نقش صف‌های واکسن در ابتلای سالمندان به کرونا

شفقنا: دکتر مسعود مردانی، عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا با انتقاد از شیوه ثبت نامی سالمندان برای دریافت واکسن کرونا اظهار داشت: سالمندی که اینهمه در صف می ماند حتی اگر کرونا نگرفته باشد حتما می گیرد. طبق مشاهده من تعداد زیادی از بیماران مسن در همین صف ها مبتلا شده اند. بعضی ها بعد واکسن زده اند و فکر می کنند بخاطر واکسن کرونا گرفته اند. بعد از تزریق دوز دوم کرونا دو هفته وقت لازم است تا واکسن تولید آنتی بادی کند یعنی ۱۵ روز بعد از دوز دوم این روند شروع می شود و وقتی کسی دوز دوم را زد و کرونا گرفت علتی جز ازدحام و حضور در تجمع های واکسیناسیون ندارد.

متن گفت وگو با دکتر مردانی را می خوانید:

_ برخورد نامناسب با سالمندان در زمان دریافت دوز دوم واکسن کرونا و تجمعاتی که در این خصوص در شهرهای بزرگ وجود دارد موضوع داغ این روزها در رسانه ها است. نظر شما در این مورد چیست؟

من عضو کمیته علمی هستم و مسئولیتی در وزارت بهداشت ندارم اما در تمام دنیا واکسیناسیون در حال انجام است. این کار در کشور امارات و ترکیه و ارمنستان نیز در حال اجرا است. کار سختی است و باید سیستم رجیسترینگ و نوبت دهی کامپیوتری باشد. مراکز تزریق واکسن باید متعدد باشد و حتی باید شبانه‌ روزی باشد.

کسی که برای واکسن رجیستر شده باید همان روز برود و واکسن خود را بزند و نباید طوری باشد که برود و دست خالی برگردد. امروز در فضای مجازی و مطبوعات گزارش هایی منتشر می شود مبنی بر اینکه باید یک شب بروند و نوبت بگیرند و تا ۸ و ۹ صبح هم واکسن نیامده و باید فردا مجددا بروند و فردا هم همینطور است.

سالمندی که اینهمه در صف می ماند حتی اگر کرونا نگرفته باشد حتما می گیرد. طبق مشاهده من تعداد زیادی از بیماران مسن در همین صف ها مبتلا شده اند. بعضی ها بعد واکسن زده اند و فکر می کنند بخاطر واکسن کرونا گرفته اند. بعد از تزریق دوز دوم کرونا دو هفته وقت لازم است تا واکسن تولید آنتی بادی کند یعنی ۱۵ روز بعد از دوز دوم این روند شروع می شود و وقتی کسی دوز دوم را زد و کرونا گرفت علتی جز ازدحام و حضور در تجمع های واکسیناسیون ندارد.

وقتی یک ۸۰ ساله چند ساعت در صف منتظر ماند نمی تواند فاصله گذاری اجتماعی را رعایت کند، نمی تواند دستهایش را بشوید و ماسک اش را اینهمه مدت تمیز نگه دارد، این مساله وجود دارد. امروز متاسفانه نوبت صف و خود واکسن خرید و فروش می شود. مردم و بخصوص سالمندان ما رضایت ندارند چون احساس می کنند وجود آنها به اندازه یک واکسن ارزش ندارد.

به نظر من دولت و وزارت بهداشت باید بعد از اینکه گروه های در معرض خطر را واکسینه کرد دست بخش خصوصی را باز بگذارد تا با قیمت تایید شده وزارت بهداشت واکسن دارای کارایی که اداره دارو و غذا تایید کرده باشد با قیمت مناسب و عارضه کم به مردم معرفی کند و بخش خصوصی با قیمتی حقیقی واکسن را ارائه کنند و به نظر من مردم از این سیستم راضی خواهند بود تا اینکه واکسن رایگان باشد اما این بلاها را به همراه داشته باشد.

