«گاو» چگونه احیا شد؟

خبرگزاری ایسنا: فیلمخانه ملی ایران درباره نسخه مرمت شده و دیجیتال فیلم "گاو" اطلاعیه‌ای را منتشر کرد.

متن این اطلاعیه به شرح زیر است:«این روزها در مطبوعات و فضای مجازی خبر و گزارش‌هایی انتشار یافته: که بعد از ۴۵ سال نسخه مرمت شده و دیجیتال فیلم "گاو" (ساخته داریوش مهرجویی) در سینما "رفله" (پاریس) نمایش داده شده است.

در خصوص اثر گذار بودن این فیلم در تاریخ سینمای ایران به تفصیل سخن گفته شده است ، اما آن چه در این میان به نادرست مطرح شده یا مغفول مانده نقش و تلاش فیلمخانه ملی ایران در مرمت و احیای این فیلم مهم تاریخ سینمای ما است. از این رو فیلمخانه ملی ایران لازم می داند توضیحات زیر را برای ثبت در تاریخ سینمای ایران انتشار دهد:

۱-فیلمخانه ملی ایران بیش از سه دهه است که در تلاشی طاقت سوز موفق به گردآوری فریم به فریم و حلقه به حلقه بخش عمده و اصلی فیلم‌های تاریخ سینمای ایران شده است. اکثر قریب به اتفاق فیلم‌های سال های ماضی از انبارهای استودیوها ، سینماها ، مجموعه دارهای خصوصی، که با کیفیت بسیار نامطلوبی نگه‌داری می‌شدند، فراهم و به فیلمخانه ملی ایران منتقل شده است.

غالب این نسخه‌ها به دلیل آن که کپی‌های نمایشی فیلم‌ها بوده‌اند، طبعاً از آسیب و گزندهای ناشی از شرایط نامساعد و غیراستاندارد محیطی یا خسارات وارد شده از دستگاه‌های نمایشی مصون نمانده‌اند. بنابراین در سال‌های گذشته درکنار تهیه و گردآوری و طبقه‌بندی فیلم‌ها (اعم از مستند، گزارشی ، خبری، سینمایی و انیمیشن) حد اعلای تلاش صورت گرفته تا این فیلم‌ها در شرایط محیطی مناسبی حفظ و نگه‌داری و مرمت و احیا شوند تا عمر طولانی‌تری پیدا کنند. تهیه اینترنگاتیو و کپی‌های جدید از فیلم‌های قدیمی، با بهره‌گیری از لابراتوار اختصاصی فیلمخانه ملی ایران ، سال ها است که به صورت روزانه در جریان است.

۲-بدیهی است که پاره‌ای از کپی‌های نمایشی ، که در شرایط نامطلوبی به فیلمخانه ملی ایران راه یافته‌اند، به دلیل عملیات نامناسب لابراتواری، که در همان سال‌های ساخت فیلم‌ها انجام شده است، و نیز نمایش‌های مکرر با آپارات‌های مستعمل ، عدم دسترسی فیلمخانه به بسیاری از نگاتیوها و فعل و انفعال‌های شیمیایی آن چنان دچار تخریب شده‌اند که با روش‌های لابراتواری ترمیم و احیای آن‌ها امکان پذیر نیست.

تخریب و آسیب‌های وارد شده به این فیلم‌ها امکان هرگونه مرمت و بازسازی به شکل آنالوگ را ، در سال های گذشته ، از بین برده بود و بهترین راه نجات آن‌ها استفاده از روش‌های احیا و مرمت دیجیتالی است.

۳-فیلمخانه ملی ایران ، به دلیل محدویت‌های موجود، حجم انبوه فیلم‌های آسیب دیده‌ای که مستمرآً دریافت می‌دارد و همچنین هزینه‌های سرسام آور احیاء و بازسازی تصاویر، همواره اصرار بر این داشته که با تجهیز امکانات فنی (چه لابراتواری و چه دیجیتال) این فیلم‌ها در ایران تعمیر و مرمت و احیا شوند، تا هم امکانات مرمت و احیای دیجیتال و هم دانش فنی آن در کشورمان فراهم و توسعه یابد.

از این رو از سال ۱۳۸۸ برای امر بازسازی نگاتیو یا پزتیو تعدادی از فیلم‌های بیش‌تر صدمه دیده با دقت فراوان از فن آوری دیجیتال برای مرمت و احیای تصاویر معیوب و مخدوش استفاده شده است.

۴-اما در خصوص فیلم " گاو": در سال ۱۳۹۲ تصمیم گرفته شد که زیر نظر کارشناسان و با هزینه فیلمخانه ، در "شرکت پیشگامان سینمای آریا" ، نگاتیو فیلم اسکن و سپس با به دست آوردن فایل دیجیتال کار احیاء و اصلاح فریم‌های آسیب دیده فیلم انجام شود. خوشبختانه چون نگاتیو این فیلم به همراه باند میکس اصلی صدا در گنجینه فیلمخانه در شرایط محیطی مطلوبی نگه داری شده است ، کار احیای آن دشواری کم‌تری داشت.

۵-احیا ، مرمت و تعمیر فیلم‌های آسیب دیده، پروژه سخت و زمان‌بری است و با صرف هزینه‌های بسیار انجام می‌شود. با به ثمر رسیدن احیای تعدادی از فیلم‌ها(مثل "اون شب که بارون اومد" ، "برای آزادی"، "باد صبا" و" گاو"و ... )هم اکنون آرزوی دیرینه فیلمخانه ملی ایران برای مجهز شدن کشور به دانش و فن آوری مرمت و احیای دیجیتال به واقعیت پیوسته و امید است به تدریج با تجهیز و توانمندسازی بخش خصوصی و همچنین تقویت بیشتر و مستمر بنیه فنی و تجهیزاتی فیلمخانه ملی ایران به این امکانات و دانش آن بتوان کار احیای فیلم‌های مهم تاریخ سینمای ایران را با دقت و سرعت بیش‌تری پیش برد.»