ایران با جمهوری‌آذربایجان چه باید بکند؟

روزنامه آرمان ملی: بیش از ۲۰۰ سال از جدایی سرزمین‌های جنوبی قفقاز از خاک کشورمان می‌گذرد. باکو که پس از قرارداد ننگین گلستان و با بی‌کفایتی شاهان قاجار از ایران جدا و به روسیه تزاری ملحق شد، پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ با نام جمهوری‌آذربایجان اعلام استقلال کرد.

یکی از بزرگترین اشتباهات استراتژیک، به رسمیت شناختن نام «آذربایجان» برای جمهوری تازه تاسیس با توجه به همسایگی و همنام بودن آن با استان‌های آذری‌زبان شمال‌غرب و احتمال ادعای باکو درباره این بخش از خاک کشورمان در آینده بود.

مشابه این موضوع در شبه‌جزیره بالکان و پس از تجزیه یوگسلاوی و اعلام استقلال جمهوری‌مقدونیه اتفاق افتاد که در آن یونان با توجه به هم‌نام و هم‌مرز بودن آن با بخش‌هایی از خاک خود به دلیل ملاحظات امنیتی به‌شدت به آن معترض و آن را به رسمیت نشناخت و حتی مانع از الحاقش به ناتو شد؛ در نهایت جمهوری‌مقدونیه مجبور به تغییر‌نام خود به جمهوری‌مقدونیه‌شمالی گردید که این موضوع ملاحظات امنیتی و ژئوپولیتیک بین دو کشور را به نفع یونان تغییر داد. حال که چند دهه از استقلال جمهوری‌آذربایجان گذشته، شاهد شرارت‌های پیاپی باکو علیه ایران بوده‌ایم تا جایی که این رژیم به حیاط‌خلوت اسرائیل و پایگاه پهپادهای جاسوسی آن علیه ایران تبدیل شده است. رژیم باکو که به حمایت ترکیه، اسرائیل و اخیرا پاکستان دل خوش کرده، باتوجه به سکوت و انفعال در حوزه مسائل قفقاز، پا را فراتر گذاشته و حتی به خاک کشورمان در استان‌های آذری‌نشین چشم طمع دوخته و هر روز شاهد اظهارنظرهای شرم‌آور دولتمردانش در این‌باره هستیم.

اشتباه استراتژیک دیگر در قبال جمهوری‌آذربایجان، در جنگ قره‌باغ اتفاق افتاد که باعث شکل‌گیری توهم حضور ۳۰ میلیون آذری و سرباز فدایی رژیم باکو در ایران و در نتیجه هجومی‌تر شدن آنها شد تا جایی که برای اولین بار جسارت اظهار‌نظر درخصوص تغییر مرزهای بین‌المللی، قطع ارتباط زمینی با ارمنستان و تعرض به تمامیت‌ارضی را در خود پیدا کردند.

به‌نظر می‌رسد ملاحظات امنیتی ایران درخصوص عدم تمایل به ایجاد درگیری در مرزهای شمالی، رعایت حسن همجواری و همچنین به‌جا آوردن حق پدری خود در قبال همسایه‌های شمالی باعث سوءاستفاده مقام‌های باکو و همچنین ترکیه شده تا جایی که رجب‌طیب اردوغان در رژه ارتش کشورش در خیابان‌های باکو برای اولین بار تلویحا از آرزوی خود رونمایی کرد.

بر کسی پوشیده نیست که سکوت در برابر مقام‌های باکو و اردوغان به دلیل شرایط سخت اقتصادی ناشی از محاصره اقتصادی آمریکا و نیاز به حمایت جمهوری ترکیه در عرصه بین‌المللی است اما ادامه این روند موجب هجومی‌تر شدن باکو و ترکیه و حتی احتمال لشکرکشی به مرزهای شمال‌غرب در آینده خواهد شد؛ پرواضح است هرگونه درگیری و نا‌امنی در مرزهای ایران به سود اسرائیل خواهد بود اما انتظار می‌رود از خواب غفلت بیدار شده و با هشدار شدیداللحن نظامی به رژیم باکو در مرزهای رود ارس و حمایت علنی و تمام‌قد از ارمنستان موجب عقب‌نشینی سران باکو شویم.

همچنین درصورت ادامه اظهارات مقام‌های سیاسی رژیم باکو علیه تمامیت‌ارضی، باید در اقدامی متقابل و تلافی‌جویانه ضمن حمایت مالی، اطلاعاتی و سیاسی از تالشی‌های جدایی‌طلب جنوب آذربایجان که از قضا تفکرات ایران‌گرایانه نیز دارند، آنها را برای شورش علیه حکومت مرکزی باکو سازماندهی کرد. در آخر ضمن هشدار به اردوغان و الهام علی‌اف درخصوص مواضع بی‌شرمانه خود علیه تمامیت‌ارضی ایران یادآور می‌شود اگر قرار به کشورگشایی و بازگشت به مرزهای تاریخی باشد هر جا آذری و کرد است آنجا ایران است.