_ آیا نوع کرونا در پیک پنجم بیماری کرونا، ممکن است از نوع هندی باشد؟

هنوز معلوم نیست چون بخش عمده ای کرونای نوع بریتانیایی را گرفته اند و نسبت به آن آنتی بادی دارند پس بروز ویروس کرونای بریتانیایی کمتر محتمل است. دو نوع کرونای هندی و آفریقایی کمتر در ایران مبتلا کرده است بخصوص نوع هندی که بین گونه های جهش یافته قدرت انتقال بالاتری دارد و گمان می رود با شیوع مجدد آن مثل گونه بریتانیایی که در زمان تعطیلات نوروز کشور را گرفت، همه گیر شود همانطور که دیدیم چه اتفاقی افتاد و ما بیم آن‌ را داریم که پیک پنجم با نوع هندی یا آفریقایی اتفاق بیفتد.

شواهد نشان می دهد شهرهای قرمز ما عمدتا در استان های جنوبی و سیستان و بلوچستان و استان هرمزگان بود که کم کم به قسمت های مرکزی کشیده شده اند. اگر این رویه به همین صورت ادامه پیدا کند بعید نیست که به زودی در کشور شاهد پیک پنجم باشیم. تابستان رسیده و عده ای قصد سفر دارند همچنین به خاطر گرمای هوا و خستگی، عده ای ماسک نمی زنند و کمتر پروتکل ها را رعایت می کنند و می تواند به پیک پنجم دامن بزند.

_ نوع دلتای کرونا چه ویژگی هایی دارد؟

گفته شده برای اینکه نام کشورها پشت سر کرونا برده نشود و موجب سرخوردگی اتباع آن کشور ها نشود، از این جهت نوع اول جهش یافته که در دنیا پیدا شد بریتانیایی است و آن را آلفا می نامند و از الفبای یونانی استفاده شده است. دومین مورد که برزیلی بود بتا است و سومین مورد که آفریقایی است تتا و چهارمین که هندی است دلتا نامیده اند. در نوع دلتا موتاسیون جدیدی اتفاق افتاد که دلتا پلاس نامیده شد. سازمان جهانی بهداشت توصیه کرده بیماری را با این نام ها بخوانید معمولا این نامگذاری ها به این صورت رخ می داد که گزارش اول در هر کشوری بود به آن نام خوانده می شد درحالیکه به جای سرخوردگی باعث افتخار است چون آنها توانسته اند با مطالعه شناسایی کنند.

_ آیا این ادعا که واکسن ها در مورد برخی جهش های ویروس کرونا جواب نمی دهند درست است؟

ممکن است بعضی از انواع واکسن نسبت به گونه های جهش یافته کارایی کمتری داشته باشد، مثلا دیده شده آسترازنکا روی نوع آفریقایی اثر ندارد و ۵۰ تا ۶۰ درصد بیشتر از شما محافظت نمی کند. در صورتی که نوع مدرن یا فایزر روی گونه های بریتانیایی اثر خوبی دارد. اگر می خواهیم در مورد واکسیناسیون به‌روز باشیم باید حتما مطالعات فیتوژنتیک و هیتوژنیتیک داشته باشیم و بروز موارد جدید بیماری را کنترل کنیم تا کارخانه های واکسن سازی به سرعت طراحی واکسن خود را براساس این سویه ها تغییر دهند، این روش اثر دارد و در ایران هم قابل اجرا است.

_ آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی بالای ۷۰ درصد از افراد خود را واکسینه کرده اند آیا این واکسیناسیون باید سال بعد نیز ادامه پیدا کند؟

هنوز سازمان جهانی بهداشت در دنیا به این نتیجه نرسیده که بعد از تزریق دو دوز واکسن باید دور سومی تزریق شود اما اگر بعد از تکمیل واکسیناسیون شواهد علمی نشان بدهد شش ماهه یا سالانه به واکسن نیاز است سازمان جهانی بهداشت به اطلاع همه می رساند.

_ آیا واکسن های ایرانی نیز روند تاییدیه سازمان جهانی بهداشت را طی کرده اند؟

هیچکدام از واکسن های ایرانی برای تاییده سازمان جهانی بهداشت اقدام نکرده اند

هیچکدام از واکسن های ما تاییده سازمان جهانی بهداشت را ندارند و تنها ایران برکت در سایت سازمان بهداشت جهانی ثبت نام کرده است ولی این تنها یک ثبت نام است و هنوز برای تاییدیه اقدام نکرده است.