انتقاد یک حقوقدان از سوءاستفاده روبیکا از کاربران

جماران: کامبیز نوروزی گفت: موردی در اطلاعیه شرکت روبیکا برایم بسیار جالب بود و آن اینکه مالکان این صفحه ها باید خودشان اقدام به حذف اکانت خود کنند. این در حالی است که افراد شاکی خودشان این صفحات را ایجاد نکرده اند.

بازهم سوءاستفاده از هویت کاربران ایرانی از سوی یک اپلیکیشن داخلی آنهم بدون اجازه و اطلاع شهروندان خبرساز شد. پس از جنجال اکانت های جعلی در دو پیام رسان سروش و آی گپ در گذشته، این بار ده ها هزار صفحه جعلی در اپلیکیشن «روبیکا» که تبلیغات گسترده ای هم در صداوسیما و بیلبوردهای شهری دارد، به نام کاربران ایرانی ساخته شده است. این شرکت اما بدون توضیحی مشخص، صرفا به انتشار چند اطلاعیه کلی بسنده کرده و پاسخگویی روشنی نداشته است.

در این میان، یک حقوقدان گفت: دادستان مکلف است دستور رسیدگی صادر کند و مدیران این اپلیکیشن باید احضار شوند و موضوع تحت تعقیب کیفری قرار گیرد. باید معلوم شود که دلیل این شکل از سوءاستفاده چه بوده و از کجا و توسط چه کسانی رخ داده است؟

کامبیز نوروزی درباره استفاده بدون اجازه اپلیکیشن روبیکا از هویت شهروندان ایرانی گفت: موضوع دو حیث دارد. یکی از نظر فنی این اپلیکیشن ها که باید متخصصان مربوطه پاسخ دهند و دیگر از نظر حقوقی است. معتقدم که از لحاظ حقوقی، سوءاستفاده ای تمام عیار از حق شخصی افراد صورت گرفته و بدون اجازه آنها صفحاتی برایشان ایجاد شده است.

روبیکا از جمله شرکت هایی است که به سازمان های قدرتمندی متصل است

وی افزود: به نظر می رسد که روبیکا از جمله شرکت هایی است که به سازمان های قدرتمندی متصل است و چندسالی است که به اشکال مختلف در صداوسیما تبلیغات می کند. صداوسیما هم تاکنون تلاش فراوانی داشته که مردم را به هر قیمتی که شده، وارد روبیکا کند.

این حقوقدان ادامه داد: استفاده بدون اجازه از هویت اشخاص در این اپلیکیشن غیرقانونی است. متاسفانه از نام و گاها تصویر افراد بدون اجازه و اطلاع خودشان در این اپلیکیشن استفاده شده است. چنانچه روشن است از قرار معلوم، این کار با هدف بالا بردن اعضای این اپلیکشین صورت گرفته است. ظاهرا ده ها هزار صفحه مجعول در این اپ ساخته شده است و همین باعث می شود موضوع جنبه عمومی پیدا کند. از این رو، دادستان مکلف به رسیدگی است.

باید معلوم شود که دلیل این شکل از سوءاستفاده چه بوده است؟

او بیان کرد: دادستان مکلف است دستور رسیدگی صادر کند و مدیران این اپلیکیشن باید احضار شوند و موضوع تحت تعقیب کیفری قرار گیرد. باید معلوم شود که دلیل این شکل از سوءاستفاده چه بوده و از کجا و توسط چه کسانی رخ داده است؟

نوروزی با اشاره به مسبوق به سابقه بودن استفاده بدون اجازه و اطلاع از هویت کاربران ایرانی در پیام رسان های داخلی گفت: نمی دانم سرنوشت اکانت های جعلی پیام رسان های قبلی چه شد، اما این وضعیت نشان دهنده آن است که بی اعتمادی کاربران ایرانی نسبت به پیام رسان های داخلی بیهوده نیست. کسانی که طرح فاجعه بار صیانت از حقوق کاربران را پیگیری و حمایت می کنند باید پاسخ دهند اگر واقعا قصد آنان صیانت از حقوق کاربران است، با این رفتارهای خلاف قانون چه باید کرد؟ این اتفاقات نشان می دهد که پیام رسان های داخلی چندان که برخی تبلیغ می کردند، قابل اطمینان نیستند. چرا که این نوع سوءاستفاده ها چندین بار رخ داده و کسی هم پاسخگو نبوده است.

