انقلاب جهانی یا سوسیالیسم در یک کشور؟

ایلنا: کتاب «انقلاب جهانی یا سوسیالیسم در یک کشور؟» نوشته لئون تروتسکی با ترجمه هوشنگ امید با موضوع حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی توسط نشر طلایه پرسو منتشر شد.

البته این کتاب با عنوان «بین‌الملل سوم پس از لنین…» با ترجمه م. آگاه توسط انتشارات طلیعه در سال ۱۳۶۰ نیز منتشر شده بود.

این کتاب با تصویری از صحنه‌ای از قیام مردم در شهر کانتون، چین در دسامبر ۱۹۲۷ که روی جلد قرار دارد آغاز می‌شود و خواننده را برای رویارویی با دنیای کمونیست‌ها آماده می‌کند و در قالب ۱۰ بخش سعی دارد برنامه‌های انقلاب جهانی یا برنامه سوسیالیسم در یک کشور و حزب کمونیست را به خواننده معرفی کند.

در نوشته پشت جلد کتاب می‌خوانیم: لنین، رهبر مرکزی نخستین انقلاب سوسیالیستی جهان، نبردی را در سال‌های ۱۹۲۲-۱۹۲۳ آغاز کرد که آخرین نبرد سیاسی‌اش بود. آن‌چه لنین برایش مبارزه می‌کرد تداوم مسیر انقلابی بود که در اکتبر ۱۹۱۷ اولین دولت کارگران و دهقانان را در جهان بر مسند قدرت نشاند. مسیر انقلاب را امپریالیسم، که جمهوری شوروری را احاطه کرده بود، تهدید می‌کرد و در درون کشور، اقشار بورژوازی و یاران خادم به‌خویش آن‌ها در درون دولت و دستگاه حزبی کمونیست، سر برون می‌آورند.

پس از مرگ لنین در سال ۱۹۲۴ فشار درونی برای تغییر مسیر انقلاب سوسیالیستی شدت گرفت، تا آن‌جا که در سال ۱۹۲۸ در طرح برنامه «سوسیالیسم در یک کشور» که استالین و بوخارین به کنگره ششم بین‌الملل کمونیست ارائه داده بودند، منعکس شد. آن برنامه عملا سیاست ناسیونالیستی مسکو را در سطح جهان توجیه می‌کرد.

این کتاب سندی است که تروتسکی در انتقاد از تز «سوسیالیسم در یک کشور» به کنگره ششم کمینترن ارائه داد. در این‌جا، او از مارکسیسم و رهیافت انترناسیونالیستی لنین دفاع می‌کند و برای تصحیح برنامه پیشنهادی و برگشتن به مسیر انقلاب اکتبر به نمایندگان احزاب کمونیست کشورها متوسل می‌شود. سند تروتسکی در کنگره به بحث گذاشته نشد و برنامه «سوسیالیسم در یک کشور» بدون مخالفت تصویب شد. محققین و خوانندگان کتاب خود تشخیص خواهند داد که پس از گذشت بیش از ۹۰ سال قضاوت تاریخ در این‌باره چگونه بوده و این نوشته چه درس‌هایی برای آینده دارد.

کتاب «انقلاب جهانی یا سوسیالیسم در یک کشور؟» در ۱۳۶ صفحه با شمارگان ۵۰۰ نسخه و قیمت ۴۰ هزار تومان راهی بازار کتاب شده است.