سرنوشت نفت شمال از شایعه تا واقعیت

همشهری: با وجود رویت نفت در گلستان، مسئولان معتقدند هنوز نمی‌توان درباره اقتصادی‌بودن یا نبودن آن اظهار نظر کرد

با گذشت حدود ۶ماه از ورود دستگاه حفار موسوم به «فتح ۳۳» به گلستان و آغاز عملیات اکتشاف نفت در منطقه سقرتپه گمیشان، اخیرا فیلمی از خروج نفت از دهانه این دستگاه حفار در فضای مجازی منتشر شد که امید ۷۰ساله جویندگان طلای سیاه در شمال ایران را به واقعیت بدل کرد.

اگرچه بنا به اعلام تیم حفار و مسئولان گلستان در گفت‌وگویی که پیش از این و در اسفندماه سال ۹۹همزمان با آغاز عملیات اکتشاف نفت استان با خبرنگارهمشهری داشتند، اعلام شد که ۹ماه تا پایان عملیات و تعیین‌تکلیف وجود یا نبود نفت در این میدان زمان لازم است، اما به‌نظر می‌رسد فتح ۳۳، دستگاهی که تا به امروز تیغ مته‌اش به نفت رسیده و هیچ اکتشاف ناموفقی نداشته، این بار نیز زودتر از موعد، موفق بوده‌است.

برای اظهارنظر زود است

اما استاندار گلستان درباره این اکتشاف می‌گوید: متاسفانه آنچه در فیلم دیده شد اگرچه نفت هست، اما دلیلی بر این نیست که ما به میدانی دست پیدا کرده‌ایم که ارزش اقتصادی داشته باشد.

«هادی حق‌شناس» ادامه می‌دهد: در عمق ۲کیلومتری حفاری، به نفت رسیده‌ایم و برای اینکه وسعت این میدان را بدانیم، هنوز نیاز به ادامه عملیات و مطالعه داریم. بنابراین درحال‌حاضر هر اطلاعات یا گمانه‌ای از این موضوع صرفا یک شایعه است.

وی تاکید می‌کند: البته صحبت‌های من به معنای این نیست که میدان ما غیرقابل استحصال است، اما هنوز برای اظهار نظر و تأیید یا رد وجود یک میدان نفتی با صرفه اقتصادی دراین منطقه، زود است. ناچار شدیم بعد از انتشار این فیلم، اطلاعیه‌ای منتشر و این موارد را گوشزد کنیم.

در انتظار آزمایش‌های پایانی

رئیس دستگاه حفاری فتح۳۳ نیز با تأیید گفته‌های استاندار گلستان در مورد ادامه فنی این عملیات تا تأیید کشف میدان نفتی قابل استحصال، می‌گوید: هنوز چیزی مشخص نیست و آزمایش‌های پایانی چاه نتیجه قطعی را مشخص می‌کند. پس باید صبر کرد و منتظر ماند.

«سعید شاه‌عفو» ادامه می‌دهد: این فیلم هنوز هیچ چیزی را مشخص نمی‌کند و سندیتی ندارد. بلکه آزمایش‌هایی که در اتمام حفاری چاه گرفته می‌شود، ملاک قطعی وجود نفت یا گاز خواهد بود. بنابراین باید تا آن زمان منتظر بود.

امید به راه‌اندازی مجدد طرح‌های نیمه‌تمام

با این‌همه به نظر می‌رسد شهروندان گلستانی از انتشار یک فیلم و خبری از پیدا شدن نفت یا گاز در استان به وجد آمده‌اند، چراکه کشف نفت یا گاز شاید بتواند توجیهی برای راه‌اندازی مجدد طرح‌های نیمه‌تمام و بلاتکلیفی مانند پتروشیمی گلستان نیز داشته باشد. این امر بی‌شک می‌تواند اشتغال‌زایی را در استان به دنبال داشته باشد.

به همین دلیل بسیاری از مردم به‌ویژه جوانان گلستان اخبار مربوط به این موضوع را با دقت رصد می کنند. البته باید گفت نگرانی فعالان حوزه‌های گوناگون به ویژه محیط زیست در این استان نیز با انتشار این خبر و فیلم دوچندان شده است. این گروه نگران هستند که مبادا در صورت وجود یک میدان نفتی مقرون به صرفه، در عملیات استخراج نفت به محیط زیست کم توجهی شود.

یک تلاش ۷۰ساله

عملیات جست‌وجوی نفت در گلستان یا در شرق مازندران برای نخستین‌بار در سال 1330 در دشت گرگان آغاز شد که البته این پرونده‌ با شکست مواجه شد. سال‌ها پس از آن، مطالعه برای حفر چاه هیرکان‌یک، چاهی که امروز عملیات حفاری بر آن در جریان است، براساس ماموریت محول‌شده به سازمان مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران و طرح اکتشافی دشت خزر - جنوب گرگان مصوب سال1396 آغاز شد.

گرچه مطالعات، وجود میدان گازی یا نفتی در این منطقه را تایید می کرد اما در سال۱۳۹۹ یک‌بار دیگر با کمک مته‌های دستگاه حفاری به نام فتح ۳۳ که میادین نفتی بزرگی در جنوب کشور را کشف کرده بود، این عملیات آغاز شد. بنا بر آنچه مدیران این عملیات‌حفاری به همشهری گفته‌اند؛ با رسیدن به نقطه پایانی حفاری در ۳کیلومتری عمق زمین، در چاه بسته و پلمپ می‌شود و در اختیار وزارت نفت قرار می‌گیرد. «فتح ۳۳» نیز در جست‌وجوی نفت و گاز منطقه‌ای دیگر در ایران، استان را ترک خواهد کرد؛ اتفاقی که هنوز تا آن زمان، ۳ماه دیگر فرصت باقی است.