

وی درباره تفاوت میان فریبرز باغ بیشه و پرویز پرستویی در فیلم «لیلی با من است» بیان کرد: من شباهتی را میان این دو شخصیت پیدا نمی‌کنم چراکه این دو بازیگر کاملا در فضاهای متفاوتی قرار داشتند.

این گزارش در طول برگزاری نشست تکمیل شد.