هیس! دخترها نمایش بازی نمی‌کنند

امید کاجیان در روزنامه آرمان ملی نوشت: درست درهنگامه رای مثبت به وزیر ارشاد دولت سیزدهم که اظهارات بعضا عجیب پیش از این درباره هنر و فیلمسازی موج گسترده‌ای از واکنش‌ها را به همراه داشت و البته برخی کارگردانان و بازیگران را آنچنان به ستوه آورد تا برنامه‌های او را با نوع خاصی از تفکرات مقایسه کنند. خبر عجیب دیگر در شبکه‌های مجازی دست به دست شد که بر شائبات اضافه و نگرانی‌ها از آینده عرصه هنر را دوچندان کرد.

تعطیلی رشته نمایش در هنرستان دخترانه سوره. موضوعی که حتی اگر دلایلش غیر سیاسی بود هم سیاسی جلوه کند. عده‌ای این اقدام را حرکتی آغازین برای ایجاد محدودیت‌هایی در این رشته و البته حضور زنان در آن تعبیر کردند. این موضوع زمانی حاشیه برانگیزتر می‌شود که بدانیم تعدادی از هنرپیشه‌های مشهور زن امروز فعالیت هنری خود را با تحصیل در این رشته و این هنرستان کلید زدند. سکوت مسئولان در مدتی که خبر از حذف این رشته در هنرستان شد، البته که موضوع را پیچیده‌تر کرد.

تصمیم ناگهانی که در شرایط فعلی کشور تنها بر نگرانی‌ها افزود. گفته می‌شد که تعطیلی با دستور ریاست حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی بوده است. سرانجام با اوج گیری این خبر واکنش‌هایی از سوی مسئولان ذیربط شنیده شد. واکنش‌هایی که البته با هم تفاوت‌هایی هم داشتند مثلا در حالیکه یکی از مسئولان هنرستان سوره گفته بود که به دلیل کرونا و لزوم تمرین‌های حضوری رشته نمایش فقط امسال ورودی جدید در این رشته ندارد و سال بعد رشته نمایش ورودی جدید می‌گیرد.

حسام حسینی مدیرکل ارتباطات و رسانه حوزه هنری با انتشار متنی در فضای مجازی درباره حذف رشته نمایش از میان رشته‌های هنرستان دخترانه سوره مطالبی مثل تجدید نظر در نحوه آموزش و... را هم بیان کرد و گفت: با هزار احترام برای شور بچه‌ها به تئاتر و دلسردیشان از این خبر، متاسفانه طی سال‌های گذشته آمار ورود به رشته هنر‌های نمایشی در دانشگاه‌ها از میان هنرجو‌های سوره خیلی کمتر از استاندارد بوده. این یعنی کار ما و کیفیت آموزش ما به اندازه انگیزه این بچه‌ها خوب نبوده. حالا کرونا و ضعف کیفی ما باعث شده فرصتی پیدا کنیم برای فکر کردن دوباره و طراحی برای بهبود شرایط. یک تنفس کوتاه.

البته حسینی خود به این نکته اشاره دارد که: «ما طالبان نیستیم، ما هم مثل شما عاشق تئاتریم، هر روز صبح تا شب با همان دغدغه‌هایی سپری می‌شود که روز و شب شما.» هرچند وی این اطمینان خاطر را می‌دهد که تعطیلات موقتی است و از آن با عنوان تنفس کوتاه یاد می‌کند و از اینکه سایر ظرفیت‌های هنرستان باقوت و حتی بهتر به کار خود ادامه می‌دهند اما به این نکته اشاره ندارد که مقصود از تجدید نظر در نحوه آموزش و طراحی دوباره این رشته چیست؟ وآیا نرفتن دانش آموزان به دانشگاه ملاک خوبی برای تعطیلی حتی موقت این رشته در هنرستان است؟

چه چیزی قرار است در نوع آموزش نمایش به دختران تغییر کند و... مسأله اعلام تعطیلی این رشته، واکنش‌های بسیار منفی را در بین هنرمندان کشور نیز به همراه داشته که ادامه هم دارد. مطلبی که نشان می‌دهد تا به اینجای کار تلاش مسئولان در موقتی اعلام کردن این تعطیلی، باعث اقناع افکار عمومی نشده است.در این باره چهره‌ای مانند بهاره کیان افشار بازیگری که خود در این هنرستان درس خوانده می‌نویسد: «من دختر هنرستان سوره‌ام. دختری که 23 سال پیش در 14 سالگی انتخاب کرد نمایش بخواند و بعد در دانشگاه باز نمایش بخواند.