اطلاعاتی که در پیام رسان های خارجی ضبط می شود، از حریم ایمن بهتری برخوردار است

این حقوقدان و کارشناس رسانه افزود: شاید به دلیل همین سوءاستفاده ها بوده که استفاده از اپلیکیشن های داخلی در کشور چندان رواج پیدا نکرده است. در واقع اغلب کاربران ایرانی، از امنیت پیام های خود در این پیام رسان ها مطمئن نیستند. این قبیل رفتارها نیز یکی از نشانه های برخورد غیرمسئولانه این اپلیکیشن ها با حقوق کاربران است. مضاف بر اینکه در اینجا نه تنها از اطلاعات شخصی کاربران سوءاستفاده شده، بلکه صفحاتی بدون اجازه آنها در این اپلیکیشن ها ایجاد شده که این بسیار بدتر از سوءاستفاده از اطلاعات آنها است.

وی گفت: آنچه تجربه چند سال اخیر ما است نشان می دهد اطلاعاتی که در پیام رسان های خارجی ضبط می شود، از حریم ایمن بهتری برخوردار است. البته در پیام رسان های خارجی نیز استفاده هایی می شود. برای نمونه ممکن است بر اساس اغلب پیام های تبادل شده توسط افراد، علائق آنها سنجیده شود و در مواردی از این اطلاعات برای کارهای تبلیغاتی استفاده کنند. ولی اطلاعات افراد بسیار محفوظ است. متاسفانه تجربه ای که درباره پیام رسان های داخلی وجود دارد نتوانسته این اطمینان را در میان کاربران ایرانی ایجاد کند. اتفاقی هم که این روزها درباره سوءاستفاده روبیکا از اطلاعات کاربران ایرانی رخ داده، نمونه ای بسیار برجسته از این موضوع است.

شاخص های مسئولیت پذیری در میان صاحبان قدرت در ایران با شیب تند در حال سقوط است

نوروزی گفت: نکته بسیار مهم این است که چه در شرکت روبیکا و چه در میان مقامات مسئول، هیچکس واکنشی به این مساله نشان نمی دهد. این بدان معناست که کسی احساس مسئولیت قانونی و حتی اخلاقی برای پاسخگویی در قبال آنچه رخ داده است، نمی کند. موردی در اطلاعیه شرکت روبیکا برایم بسیار جالب بود و آن اینکه مالکان این صفحه ها باید خودشان اقدام به حذف اکانت خود کنند. این در حالی است که افراد شاکی خودشان این صفحات را ایجاد نکرده اند. صفحات ایجاد شده هم بسیار عجیب است. حتی دیده می شود که یک صفحه هم به نام فرزند شاه سابق ایجاد شده است.

وی ادامه داد: شاخص های مسئولیت پذیری در میان صاحبان قدرت در ایران با شیب تندی در حال سقوط است و کسی هم مسئولیت نمی پذیرد و در این میان حقوق مردم است که روزبه روز زائل می شود. دو فرض درباره اقدام اخیری که شرکت روبیکا انجام داده وجود دارد. یکی اینکه خود روبیکا اقدام به بازکردن این حساب ها به نام اشخاص کرده باشد که به منزله یک اقدام غیراخلاقی و غیرقانونی است. فرض دوم این که فرد یا افراد دیگری مبادرت به ایجاد این صفحات کرده باشند. در این صورت مشخص می شود که امنیت روبیکا چقدر ضعیف است و چند نفر می توانند ده ها هزار صفحه جعلی در این اپلیکیشن درست کنند. در هر دوحالت این شرکت روبیکا است که باید پاسخی قاطع و حقوقی دهد و همچنین این صفحات را سریعا حذف کند.