رهبر عالی طالبان کجاست؟

ایسنا نوشت: در روزهای بعد از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان طیفی از چهره‌های این گروه اعم از کماندوهای کهنه کار، طلاب مسلح مدارس مذهبی و رهبران مسن بازگشته از سالهای حضور در تبعید وارد شهر کابل شدند اما یک استثنای بزرگ وجود داشت: رهبر عالی گروه.

خبرگزاری فرانسه گزارش کرده است: هبت‌الله آخوندزاده، از سال ۲۰۱۶ از سایه خارج شد تا ناظر بر یک جنبش بحران زده باشد و از آن زمان تاکنون رهبری طالبان را بر عهده داشته است.

این روحانی بعد از به دست گرفتن کنترل این گروه شبه نظامی مامور به حل چالش بزرگ متحد ساختن یک جنبش افراطگر که در جریان یک نزاع قدرت تلخ برای مدت کوتاهی دچار چند دستگی شد، بود.

این درگیری داخلی بعد از وارد شدن چند ضربه بزرگ به طالبان از جمله ترور رهبر قبلی آن و افشای پنهانکاری رهبرانش در قبال مرگ ملا عمر، بنیانگذار طالبان بالا گرفت.

اطلاع چندانی در خصوص نقش روزمره آخوندزاده در دست نبوده و فعالیتهای علنی او عمدتا محدود به انتشار پیامهای سالانه طی اعیاد اسلامی است.

این رهبر بجز یک تصویر واحد منتشر شده از سوی طالبان، هرگز حضور عمومی دیگری نداشته و محل حضور وی نیز عمدتا ناشناخته مانده است.

گروه طالبان از زمان به دست گرفتن کنترل شهر کابل در اواسط ماه اوت، نسبت به تحرکات آخوندزاده ساکت بوده است.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان اخیرا در گفتگو با خبرنگاران در پاسخ به سوالی درخصوص محل حضور آخوندزاده گفت: شما اگر خدا بخواهد به زودی او را خواهید دید.

این سکوت ادامه‌دار در حالی صورت گرفته که سران چندین دسته از گروه طالبان علنا در مساجد کابل نماز خوانده‌اند، با چهره‌های مخالف دیدار کرده‌اند و حتی در روزهای اخیر با مقامهای ورزش کریکت افغانستان گفتگو کرده‌اند.

طالبان سابقه زیادی در این که رهبرش را در سایه حفظ کند، دارد.

ملا محمد عمر، بنیانگذار اسرار آمیز گروه طالبان به گوشه‌نشینی‌هایش مشهور بوده و زمانی که این گروه در دهه 1990 در قدرت بود به ندرت به شهر کابل سفر می‌کرد.

به جایش عمر عمدتا در خانه‌اش در شهر قندهار عمدتا از نظر به دور بوده و حتی از دیدار با هیاتهای نمایندگان سفر کرده به افغانستان اکراه داشت.

با این حال همچنان حرف او حکم بود و هیچ چهره دیگری که فرماندهی این جنبش را به عهده داشته تا کنون به اندازه او مورد احترام قرار نگرفته است.

لورل میلر، رئیس برنامه آسیا در گروه بحران بین‌المللی اظهار کرد، به نظر می‌رسد آخوندزاده نیز سبک خلوت نشینی مشابه با عمر را در پیش گرفته است.

میلر اضافه کرد که دلایل امنیتی نیز ممکن است به این پنهانکاری هر چه بیشتر دامن بزنند و در این خصوص به ترور ملا اختر منصور، رهبر قبلی طالبان در یک حمله پهپادی آمریکا اشاره کرد.

میلر به خبرگزاری فرانسه گفت: سخنگوی طالبان صحبت از این کرده که رهبر آنها به زودی ظاهر خواهد شد و او احتمالا دلایل موجهی برای این کار دارد از جمله اینکه سوظنها در خصوص فوتش را از بین ببرد.

او بیان کرد: اما همچنین ممکن است او بعد از نشان دادن خودش مجددا عقب نشسته و به اعمال قدرت از دور بپردازد.

غیبت آخوندزاده بعد از سالها شایعه در خصوص سلامتش رخ داده و در پاکستان و افغانستان صحبت از ابتلای او به کووید و یا کشته شدنش دریک بمب گذاری مطرح شد.

این شایعات چندان اثبات نشده‌اند اما پنهانکاری آخوندزاده در زمانی حساس برای این جنبش شبه نظامی رخ می‌دهد.

افشاگری مطرح شده در سال 2015 مبنی براین که رهبران طالبان سالها مرگ ملا عمر را پنهان کرده‌اند منجر به یک جنگ قدرت کوتاه اما خونین شد که در طی آن دست کم یکی از گروه‌های وابسته به طالبان از آن جدا شد.

در ضمن گذار طالبان از جنگ به حکومت کردن، برای این گروه ایجاد توازن در میان منافع گروه‌های متعدد وابسته به آن به منظور تثبت قدرت ضروری است.

در حالی که این جنبش چندین دهه جنگ را با کشته شدن ده‌ها هزار سرباز پیاده نظامش و ترور رهبران ارشدش و یا انتقال دادن رهبرانش توسط آمریکا به زندان گوانتانامو را تجربه کرده، هر گونه خلا قدرت در آن برای این جنبشی که همچنان توانسته منسجم بماند، بی ثبات کننده خواهد بود.

برخی دیگر نیز می‌گویند که این گروه دارد برای زمانی که نیروهای تحت رهبری آمریکا خروج نهایی خود را از افغانستان طی روزهای آینده انجام دهند صبر کرده و زمانش را می‌گذراند.

امتیاز گل، یک تحلیلگر امنیتی مستقر در پاکستان گفت: طالبان تا زمانی که سربازان خارجی در خاک افغانستان هستند خودش را در وضعیت جهاد در نظر گرفته و احتمالا رهبرانش را تا زمان ترک این نیروها پنهان نگه خواهد داشت. به همین دلیل تا کنون خبری از رهبر عالی آن نبوده است.