هنوز پنجشنبه ظهر به شوق اجرایی که هنوز نمی‌دانیم چه اتفاقی دراین روزها برایش می‌افتد منتظر هستیم.» وی از بن بست این روزها می‌گوید. اینکه سوره نباید تعطیل شود و بعدهم عکس‌ها و فیلمی از دوران دانش آموزی اش در هنرستان سوره و... را به نمایش می‌گذارد. در این بین عده‌ای از بازیگران هم نگرانی‌هایشان از آسیب به هنر زنان را مطرح می‌سازند. مثلا سپند امیر سلیمانی در استوری‌اش می‌نویسد:«چند سال دیگه تو روزنامه آگهی میدن به تعدادی بازیگر مرد برای بازی در نقش زن احتیاج داریم.» چهره‌های مطرحی مانند نوید محمدزاده، فرشته حسینی، پریناز ایزدیار ، محسن کیایی و... با انتشار کلیپی در استوری خود از آن با عنوان«شروع حذف امکان تحصیل هنرهای نمایشی از تاریخ کشور یاد می کنند.»

لاله اسکندی در اینباره می‌نویسد: «زنان حذف شدنی نیستند.» هادی کاظمی دیگر بازیگر می‌نویسد:«گفتیم طالبان بیخ گوشمونه بعضی از دوستان گفتن چه ربطی داره .» الهام پاوه نژاد می‌گوید: «تنها امید تحصیلی دختران در هنر نمایش را به یاس تبدیل نسازید.» احسان کرمی نوشته:«درد را از هر طرفی که بخوانیم درد است.»

چرا نگرانیم

عکس‌العمل‌ها به این اتفاق ادامه دارد و البته تلاش مسئولان برای توضیحات و اطمینان خاطر دادن به اینکه قرار نیست این تعطیلی بلندمدت باشد نیز چندان اثر گذار نبوده و خود با ابهاماتی روبه روست. فراموش نکنیم خبر تعطیلی رشته هنر نمایش در هنرستان سوره در شرایطی منتشر شده که از سویی دیگر امروز بخش قابل توجهی از هنرپیشه‌ها و دیگر افراد اهل هنر، نگران اجرایی شدن برنامه‌ای هستند که در آن به وضعیت موجود در عرصه‌های فرهنگی و هنری مختلف به شدت تاخته شده و نهاد‌های صنفی مانند خانه سینما «فاقد وجاهت قانونی» و خانه موسیقی انحصاری و«مهم‌ترین مرکز تولید بحران» نام گرفتند و ادعاشده در سینمای فعلی ایران از زن بی‌حیا تصویر مثبت نشان داده شده و فیلم‌ها تطبیقی با ارزش‌های انقلابی و... ندارند. قطعا شنیده شدن این خبر درباره هنرستان سوره در چنین جوی، حتی به دلیل شیوع کرونا و یا موقتی بر نگرانی‌ها می‌افزاید. بهتر است مسئولان در راستای اعتمادسازی در این امر کاری کنند.

واکنش وزارت ارشاد

مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد: حذف رشته نمایش از هنرستان سوره ارتباطی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارد. پیرو انتشار خبری مبنی بر حذف رشته تئاتر هنرستان دخترانه سوره ذکر این نکته ضروری است که هنرستان‌های سوره زیر نظر حوزه هنری اداره می‌شود و سیاست‌های جذب و پذیرش هنرجوی آن از سوی حوزه هنری وضع می‌شود و ارتباطی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارد.