نوبلیست‌های هم نمی‌توانند در ایران کاری کنند

فرارو: گمانه زنی‌های مختلفی این روز‌ها در مورد کابینه اقتصادی دولت ابراهیم رئیسی مطرح می‌شود، در این بین بر اساس اخبار غیر رسمی فرهاد رهبر رئیس اسبق دانشگاه تهران و محمدرضا پور ابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس کلیدی نفرات در چینش اعضای اقتصادی دولت رئیسی هستند.

رهبر خود به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی سازمان برنامه و بودجه مطرح است و برای وزارت اقتصادی نیز احسان خاندوزی نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس از بیشترین شانس برخوردار است. هرچند که نام‌های زیادی در مورد کابینه احتمالی منتشر شده، اما بیشتر آن‌ها به نوعی خبرسازی رسانه‌ای است، حال باید دید در آینده چه اتفاقاتی در این زمینه رخ خواهد داد.

نویلیست‌های اقتصاد نیز با این وضعیت نمی‌توانند در ایران کاری انجام دهند!مرتضی افقه کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با فرارو با اشاره به اینکه برای تعیین ویژگی‌هایی برای اعضای اقتصادی کابینه دولت آینده باید چند نکته را در نظر گرفت، گفت: واقعیت اقتصادی امروز ایران را باید از منظر مورد بررسی قرار دارد، در وهله اول بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور ناشی از وضعیت سیاسی خارجی است و تا زمانی که ما سیاست خارجی با ثبات و متعادل با جهان نداشته باشیم طبعاً مشکلات اقتصادی پابرجا خواهد ماند و حتی اگر شما اقتصاددان‌هایی که نوبل اقتصاد را نیز دریافت کرده‌اند، بیاورید در شرایط امروز اقتصاد ایران کاری نمی‌توانند انجام دهند، بنابراین اگر می‌خواهیم در کوتاه مدت اقدامی انجام دهیم باید وضعیت سیاست خارجی را سر و سامان دهیم.

وی افزود: احیای برجام و رفع تحریم‌ها نیاز امروز اقتصاد ایران است و بدون حل این موضوع شک نکنید که وضعیت اقتصادی هیچ تغییری پیدا نخواهد کرد بنابراین تا زمانی که مذاکرات فرسایشی ادامه داشته باشد اقتصاد کشور همچنان متلاطم خواهد بود، این در حالیست که اگر در نهایت برجام به صورت مجددا احیا شود در داخل نیز باید تکلیف FATF مشخص شود، زیرا حتی با وجود تحریم‌ها در صورتی که ما در لیست سیاه fatf قرار داشته باشید، مبادلات بانکی نمی‌تواند انجام شود و طبعاً پول فروش نفت نیز به داخل کشور نمی‌آید بنابراین برجام و fatf مکمل یکدیگر هستند و باید هردو به نتیجه برسند.

افقه با اشاره به اینکه در وهله دوم اصلاحات عمیق ساختاری باید در دستور کار قرار گیرد، یادآورشد: فضای کلی اقتصاد کشور ضد تولید و توسعه است، در چنین فضایی صحبت از افراد زیاد نمی‌تواند محلی از اعراب داشته باشد، طی دهه‌های گذشته که دولت‌های مختلفی روی کار آمده‌اند وزرای زیادی بر مسند کار قرار داشتند، اما همواره به دلیل ضعف سیستمی که وجود داشته اگر فرد با کفایتی نیز در راس امور قرار گرفته به دلیل این وضعیت نتوانسته خروجی مناسبی از خود ارائه دهند.

این اقتصاددان اضافه کرد: به زعم بنده باید افراد کارآمد و شایسته‌ای بر مسند کار قرار بگیرند هرچند که در دوره‌های گذشته چنین اتفاقی رخ نداده و بعید است که در این دوره نیز شاهد اتفاقی خاصی باشیم. یک نکته دیگر این است که حتما نباید به طور مثال برای وزارت صنعت یک مهندس را عنوان وزیر انتخاب کرد، وزیر کارش برنامه‌ریزی و سیاستگذاری است و تمام وزرایی که طی این چند دوره در کسوت وزیر حضور داشتند، مهندس بودند، اما عملکرد وزارت صنعت را مشاهده می‌کنید که بسیار اسفناک بوده، بنابراین باید فرد انتخاب شده مدیر قوی باشد، اما متاسفانه سال‌های گذشته به هیچ عنوان به این نکته توجه نشده است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: باید تمام وزرای وزارتخانه‌های تولیدی با یکدیگر هماهنگ بوده و در یک چهارچوب کار کنند، تیم اقتصادی دولت تنها وزیر اقتصاد، رئیس سازمان برنامه و بودجه و رئیس بانک مرکزی محسوب نمی‌شود، بلکه وزرای صنعت، راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی، نیرو و نفت نیز جزء این تیم محسوب می‌شوند و این افراد همگی باید با یکدیگر هماهنگ باشند، در غیر اینصورت مشکلاتی که دولت فعلی در زمینه ناهماهنگی کابینه اقتصادی رخ داده در دولت آینده نیز تکرار خواهد شد.

وی با بیان اینکه وزیر امور خارجه نیز باید در هماهنگی با این تیم اقتصادی فعالیت کند، گفت: اینکه شعار تولید و افزایش صادرات سر داده می‌شود، باید زیرساخت‌های آن را نیز فراهم کنند، یکی از این مسائل اعزام رایزن‌های بازرگانی فعال به کشور‌های مختلف است، متاسفانه در حال حاضر عملاً در سفارتخانه‌های ایران در کشور‌های مختلف رایزن‏ بازرگانی و اقتصادی وجود ندارند.

این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه به نظر می‌رسد در نهایت برجام دوباره امضا خواهد شد، خاطرنشان کرد: احیای برجام برای ایران یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است و اگر ما می‌خواهیم در کوتاه مدت اقتصاد کشور نفس راحتی بکشد، چاره‌ای جزء احیای برجام وجود نخواهد داشت، بنابراین باید بتوانیم مشکلات خود در عرصه بین‌الملل را حل و فصل نماییم تا بتوانیم بر اساس آن روابط عادی اقتصادی با کشور‌های جهان برقرار کنیم.